απόφαση 200 και πλέον σελίδων

Απόφαση 200 και πλέον σελίδων, με την οποία νομιμοποιείται η αστυνομική αυθαιρεσία και δικαιολογούνται διάφορες δικαστικές ακροβασίες, σε όλο το φάσμα της υπόθεσης 17Ν, εξέδωσε ο Αρειος Πάγος. Στο σκεπτικό τους οι αρεοπαγίτες, όπως και οι δικαστές του Πρωτοβάθμιου και του Δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, υιοθετούν την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας για τον Αλ. Γιωτόπουλο, μόνο και μόνο επειδή θεωρούν δεδομένη την αρχηγική του θέση στην οργάνωση, για την οποία, όπως αναφέρουν, δεν πρέπει να μείνει ατιμώρητος!

Οι ανώτατοι δικαστές απέρριψαν ως αβάσιμες όλες τις αιτήσεις αναίρεσης (και ως απαράδεκτη λόγω εκπρόθεσμου του Σ. Ξηρού), ενώ έκαναν εν μέρει δεκτές κατά πλειοψηφία τις αιτήσεις των «συνεργαζόμενων» κατηγορουμένων Πατρ. Τσελέντη και Κων. Τέλιου. Οι δύο τελευταίοι, που καταδικάστηκαν σε 25 και 22 χρόνια κάθειρξης αντίστοιχα, παραπέμπονται να δικασθούν εκ νέου στο Εφετείο, με άλλη σύνθεση, καθώς κρίθηκε ότι εφαρμόστηκαν εσφαλμένα ως προς αυτούς τα μέτρα επιείκειας. Το Εφετείο καλείται να συνεκτιμήσει τώρα και το δικαίωμα της δεκαετούς αναστολής εκτέλεσης της ποινής τους, εάν αναγνωριστεί μπορεί να τους οδηγήσει λίαν προσεχώς εκτός φυλακής.

Ο Αρειος Πάγος εμφανίζεται, ωστόσο, να επιβραβεύει τη νομική κατασκευή του «αρχηγού» και την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας, μέσα από αντιφατικές παραδοχές. Με την ίδια απόφαση απορρίφθηκαν ως αβάσιμοι όλοι οι ισχυρισμοί περί παραβιάσεων βασικών κανόνων της δίκαιης δίκης (όπως της δημοσιότητας της δίκης από τα δρακόντεια μέτρα ασφάλειας, της ελεύθερης επιλογής συνηγόρου, της έλλειψης ακρόασης όσον αφορά τη χρήση των αποδεικτικών μέσων, την ακυρότητα των προανακριτικών καταθέσεων και της διαδικασίας λόγω απολογιών υπό συνθήκες βασανισμού ή χορήγησης ψυχοτρόπων ουσιών κ.ά.).

Οσον αφορά την ηθική αυτουργία: Στην πρωτόδικη απόφαση ο Αλ. Γιωτόπουλος χαρακτηρίζεται απλό μέλος της «εκτελεστικής γραμματείας», ενώ στην εφετειακή φέρεται ως μέλος του «κέντρου εξουσίας» της οργάνωσης μαζί με τον Δημ. Κουφοντίνα. Με τις δύο διαφορετικές αυτές νομικές εκδοχές βαφτίζεται «ηγετικό μέλος», με κυρίαρχο λόγο στην επιλογή των στόχων και στη διαμόρφωση των αποφάσεων στα κατώτερα μέλη. Ο Αρειος Πάγος αποφάνθηκε ότι δεν χειροτερεύει νομικά η θέση του.

Ο ρόλος του ηγέτη εξατομικεύεται από τη γνώση και επιδίωξη της εγκληματικής δράσης αλλά και τη συνειδητοποίηση ότι άλλα μέλη περίμεναν υπόδειξη του στόχου, αναφέρεται στο σκεπτικό της 1414/2010 απόφασης του Αρείου Πάγου, που αξιολογεί ως ορθή την αιτιολογία του Εφετείου. «Αντίθετη εκδοχή θα άφηνε ατιμώρητη τη συμπεριφορά εκείνων που δεν έχουν εμφανή συμμετοχή, δίνοντας εντολές εκ του ασφαλούς για τέλεση αξιόποινων πράξεων», τονίζεται χαρακτηριστικά. Πρόκειται για παραδοχή ότι ελλείψει σοβαρών αποδείξεων, ο σκοπός (της με το ζόρι καταδίκης) αγιάζει τα πενιχρά ή ανύπαρκτα αποδεικτικά «μέσα», σχολίαζαν νομικοί κύκλοι.

Το αξιοπερίεργο είναι ότι η κατηγορία της ηθικής αυτουργίας αποδίδεται στον Αλ. Γιωτόπουλο σε 55 συνολικά περιπτώσεις, χωρίς, όπως υποστήριξε στο ακροατήριο και ο συνήγορός του Ιππ. Μυλωνάς, να καταγράφεται αυτοτελώς και λεπτομερώς ούτε ο τρόπος ούτε τα μέσα ούτε τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν αυτή την κατηγορία!

Ο Αλ. Γιωτόπουλος φέρεται ακόμη και ως ηθικός αυτουργός έναντι του Δημ. Κουφοντίνα, με τον οποίο, σύμφωνα με την απόφαση, συναποτελούσαν το περιβόητο «κέντρο εξουσίας»! Η υπόδειξη, αναφέρεται στο σκεπτικό, λειτουργούσε έναντι του Δ. Κουφοντίνα, ο οποίος είχε μεν καθοριστικό ρόλο αλλά δεν αποφάσιζε αυτόνομα για το είδος και τους στόχους!

Για να αιτιολογήσει αποδεικτικά μια τόσο σοβαρή κατηγορία, ο Αρειος Πάγος εξαντλείται στη γενική διαπίστωση πως «με περισσή επάρκεια αναφέρονται στην εφετειακή απόφαση περιστατικά για τη 17Ν ως δομημένη οργάνωση με διαρκή δράση που συστάθηκε το 1975 από τρία τουλάχιστον άτομα μεταξύ των οποίων και ο Αλ. Γιωτόπουλος». Προς ενίσχυση του επιχειρήματος γίνεται επίκληση και του γραφικού χαρακτήρα του Αλ. Γιωτόπουλου, που βρέθηκε, σύμφωνα με την απόφαση, σε διάφορες προκηρύξεις.

Ομως λίγο νωρίτερα, σε άλλο σημείο του σκεπτικού, η ίδια απόφαση χαρακτηρίζει «όψιμη επίκληση», που οφείλεται σε δική του αμέλεια, τη γραφολογική έκθεση την οποία ματαίως ζήτησε να καταθέσει στο δικαστήριο ο Αλ. Γιωτόπουλος και αμφισβητούσε τα γραφολογικά ευρήματα της Αστυνομίας!

Ο Αρειος Πάγος απέρριψε και τον ισχυρισμό του Αλ. Γιωτόπουλου για έλλειψη αιτιολογίας, επειδή η δημοσίευση της εφετειακής απόφασης καθυστέρησε επί έναν ολόκληρο χρόνο. Οι αρεοπαγίτες έκριναν εύλογο το χρονικό διάστημα επικαλούμενοι τον όγκο των πρακτικών (8.200 σελίδες).

Οσον αφορά την αποχώρηση Γιωτόπουλου από τη δίκη, τον Δεκέμβριο του 2005, και την απουσία δικηγόρων της επιλογής του, ο Αρειος Πάγος δέχθηκε ότι αυτό συνέβη μόνο για 8 συνεδριάσεις (μεταξύ 27-11-2006 και 27-12-2006) επί συνόλου 247 συνεδριάσεων του Εφετείου! «Η μη εκπροσώπησή του για ιδιαίτερα βραχύ διάστημα από δικηγόρους της επιλογής του δεν κατέλυσε τον δίκαιο χαρακτήρα της δίκης, ούτε αποτέλεσε μεροληψία σε βάρος του αφού ο ίδιος απεμπόλησε το δικαίωμα αυτό με την αποχώρησή του», υποστηρίζουν οι ανώτατοι δικαστές, προσχωρώντας στη λογική της «ολίγον παραβίασης»…

Η απόφαση απορρίπτει επίσης τους ισχυρισμούς του Βασ. Τζωρτζάτου, για παρεμπόδιση στην ελεύθερη επικοινωνία του με τους υπερασπιστές του (π.χ. λόγω του γυάλινου διαχωριστικού) καθώς και για ακυρότητα λόγω ελλιπούς περιγραφής στο βούλευμα της συμμετοχής του σε εγκληματική οργάνωση. Οπως αναφέρεται, μεταξύ άλλων, δεν υπήρχε λόγος να περιλαμβάνονται πρόσθετα στοιχεία που να δείχνουν ενεργό συμμετοχή του και μετά το 1993!

Με καθολική επισκόπηση της ποινικής δίκης, αναφέρεται σε άλλο σημείο της απόφασης, δεν περιορίστηκε ο χρόνος και οι ευκολίες για προετοιμασία της υπεράσπισης του Β. Τζωρτζάτου.

Οσον αφορά τις αιτιάσεις άλλων κατηγορουμένων για απολογίες στην ανακρίτρια παρουσία πάνοπλων μασκοφόρων αστυνομικών, ο Αρειος Πάγος εκτιμά ως ορθή την αιτιολογία του Εφετείου, ότι τα μέτρα ασφαλείας στο γραφείο της ανακρίτριας ήταν αναγκαία, για λόγους ασφαλείας, εξαιτίας της αιματηρής δράσης της οργάνωσης!

Ο Αρειος Πάγος δέχεται, επίσης, ότι η απλή ανάγνωση των προανακριτικών καταθέσεων των κατηγορουμένων, με τις οποίες ενοχοποιούνται άλλοι κατηγορούμενοι, χωρίς να τους δοθεί το δικαίωμα να τις αντικρούσουν με εξέταση, δεν συνιστά παραβίαση! Κάνει ειδική αναφορά στον Σάββα Ξηρό, που κατονομάζει άλλους συγκατηγορουμένους αλλά αποχώρησε από τη δίκη καταγγέλλοντας ότι έπεσε θύμα ψυχοτρόπων ουσιών με εντολή της Αντιτρομοκρατικής και αρνήθηκε να επιστρέψει. Η μη εξέτασή του δεν παραβιάζει δικαιώματα των υπολοίπων, αποφαίνεται το Ανώτατο Δικαστήριο, καθώς η στέρηση της δυνατότητας υποβολής ερωτήσεων δεν οφείλεται σε ολιγωρία ανακριτικών η δικαστικών αρχών και η καταδικαστική απόφαση δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά η καθοριστικά στην κατάθεση του Σάββα Ξηρού! Αλλωστε ουδέποτε οι άλλοι διευκρίνισαν το έννομο συμφέρον τους να του υποβάλουν ερωτήσεις, προστίθεται χαρακτηριστικά!

Απορρίφθηκαν επίσης ως αβάσιμοι οι ισχυρισμοί του Β. Τζωρτζάτου, ότι η ομολογία του ήταν αποτέλεσμα βασανιστηρίων, καθώς και του Ηρ. Κωστάρη, ότι η απολογία του Σ. Ξηρού δόθηκε υπό καθεστώς έλλειψης συνείδησης. Οπως αναφέρει η απόφαση, σωστά το Εφετείο δέχεται ότι οι γιατροί απέκλεισαν τον ισχυρισμό για ουσίες που επιβάρυναν την ψυχική και νοητική λειτουργία του.

Οσον αφορά την ποινική μεταχείριση των συνεργασθέντων Πατρ. Τσελέντη και Κων. Τέλιου, η απόφαση δέχεται ότι χωρίς αξιοποίηση των καταθέσεών τους δεν θα μπορούσαν να καταδικαστούν οι υπόλοιποι. «Το Εφετείο επικαλέστηκε σε πολλά σημεία τις καταθέσεις τους για κρίση ενοχής ή αθωότητας των λοιπών κατηγορουμένων, αλλά δεν απάντησε εάν δέχθηκε ως αποφασιστικές τις πληροφορίες και γιατί δεν έκρινε ως ουσιώδη τη συμβολή τους στην εξάρθρωση της οργάνωσης», αναφέρεται με έμφαση. Ενα μάλιστα μέλος του δικαστηρίου ζήτησε να εφαρμοστεί γι’ αυτούς ο προηγούμενος νόμος 1919/90 και να κηρυχθούν αθώοι!

Πολιτικό έγκλημα

Ο Αρειος πάγος δεν δέχεται επίσης τα περί πολιτικού εγκλήματος, υιοθετώντας την αντικειμενική θεωρία. Πολιτικό θεωρείται το έγκλημα που στρέφεται άμεσα κατά της συντεταγμένης τάξης της χώρας και επιδιώκει την ανατροπή ή έστω την αλλοίωσή της. Η επιδίωξη αυτή όμως δεν αρκεί να αναφέρεται ως υποκειμενικός στόχος της πολιτικής ιδεολογίας του δράστη, αλλά απαιτείται πέραν αυτού να αναδύεται αντικειμενικά από την πραγματική συμβολή την οποία η εκάστοτε εγκληματική συμπεριφορά είχε ή θα μπορούσε να έχει στην προβολή της κατεστημένης τάξης… Αντίθετα, η συγκρότηση δομημένης ομάδας με διαρκή δράση και η συμμετοχή σ’ αυτήν με σκοπό τη διάπραξη διαφόρων εγκλημάτων του κοινού ποινικού δικαίου μη δυναμένων να επηρεάσουν τη συντεταγμένη τάξη της χώρας… δεν συνιστά πολιτικό έγκλημα, ασχέτως με τον τρόπο με τον οποίο οι φερόμενοι ως δράστες προσδιορίζουν ιδεολογικά τις ενέργειες αυτές…

Μετά την εξέλιξη αυτή, θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι η υπόθεση θα απασχολήσει σύντομα και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στο οποίο αναμένεται να προσφύγουν αρκετοί κατηγορούμενοι. *

Link: http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=183668

http://istanbulizein.wordpress.com/2010/07/16/απόφαση-200-και-πλέον-σελίδων/

Για τη Λευκή Φυλή και την Ορθοδοξία

Με αφορμή την 15η επέτειο από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα αναδημοσιεύουμε ένα παλιό άρθρο του Ιού της ελευθεροτυπίας που θίγει τον άμεσο και έμμεσο ελληνικό ρόλο στη συμμετοχή της σφαγής

Η ξεχασμένη ιστορία των Ελλήνων εθελοντών στον πόλεμο της Βοσνίας
 

Για τη Λευκή Φυλή και την Ορθοδοξία
 

«Ερευνα για το ρόλο Ελλήνων στη σφαγή της Σρεμπρένιτσα»                  (The Independent, 29/6/2005) 
Κάπως περίεργα γιόρτασε η χώρα μας τη δέκατη επέτειο της μεγαλύτερης σφαγής των μεταπολεμικών χρόνων σε ευρωπαϊκό έδαφος -της εξολόθρευσης 7.500 άοπλων μουσουλμάνων από το σερβοβοσνιακό στρατό στη Σρεμπρένιτσα (11-17 Ιουλίου 1995). Μια επίκαιρη ερώτηση του Ανδρέα Ανδριανόπουλου στη Βουλή, σχετικά με «τη διερεύνηση ενδεχόμενης ανάμιξης Ελλήνων στα γεγονότα» και η (εμφανώς αόριστη) διαβεβαίωση του κ. Παπαληγούρα ότι για το ζήτημα «έχει ήδη επιληφθεί η ελληνική Δικαιοσύνη» (24.6.05) μας επανέφεραν για λίγο στις μέρες της ελληνοσερβικής συμμαχίας κατά του «μουσουλμανικού τόξου». Προς στιγμήν, τα ΜΜΕ έσπευσαν να καταγγείλουν μια ακόμα ανθελληνική συνωμοσία. Σύντομα όμως η τάξη του «μεσαίου χώρου» αποκαταστάθηκε -και σχεδόν όλοι έσπευσαν να καταθέσουν τα (επετειακά) συλλυπητήριά τους.

Ποιοι όμως υπήρξαν και τι ακριβώς έκαναν στη Βοσνία οι Ελληνες συμπολεμιστές του Μλάντιτς και του Κάρατζιτς; Η ανασύσταση της διαδρομής τους, όπως αποτυπώθηκε στον Τύπο των ημερών, είναι κάτι παραπάνω από διδακτική.

Την αρχή φέρεται να έκανε, τον Ιούλιο του 1993, ο Κώστας Καζόπουλος από το Βορεινό Πέλλας. Ηταν 33 χρόνων, πολεμοχαρής και πρώην λοχίας των ειδικών δυνάμεων («Espresso» 7.11.02). Το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς, δυο άλλοι εθελοντές -ο ένας εργάτης στη λαχαναγορά, ο άλλος σερβιτόρος και πρώην ναυτικός- συμμετέχουν επί δίμηνο στην πολιορκία του Σαράγεβο («Ελ. Τύπος» 17.3.94). Το Μάρτη του 1994, μεταξύ των πολιορκητών της βοσνιακής πρωτεύουσας υπάρχει ένας μόνο Ελληνας, που βρίσκεται εκεί από το καλοκαίρι για «προσωπικούς λόγους» («Τα Νέα» 22.3.94).

Η μαζικοποίηση θα έρθει τους επόμενους μήνες, χάρη στην ενθουσιώδη προβολή των «πρωτοπόρων» από τα ελληνικά ΜΜΕ. Από τη μελέτη των σχετικών δημοσιευμάτων, προκύπτουν δύο κυρίως πηγές εθελοντών: ο χώρος των «επαγγελματιών» (μισθοφόροι, σεκιουριτάδες, ποινικοί) κι αυτός της ναζιστικής ακροδεξιάς. Στην πράξη, βέβαια, οι δύο «δεξαμενές» αποτελούσαν μάλλον συγκοινωνούντα δοχεία, όπως πιστοποιούν η συνύπαρξη «επαγγελματιών» και «ακροδεξιών» στις ίδιες μονάδες και οι από κοινού πανηγυρικές φωτογραφήσεις τους.

Το καλοκαίρι του 1995, οι περισσότεροι εθελοντές ανήκουν σε δυο σχηματισμούς. Κάποιοι πολιορκούν το Σαράγεβο, συνεργαζόμενοι με τους ακροδεξιούς «Τσέτνικ». Οι υπόλοιποι έχουν συγκροτήσει από το Μάρτιο του 1995 την «Ελληνική Εθελοντική Φρουρά» (ΕΕΦ), μονάδα ενσωματωμένη στον τακτικό σερβοβοσνιακό στρατό, με έδρα τη Βλασένιτσα.

Οι επαγγελματίες

Πρώην μισθοφόρος στη Ζάμπια, με επαγγελματική συμμετοχή «σε "επιχειρήσεις" σε διάφορες χώρες της Κεντρικής Αφρικής», ο Νέστωρ Χρυσαΐτης κατατάσσεται τον Οκτώβριο του 1994 στο σερβοσνιακό στρατό και το Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς μετέχει στην πολιορκία του Σαράγεβο. Θα επιστρέψει στην Αθήνα για χριστουγεννιάτικες διακοπές, συνοδευόμενος από το δημοσιογράφο Κώστα Παπαπέτρου («Τα Νέα» 11.1.95).

Επεισοδιακότερη ήταν η διαδρομή του Θρακιώτη Λευτέρη Σπουργίτη: ύστερα από στρατιωτική θητεία στα ΟΥΚ, και καταδικασμένος πρωτόδικα σε 8μηνη φυλάκιση για κλοπή όπλου από την Εθνοφυλακή («Ελ. Τύπος» 31.8.95), έφυγε για τη Βοσνία. Ως κίνητρό του, σε μια συνέντευξή του αναφέρει τον έρωτά του για μια Σέρβα («Αδ. Τύπος» 6.8.95) ενώ σε μια άλλη την επιθυμία του να δοκιμάσει τις ικανότητές του και ν' αποκτήσει εμπειρία («Τα Νέα» 5.7.94). Την άνοιξη του 1994 υπηρετεί στους «Λύκους του Ζβόρνικ», αργότερα στις «Τίγρεις» του διαβόητου Αρκάν, ενώ έδωσε το παρών και στην ΕΕΦ. Το Μάιο του 1995, οι πρώην σύντροφοί του τον καταγγέλλουν δημόσια: «Δημιουργούσε προβλήματα, έκλεβε και αναγκαστήκαμε να τον διώξουμε», δηλώνει χαρακτηριστικά ο υποδιοικητής της μονάδας, Τρύφων Βασιλειάδης. «Τώρα πολεμάει με τους μουσουλμάνους έμμισθος και ντροπιάζει την Ελλάδα. Εσπειρε τη διχόνοια και στο τέλος πούλησε τη συνείδησή του στον εχθρό» («Αδ. Τύπος» 6.5.95). Στην πραγματικότητα, όπως ο ίδιος μάς διευκρίνισε μετά την αναδημοσίευση της αποκήρυξης στον "Ιό", είχε σταλεί από τον Αρκάν να εκπαιδεύσει τις ειδικές μονάδες των μουσουλμάνων του Μπίχατς που πέρασαν στο πλευρό των Σέρβων. Την ίδια εποχή περιγράφει στον «Αδέσμευτο Τύπο» (6.8.95) τα όνειρά του για το μέλλον: «Ισως βρω δουλειά ως σωματοφύλακας κάπου»...

Οι ιδεολόγοι

Πιο συγκροτημένο πολιτικά ήταν το προφίλ της δεύτερης κατηγορίας εθελοντών. «Η Ευρώπη ανήκει στους Λευκούς και τους Χριστιανούς» εξηγεί χαρακτηριστικά στην «Ελεύθερη Ώρα» (25.9.95) ο Σπύρος Τζανόπουλος, λοχίας της ΕΕΦ που μετείχε στην επίθεση κατά της Σρεμπρένιτσα. «Εγώ, όπως και πολλοί άλλοι Ελληνες εθελοντές, ανήκουμε σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό χώρο, συγκεκριμένα ανήκουμε στη Χρυσή Αυγή, κι αυτός ήταν ο κύριος λόγος που ανεβήκαμε επάνω», ξεκαθαρίζει στο δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ, τον Αύγουστο του 1995, ο Μιχάλης Μαυρογιαννάκης. «Αγωνιζόμαστε για μια Μεγάλη Ελλάδα σε μια ελεύθερη Ευρώπη δίχως μουσουλμάνους και αμερικανοσιωνιστές», συμπληρώνει στην ίδια συνέντευξη ο Αποστόλης Μπάμπος.

Εντυπωσιακή -και προπαντός αποκαλυπτική για το κλίμα των ημερών- ήταν η υποδοχή των παραπάνω διακηρύξεων από τον παρουσιαστή του δελτίου, Νίκο Ευαγγελάτο: «Ηταν μόνο θέμα πολιτικής τοποθέτησης; Φαντάζομαι ότι είναι κι άλλα κίνητρα πολλά, όπως η Ορθοδοξία, η παλιά φιλία με τους Σέρβους... Το λέω αυτό διότι είναι κρίμα να στενέψουμε τόσο πολύ τα περιθώρια μιας προσπάθειας που κάνουν Ελληνες εθελοντές που βρίσκονται στο πλευρό των Σέρβων και που φαντάζομαι ότι είναι μια προσπάθεια ψυχής».

Οι Ελληνες ναζί δεν έκρυβαν όμως τη συμβολή τους στο εγχείρημα. Το αντίθετο, μάλιστα. Με πρωτοσέλιδό της, η «Χρυσή Αυγή» (2.6.95) διαφήμισε τη δράση των μελών της στο πλευρό των «Τσέτνικ». Ακολούθησαν αλλεπάλληλα δημοσιεύματα, με αποκορύφωμα μια ολοσέλιδη συνέντευξη εθελοντών όπου τονίζουν ότι «η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων εθελοντών είναι λιγότερο ή περισσότερο συνειδητοποιημένοι Εθνικιστές», οι δε χρυσαυγίτες εκπροσωπούνται στις τάξεις τους «περισσότερο από κάθε άλλη οργάνωση ή κόμμα» (28.7.95). Μια δεκαετία αργότερα, ο υποδιοικητής κι ένας οπλίτης της ΕΕΦ θα εκφράσουν δημόσια «την ικανοποίησή τους που η "Χρυσή Αυγή" οικειοποιήθηκε την προσπάθειά τους» («Ταχυδρόμος» 13.11.04).

Μη φανταστείτε πάντως τίποτα μεγάλα νούμερα. Οι επικεφαλής της ΕΕΦ υπολογίζουν πως υπήρξαν «συνολικά 60-70 εθελοντές» σε όλη τη διάρκεια του πολέμου («Espresso» 7.11.02). Συχνά, μάλιστα, η «θητεία» τους στη Βοσνία κράτησε μόνο μερικές βδομάδες («Εθνος» 1.6.95). Το Μάιο του 1995 η Ελληνική Εθελοντική Φρουρά αριθμούσε μόλις 16 άτομα («Αδ. Τύπος» 6.5.95) και στη συνέχεια 11, εκ των οποίων τα 8 «στο μέτωπο» («Εθνος» 1.6.95), ενώ τον Ιούλιο γίνεται λόγος για «περίπου είκοσι πέντε» («Νίκη» 21.7.95). Στην κατάληψη της Σρεμπρένιτσα γράφτηκε ότι πήραν μέρος συνολικά 10 εθελοντές, κατονομαζόμενοι ένας προς έναν («Εθνος» 13.7.95). Από τα δημοσιογραφικά ρεπορτάζ της εποχής πληροφορούμαστε, τέλος, τα ονοματεπώνυμα 27 εθελοντών, ο ένας από τους οποίους φέρεται ως αγνοούμενος.

Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι, σ' έναν πόλεμο όπου σκοτώθηκαν συνολικά 278.000 άνθρωποι, δεν υπάρχει ούτε ένας Ελληνας εθελοντής επιβεβαιωμένα νεκρός, οι δε καταγεγραμμένοι (ελαφρά) τραυματίες είναι μόλις τρεις.

Οι σκιές

Το κρίσιμο ερώτημα αφορά φυσικά το βαθμό συμμετοχής των συμπατριωτών μας στην εθνοκάθαρση των μη σερβικών πληθυσμών της Βοσνίας και σε συναφή εγκλήματα πολέμου. Οι ίδιοι αρνούνται πεισματικά όχι μόνο την εμπλοκή τους σε τέτοιες δραστηριότητες, αλλά και την ίδια τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα: «Δεν μπορεί να υπάρχουν 7.000 νεκροί σε μια πόλη που οι κάτοικοί της δεν ήταν περισσότεροι από 3.500-4.000», ισχυρίζεται χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Ζαβιτσάνος, εθελοντής της ΕΕΦ που πήρε μέρος στην επιχείρηση («Ταχυδρόμος» 13.10.04). «Ξεχνά» βέβαια ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, στην πολιορκημένη -και «προστατευόμενη» από τους κυανόκρανους- πόλη είχαν καταφύγει κάπου 40.000 μουσουλμάνοι.

Τόσο η κατάληψη της Σρεμπρένιτσα όσο και η σφαγή που ακολούθησε υπήρξαν έργο του «σώματος Ντρίνα» του σερβοβοσνιακού στρατού, οργανικό τμήμα του οποίου αποτελούσε η ΕΕΦ. Η απόδοση συγκεκριμένων εγκλημάτων σε συγκεκριμένα άτομα είναι βέβαια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Σύμφωνα πάντως με την εμπεριστατωμένη έκθεση του Ολλανδικού Ινστιτούτου Πολεμικής Τεκμηρίωσης, Ελληνες εθελοντές ήταν παρόντες στο προσφυγικό στρατόπεδο Ποτότσαρι (12-13.7.95), όπου δολοφονήθηκαν 100-400 άμαχοι (NIOD, «Srebrenica -a "safe" area», Αμστερνταμ 2002).

Οφθαλμοφανέστερη είναι η πολιτική πλευρά της υπόθεσης. Ενώ στη Σρεμπρένιτσα είχαν αρχίσει οι μαζικές εκτελέσεις, τα αθηναϊκά ΜΜΕ πανηγύριζαν για τη νίκη των ελληνοσερβικών όπλων και την έπαρση των εθνικών μας συμβόλων πάνω από την κατακτημένη πόλη: «τέσσερις σημαίες, η σερβική, η ελληνική, η σημαία της Βεργίνας και του Βυζαντίου κυματίζουν μαζί», μας πληροφορούσε με ενθουσιασμό το «Εθνος» (13.7.95), ως «απόδειξη της αγάπης και της αλληλεγγύης των δυο λαών, της ευγνωμοσύνης των Σέρβων στρατιωτών για τη βοήθεια των Ελλήνων που πολεμούν κοντά τους».

Δέκα χρόνια μετά, τι απομένει απ' όλα αυτά; Σίγουρα όχι η εθνική ανάταση που καλλιεργούσαν τότε τα ΜΜΕ. Από σποραδικά δημοσιεύματα πληροφορούμαστε ότι κάποιοι εθελοντές βρήκαν δουλειά ως δημοτικοί υπάλληλοι στη Ν. Σμύρνη, την Καλαμαριά και τη Σκύδρα, ενώ άλλοι ακολούθησαν πιο περιπετειώδεις καριέρες. Ο διοικητής της ΕΕΦ, Αντώνης Μήτκος, δούλευε το 2002 «ως security σε μεγάλο εφοπλιστή» («Espresso» 7.11.02) και το Δεκέμβριο του 2003 συνελήφθη ως παραλήπτης λαθραίου φορτίου όπλων από το Βελιγράδι («Espresso» 9.12.03). Μαζί του συνελήφθη ένας Σέρβος που θεωρείται πρώην σύνδεσμος του Αρκάν με τον Ελληνα «αρχινονό» Καλαποθαράκο («Το Βήμα» 11.12.03). Την ίδια εποχή, έρευνα για αναβολικά στο σπίτι ενός άλλου βετεράνου αποκάλυψε δεκάδες φωτογραφίες από σφαγές αμάχων μουσουλμάνων στη Βοσνία. Ο κάτοχός τους, παλιός συνεργάτης του Αρκάν από την Ορεστιάδα, υποστήριξε ότι δεν ήταν παρών στους φόνους. Μετά τη Βοσνία, είχε πολεμήσει στο Ζαΐρ ως μισθοφόρος («Ε» 20.11.03). Ενας συμπολεμιστής του στις «Τίγρεις», με μεταγενέστερη δράση και στο Κοσσυφοπέδιο, συνελήφθη το 2004 για παράνομη κατοχή όπλων και ελληνοαλβανικών πινακίδων κυκλοφορίας («Το Βήμα» 5.11.04).

Οσο για τους ναζί συμμαχητές τους, αυτοί έζησαν την ολόπλευρη κρίση του πολιτικού τους φορέα. Οπως διαβάζουμε στην αυτοβιογραφία του αποχωρήσαντος χρυσαυγίτη Χάρη Κουσουμβρή, κάτω από τις φωτογραφίες της συνάντησης της ΕΕΦ με τον Κάρατζιτς (Πάσχα του 1995), «ουδείς εκ των παρισταμένων ανήκει πλέον στην Χρυσή Αυγή»...

(Ελευθεροτυπία, 16/7/2005)

 http://www.iospress.gr/mikro2005/mikro20050716.htm

Η ελληνική φιέστα – Miguel Amorós

La fiesta griega

Η χρεωκοπία του ελληνικού κράτους, καθώς επιταχύνει την παγκόσμια οικονομική κρίση, οφείλει να ξυπνά κάθε συμπάθεια όσων επιθυμούν το τέλος του καπιταλισμού. Η σημασία αυτού του γεγονότος έχει ένα σαφές αντίκτυπο σε άλλα προφανώς υπό χρεωκοπία κράτη όπως η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Ισπανία, αλλά πάνω απ’ όλα, ανοίγει την τροχιά μιας κρίσης που δεν έχει σταματήσης να βαθαίνει. Η ελληνική εξέγερση μετά το ξέσπασμα του Δεκέμβρη που σαν καλός οιωνός φωτίζει τα βήματά της, συνεχίζεται παρά τις προσπάθειες εξουδετέρωσης και κρατικής αναδιοργάνωσης που δε στάθηκαν ικανές να την εμποδίσουν, προσπάθειες που σκοπός τους είναι η εκ των ουκ άνευ συνθήκη της ανασύστασης του Κράτους και η εξυγείανση των παγκόσμιων χρηματοπιστωτικών αγορών (κι αν το προχωρήσουμε, η ομαλή λειτουργία των μηχανισμών που τις ορίζουν). Η εφαρμογή ενός αυστηρού οικονομικού πλάνου, σχεδιασμένου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, δυο απ’ τους υψηλότερους καπιταλιστικούς οργανισμούς, δε συσχετίζεται παρά με την εξουδετέρωση της ελληνικής κοινωνίας, ούτως ώστε τα χρέη του Κράτους, που βρίσκονται στα χέρια των μεγαλύτερων Ευρωπαϊκών (στμ. και ελληνικών βεβαια!) τραπεζών, να μετακυληθούν στους εργαζομένους, τους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους της Ελλάδας. Όμως, επίσης, ο μεγαλύτερος κίνδυνος που πρόβαλε η εξέγερση, έχει να κάνει με το δυσκόλεμα να ξαναστηθεί όρθιο το οικονομικό σύστημα σε έναν συγκεκριμένο τόπο της καπιταλιστικής γεωγραφίας, όχι δίχως σημασία, και κυρίως με το “κακό” παράδειγμα που έδωσε στους πληθυσμούς που απειλούνται από παρόμοια μέτρα, και την μεταδοτική ικανότητα που επέιξε αυτό στο να εξαπλώνεται, σαν ντόμινο. Πόσο μάλλον όταν η επόμενη ψηφίδα που απειλείται να πέσει είναι το ισπανικό Κράτος. Κι εδώ έγκειται ο θρίαμβος της περιορισμένης χωρικά ελληνικής εξέγερσης, στην δυνατότητα διεθνοποίησής της. Τα ελληνικά δαιμόνια ήρθαν αντιμέτωπα με την “λύση” τους, στο μεταξύ όμως έπαψαν να είναι μόνο ελληνικά.

Προκειμένου να αποφύγουμε μιμητισμούς χωρίς συγκρότηση, πρέπει να έχουμε μια ιδέα της ελληνικής πραγματικότητας και της χώρας. Το πρώτο πράγμα που τραβά την προσοχή σ’ αυτήν τη χώρα των 11,2 εκ. ανθρώπων, είναι ότι τα 5 απ’ αυτά ζουν στην μητροπολιτική ζώνη της Αθήνας, και πάνω από 1 στη Σαλονίκη. Η Πάτρα, το τρίτο αστικό κέντρο της χώρας, δεν έχει παραπάνω από 250.000 κατοίκους, κι έτσι η κατάσταση μπορεί κατά κάποιον τρόπο να απλοποιηθει μέσω της τεράστιας τοπογραφικής ανισορροπίας: ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα, συμβαίνει πρωταρχικά στην Αθήνα και τη Σαλονίκη. Το υπόλοιπο είναι επαρχία ή τουριστικός προορισμός. Πράγματι, οι δυο μητροπόλεις, συγκεντρώνουν ολόκληρη τη βιομηχανία, και την πλειονότητα του εμπορίου, καθώς και το μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων κι άλλων υπαλλήλων. Επίσης, σ’ αυτές εξελίσσονται οι διάφορες πολιτικές εξελίξεις και βρίσκεται η καρδιά των κοινωνικών αγώνων. Ας μην προκαλεί τόση έκπληξη λοιπόν, η παθητικότητα της κυβέρνησης μπρος τις πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2007 που αναστάτωσαν το ένα τρίτο της χώρας, και η ενασχόλησή της μόνο όταν οι καπνοί έφτασαν την πρωτεύουσα. Τα πράγματα βέβαια δεν ήταν πάντοτε έτσι, καθώς μέχρι το 1970 η αγροτική παραγωγή ξεπερνούσε τη βιομηχανική. Δεν υπήρχε τόση ανισορροπία στην περιφέρεια, όμως μέσα στα επόμενα 25 χρόνια, ο αγροτικός πληθυσμός ωθήθηκε στις πόλεις, όχι γενικά αλλά στις δυο προαναφερθείες, που κατακλύστηκαν από αυτό το κύμα ανειδίκευτης εργασίας. Ακόμα και μετά απ’ αυτό όμως, ο πληθυσμός της υπαίθρου παραμένει τρεις φορές υψηλότερος από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Αυτή η ιδιαίτερη διαδικασία πληθυσμιακής συγκέντρωσης έγινε υπό την άμεση διεύθυνση του Κράτους, και σηματοδοτεί το δεύτερο βασικό χαρακτηριστικό της Ελλάδας, έναν τεράστιο δημόσιο τομέα. Το ένα τρίτο της μάζας των μισθωτών αποτελούν οι δημόσιοι υπάλληλοι, ενώ το Κράτος ελέγχει επίσης μεγάλο μέρος της βιομηχανίας και των τραπεζών. Καθ’ αυτόν τον τρόπο, τα δυο κόμματα που αλληλοδιαδέχονται την εξουσία, το σοσιαλδημοκρατικό ΠΑΣΟΚ και η συντηρητική ΝΔ, δεν είναι απλά κοινοβουλευτικά κόμματα, αλλά πραγματικοί μηχανισμοί διαχείρισης, με ιδιαίτερη ιεραρχία, και μια πατριαρχική αντίληψη της πολιτικής και της δημόσιας περιουσίας. Τα ίδια κομματικά πόστα περνιούνται από πατέρα σε γιο. Οι απαιτήσεις της ΕΕ, στην οποία η Ελλάδα ανήκει από το 1981, αξίωναν μεταξύ 1990 και 1998, την απόλυση ενός μέρους των εργαζομένων, στα πλαίσια ιδιωτικοποιήσεων και χρηματοπιστωτικής απελευθέρωσης. Ακριβώς τότε προέκυψαν οι πρώτες σημαντικές συγκρούσεις, ενάντια στην ιδιωτικοποίηση στην εκπαίδευση.Τα διάφορα ευρωπαϊκά κονδύλια, δεν έφταναν για τον εκσυγχρονισμό της χώρας, πόσο μάλλον μετά τη διασπάθισή τους από την πλουτοκρατία, πράγμα που οδήγησε σε μια εκμηδένιση των δημόσιων υπηρεσιών και σε χαμηλότερους μισθούς. Μια αίσθηση δυσφορίας ήταν πια κυρίαρχη μεταξύ των εργαζομένων. Το 1996 με την οικονομία των παχέων αγελάδων, η ελληνική άρχουσα τάξη επωφελήθηκε από το οικονομική έκκρηξη της παγκοσμιοποίησης. Ήταν μια έκκρηξη τουριστική και οικονομική, τα real estate και το θαλάσσιο εμπόριο γνώριζε άνοδο, ο ρυθμός γεννήσεων έπεφτε ελαφρώς, ο πολλαπλασιασμός των υποθηκών και η προσφορά εργασίας τράβηξαν χιλιάδες μετανάστες. Η Ελλάδα εισήλθε στον κόσμο των σύγχρονων, εκκρηκτικών κοινωνικών διαχωρισμών. Η άρχουσα τάξη χρησιμοποίησε το κράτος για να ενδυναμωθεί και να πλουτίσει, ενώ οι συμφωνίες με τα πανίσχυρα ως τότε συνδικάτα της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ, πετύχαιναν μια κοινωνική ειρήνη, εις βάρος ενός ανοργάνωτου προλεταριάτου, φτωχού και περιθωριοποιημένου, σε μεγάλο μέρος μεταναστευτικού, που επιβίωνε απ’ το εμπόριο, την οικοδομή και τον τουρισμό. Η υγεία, η παιδεία, η κοινωνική πρόνοια και δικαιοσύνη, συνέχιζαν να υποτιμούνται ραγδαία, εν όψει μιας κρατικής βούλησης για επιβολή της ιδιωτικοποίησης, ενώ ως αντιστάθμισμα σ’ αυτήν την υποβάθμιση, το σύμπλεγμα της ασφάλειας γνώρισε τεράστια άνοδο. Είναι κοινό μυστικό ότι μια γενικά απαράδεκτη ανισότητα δεν μπορεί να συντηρηθεί παρά με τη βία της επιβολής και των φυλακών. Στην Ελλάδα υπάρχουν αυτή τη στιγμή 13.000 κρατούμενοι, πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό φυλακισμένων στην Ευρώπη. Επίσης, κατέχει το προνόμιο να επιδεικνύει περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, στον κάθε πολίτη της μια άνευ προηγουμένου αστυνομική βαρβαρότητα, κι έναν απίθανο αριθμό κρατικών εγκλημάτων. Σε καμμία άλλη χώρα λοιπόν, ο αγώνας ενάντια στον καπιταλισμό, ενάντια στην άρχουσα τάξη, δεν έχει μια τόσο φανερή μορφή ως αγώνας ενάντια στην αστυνομία, τόσο την επίσημη όσο και τους παρακρατικούς. Γιατί σε καμμιά άλλη χώρα, σε οποιαδήποτε σύγκρουση, έχει σημασία αυτό, δεν τίθεται με τόσο ριζικό τρόπο, το ζήτημα της δημόσιας τάξης, και μέσω αυτού, η σύγκρουση με το Κράτος. Αυτοί οι τόσο ιδιαίτεροι λόγοι, είναι που κάνουν την Ελλάδα τόσο γόνιμη για την αναρχία.

Στην Ελλάδα, υπάρχουν αναρχικοί κάθε λογής -ρεφόρμες, αντιδραστικοί και επαναστάτες- όπως και παντού αλλού, με τη διαφορά ότι εδώ δε συνιστούν ένα αυτοεκπληρούμενο και τακτοποιημένο γκέττο, αλλά επισής απολαμβάνουν μια επιρροή, αν και αποτελούν μειοψηφία, και ένα ιδιαίτερο κοινωνικό γόητρο, που έχουν καταφέρει να κατακτήσουν με το δύσκολο τρόπο, τα τελευταία χρόνια. Δε θα περιοριστούμε στο αναρχικό κίνημα εδώ, γιατί αυτό που μας ενδιαφέρει δεν είναι οι διάφοροι σχηματισμοί του ή οι σημαίνουσες διαφορές τους, αλλά η αύξουσα σμασία των ελευθεριακών ιδεών στους αγώνες ενάντια στο παγκόσμιο κεφάλαιο και το ελληνικό κράτος. Η αναρχική αγκιτάτσια υπήρξε ο εκπυρσοκροτητής της παρούσας κοινωνικής κρίσης. Κάπου μεταξύ ενός αποτυχημένου καταναλωτισμού, δυσφορίας για την αδικία και την κοινωνική ανισότητα, μίσους για την αστυνομία και τα τηλεοπτικά παπαγαλάκια, κοροϊδίας της χλιδής και της εξουσίας, απογοήτευσης για τη διαφθορά, βρήκαν το δρόμο τους για την οργισμένη νεολαία και άνοιξαν ένα χάσμα στον κομφορμισμό που είχε καταβάλλει τον πληθυσμό απ’ την εποχή των παχέων αγελάδων. Η εξέγερση του Δεκέμβρη έκανε ορατό σε όλους, αυτό που ήταν προφανές, κι όλα τα ψέμματα του τύπου και της τηλεόρασης δεν ήταν πλέον ικανά να αποκρύψουν: το ξέσπασμα μιας κοινωνικής κρίσης που παρασέρνει όλα τα συνήθη φράγματα: τα συνδικάτα, τα κόμματα, το ένοπλο… Το 2009 ήταν χρονιά ιδεολογικών συζητήσεων και προσπαθειών σύνδεσης με τους εργαζομένους. Ως συνήθως, η πραγματικότητα προηγούνταν της σκέψης και η καινοτομία εξηγούσε πολύ περισσότερα απ’ ότι οι ξεπερασμένες συνταγές, ένας χυδαίος εργατισμός ή τα αφηρημένα πρωτοποριακά συνθήματα. Η εξέγερση όφειλε να δημιουργήσει τη δική της γλώσσα, με την οποία να διαφωτίσει πολιτικά τις δράσεις της και οι ελευθεριακοί ήταν οι μόνοι που θα μπορούσαν να κάνουν κάτι τέτοιο.

Κάθε κοινωνική κρίση πυροδοτεί και μια διαδικασία αντεπανάστασης, ένα αντανακλαστικό της κυριαρχίας προκειμένου να υπερασπιστεί τις θέσεις της. Οι πρώτες εκδηλώσεις της ήταν η όξυνση της καταστολής και οι κινήσεις της άκρας δεξιάς, αλλά πρέπει να κοιτάξουμε επίσης και στην άλλη πλευρά, των τελευταίων τροχών κατά περίπτωση, του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ. Και τα δύο αντιπροσωπεύουν μια μετασταλινική, γραφειοκρατική κρατικοκαπιταλιστική εναλλακτική, είτε στην τυπική σταλινική ολοκληρωτική εκδοχή της είτε στην εκσυγχρονισμένη κευνσιανή εκδοχή της κοινωνίας των πολιτών. Η ύπαρξη και μόνο του ΚΚΕ είναι ένας τυπικός ελληνικός αρχαϊσμός, καθώς το κόμμα έχει επιβιώσει της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης και διατηρεί ακόμα μια ελάχιστη επιρροή μεταξύ κυρίως υπαλλήλων, μέσω του συνδικαλιστικού μετώπου του, ΠΑΜΕ. Η πολιτική του ΚΚΕ είναι χαώδης, καθώς υποστηρίζει τη δεξιά ενάντια στους αντιπάλους του του ΠΑΣΟΚ και των αριστεριστών του Συνασπισμού. Στην εξωτερική του πολιτική, ευθυγραμμίζεται με τη Ρωσσία του Πούτιν απέναντι σ’ έναν “Ιμπεριαλισμό της ΕΕ”. Σ’ αυτό όμως που παραμένει σταθερό, είναι η θέση του ως κόμμα του νόμου και της τάξης. Ως τέτοιο, συντάχθηκε -αν δεν ηγήθηκε κιόλας- με τη χορωδία των φωνών που συκοφαντούσαν τους εξεγερμένους ως εγκληματίες και φασίστες. Η ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ βασίζεται ακριβώς στον αρχϊκό κι αυταρχικό υπερσυντηρητισμό του ΚΚΕ, ενώ αποτελεί το ανάλογο αυτού που σε άλλες χώρες εκπροσωπείται από την Ενωμένη Αριστερά, το PCF, το Bloco Portugues, το Die Linke, την Rifundazione Comunista, ή όποιο άλλο όνομα παίρνει αυτή η μετασταλινική “κοινωνία των πολιτών”. Παρά τους διαφορετικούς σκοπούς τους, ένα Κράτος που θα διαχειριστεί την κρίση μακρυά απ’ την ΕΕ, θα ήταν ίδιο με του ΚΚΕ, πο τακτικές τους διαφέρουν, ο ΣΥΡΙΖΑ ασχολείται με το να διαβρώσει και να επαναφομοιώσει το κάθε κίνημα διαμαρτυρίας, ενώ το ΚΚΕ προτιμά να στήνει ένα άλλο παράλληλο δικό του, ολοκληρωτικά ελεγχόμενο και περιφρουρημένο.

Συχνά κατηγορούν την ελληνική πλουτοκρατία για ξεχαρβάλωμα της χώρας, διασπάθιση του δημοσίου χρήματος και κερδοσκοπική ασυδοσία. Για την κακή εικόνα της διαφθοράς, οι ιθύνοντες εμφανίζονται ως κακο-διαχειριστές, ενώ η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική: γνωρίζουν πολύ καλά τη δουλειά τους, καθώς δεν ήταν τίποτα άλλο απ’ αυτήν, που χρηματοδότησε την άνοδο, εν είδει κερδοσκοπικής φούσκας. Ολόκληρη η παγκόσμια οικονομία δουλεύει έτσι, στη βάση της δίχως μέτρο σπατάλης και της κερδοσκοπίας επί της πίστωσης, απ’ την κορφή ως τον πάτο (στην περίπτωσή μας τα κρατικά ομόλογα). Όμως αυτήν τη φορά, το Κράτος είχε βουλιάξει πολύ νωρίτερα. Το πρόβλημα εμφανίστηκε με την αμερικανική κρίση του καλοκαιριού του 2007, όταν οι υποθήκες κατέρρευσαν, πυροδοτώντας τα αλυσιδωτά γεγονότα που μπλόκαραν το πιστωτικό σύστημα και έσκασαν τη φούσκα. Το ρίσκο των ελληνικών ομολόγων αυξήθηκε γεωμετρικά ενώ οι μεταρρυθμίσεις στην κρατική διαχείριση δεν απέδωσαν, απαξιώνοντας τις δημόσιες υπηρεσίες και υποδομές, η οικονομία μπήκε σε ύφεση και οι μισθοί μειώθηκαν. Υπ’ αυτό το πρίσμα, η συντηρητική κυβέρνηση βγήκε απ’ την μέση παραδίνοντας τη σκυτάλη στους σοσιαλδημοκράτες. Το ΠΑΣΟΚ κέρδισε τις πρόωρες εκλογές του Οκτώβρη 2009 (με την αποχή στο ένα τρίτο) καθώς ήταν το μόνο κόμμα που είχε μια πιθανότητα να περάσει στον πληθυσμό το κρατικό χρέος, σώζωντας έτσι τις ευρωπαϊκές τράπεζες που κρατούσαν τα ομόλογά του. Δεν μπήκε στον κόπο να ερευνήσει υποψίες κερδοσκοπιών ή να φυλακίσει τυχόν πολιτικούς ή επιχειρηματίες που είχαν συνδεθεί με τη διαφθορά, από το κόμμα της ΝΔ, μιας και κάτι τέτοιο δεν ήταν ποτέ σκοπός του. Η απογοήτευση αυτών που ήλπιζαν σε μια πολιτική αλλαγή ήταν μνημειώδης. Επιπλέον, όλες οι κρατικές εξαγγελίες εγκαταλήφθηκαν λόγω έλλειψης χρημάτων, ενώ η ανεργία και η εγκληματικότητα διογκώθηκαν πολύ περισσότερο απ’ το αναμενόμενο, κι έτσι ακόμα και τα συνδικάτα που είχαν συμβάλει σ’ ένα τέτοιο κλίμα υποθετικής αλλαγής, η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ αναγκάστηκαν να κρατήσουν τις αποστάσεις τους απ’ την κυβερνητική πολιτική. Απ’ τον Γενάρη του επόμενου έτους μέχρι τον Μάη, κήρυξαν διάφορες απεργίες, τέσσερις απ’ τις οποίες γενικές, και οργάνωσαν συζητήσεις και διαδηλώσεις με κοινό παρονομαστή την απόρριψη όλων των κομμάτων και της πολιτικής εν γένει. Η αναταραχή συντηρήθηκε κυρίως στους δημόσιους υπαλλήλους και τους μισθωτούς που ήταν λιγότερο εκτεθειμένοι σε απολύσεις. Αυτή ήταν η χρονική στιγμή της μεγάλης μανούβρας του ΚΚΕ, που παρουσιαζόμενο ως το “κόμμα της εργατικής τάξης”, έκανε επίδειξη αντιευρωπαϊσμού, και αντηχώντας τον γενικευμένο αντικοινοβουλευτισμό, και ήταν αυτό που αποκήρυξε με λιγότερο τρεμάμενη φωνή από κάθε άλλο κόμμα τους πραγματικά αντικοινοβουλευτικούς ως βίαιους προβοκάτορες.

Προέκυψαν έτσι στην Ελλάδα δυο διαφορετικές όψεις του προλεταριάτου, μια παλιά και μια νέα. Οι σταλινικοί και οι αριστεριστές, μιλώντας για την εργατική τάξη, αναφέρονται στην μάζα των μισθωτών που πλαισιώνεται απ’ τα συνδικάτα, πολιτικά χειραγωγίσιμη από τα κόμματα ή τις πρωτοπορίες, σ’ αυτούς που αναγνωρίζουν το χρέος τους ως “πολίτες” να ψηφίσουν. Συμβαίνει όμως, η θεμελιώδης αντίθεση του καπιταλισμού να μην έγκειται στη σύγκρουση κεφαλαίου-εργασίας, αλλά στην υπαγωγή κάθε δραστηριότητας στην καπιταλιστική λογική, σύμφωνα με την οποία ακόμα και ένας αγώνας για το μισθό ή την εργασία να μπορεί να τεθεί σε δεύτερη μοίρα, μη αμφισβητώντας το σύστημα. Αυτό έχει σημασία, απ’ την άποψη ότι δεν μπορεί να συγκροτηθεί μια τάξη για τον εαυτό της αποκλειστικά απ’ το γεγονός ότι εργάζεται. Ο πραγματικός αγώνας βρίσκεται στην απελευθέρωση της καθημερινής ζωής που έχει αποικιοποιηθεί απ’ το εμπόρευμα, και κατά συνέπεια, η άρνηση της μισθωτής εργασίας και της κατανάλωσης. Ο εργάτης, με την τρέχουσα έννοια, είναι όμηρος του καπιταλισμού σε κάθε δραστηριότητα της ζωής του, όχι απλά σ’ αυτήν για την οποία πληρώνεται. Μόνο ξεκινώντας από μια επιθυμία απελευθέρωσης της καθημερινής ζωής μπορεί να δημιουργηθεί μια αυθεντική κοινότητα αγώνα. Το ζήτημα αυτό είναι εξαιρετικής σημασίας, καθώς η σύλληψη του προλεταριάτου περιοριστικά σύμφωνα με μια υποτιθέμενη εργατίστικη προσέγγιση μας φέρνει πίσω σε μια στρατηγική κεφαλαιοποίησης. Απ’ τις μορφές εργατικού αγώνα κυριαρχούν οι εργασιακές διεκδικήσεις και η μια πολιτική αδιαφορία. Το κέντρο της διαρκούς σύγκρουσης είναι οι χώροι εργασίας και η οργάνωση που προκύπτει σ’ αυτούς είναι συνδικαλιστική ή παρασυνδικαλιστική. Όσον αφορά τις μορφές επαναστατικού αγώνα, κυριαρχούν οι κοινωνικές διεκδικήσεις και μια αποφασιστική άρνηση της πολιτικής. Το κέντρο της σύγκρουσης είναι εδαφικό, και οι οργανώσεις που προκύπτουν είναι οι συνελεύσεις γειτονιάς και οι επιτροπές βάσης. Ίδιον του συνδικαλισμού είναι οι απεργίες που ακολουθούνται από διαπραγματεύσεις. Τυπικές για το ριζοσπαστισμό είναι οι καταλήψεις χωρίς διαπραγμάτευση. Στις πρώτες φάσεις της κοινωνικής σύγκρουσης, και οι δυο αυτοί αγώνες είναι αλληλένδετοι, καθώς για λόγους αρχών δεν συγκρούονται, μιας και κοινή συνισταμένη τους είναι η καταστροφή της ταξικής κοινωνίας. Όμως, καθώς προχωρά η σύγκρουση εμφανίζονται όλο και πιο ξεκάθαρα δυο θέσεις: αυτή της επιστροφής στους χώρους εργασίας κι αυτή της παραμονής στους δρόμους. Αυτή που επαναπαύεται σε μια καλύτερη διαχείριση της μιζέριας κι αυτή που επιμένει να σαμποτάρει τους μηχανισμούς της, αυτή που επιμένει να επαναξιώνει το εμπόρευμα-εργασία κι αυτή που επιθυμεί να θέλει να ξεμπερδεύει με το εμπορευματικό σύστημα ολωσδιόλου. Αντηχούν φυσικά την έλλειψη κι αντίστοιχα την επιθυμία για ένα συνεκτικό επαναστατικό εγχείρημα.

Όταν μιλάμε για τον ελληνικό καπιταλισμό και την εργατική τάξη, δεν αναφερόμαστε σε αφηρημένες έννοιες, της φαντασίας, αλλά σε συμπαγείς κοινωνικούς σχηματισμούς του σήμερα. Οι έλληνες προλετάριοι σχηματίζουν μια πολύμορφη μάζα μισθωτών, υπαλλήλων, συνταξιούχων, επισφαλών, μεροκαματιάρηδων, εργαζομένων στις υπηρεσίες και στη βιομηχανία, με ιδιαίτερα συμφέροντα ανά τομέα που πρέπει να ξεπεραστούν προκειμένου να καταρρεύσει ο καπιταλισμός. Μόνο τότε, όταν είμαστε με το ένα πόδι πέρα απ’ τον καπιταλισμό, όταν τα κοινά μας συμφέροντα ξεπεράσουν τα ιδιωτικά και συντεχνιακά συμφέροντα του καθενός που είναι ήδη αποικιοποιημένα απ’ τον καπιταλισμό, μπορούμε να σχηματίσουμε μια τάξη, ένα ιστορικό υποκείμενο. Σε αντίθετη περίπτωση, η κατάρρευση του καπιταλισμού θα οδηγήσει σε μια νέα ανασύνθεσή του πάνω σε διαφορετικές βάσεις, δηλαδή σε έναν άλλο τύπο καπιταλισμού. Ο ελληνικός καπιταλισμός είναι ένα φαινόμενο σχεδόν ολότελα σύμφυτο με τον κρατισμό. Κατά συνέπεια, προϋπόθεση κάθε απελευθερωτικής διαδικασίας στην Ελλάδα είναι η κατάρρευση του Κράτους, κάτι που ενδεχομένως να συμβεί εάν χτυπηθεί από τα κύματα της παγκόσμιας οικονομίας, είτε εξαιτίας της δικής του ανικανότητας, είτε χάρις στην αντίσταση του πληθυσμού στον εξανδραποδισμό του. Τότε θα παιχτεί το δεύτερο χαρτί στα χέρια του νόμου και της τάξης, η δικτατορία, στρατιωτική ή κομματική, δεξιά ή αριστερή, μετριοπαθής ή τρομοκρατική. Αυτό εξαρτάται απ’ την ισχύ των κομμάτων και τις στρατηγικές ή τακτικές κινήσεις τους. Η καταστολή είναι ο κοινός παρονομαστής ολόκληρης της περιόδου της καπιταλιστικής αποσύνθεσης, την οποία οι επαναστάτες πρέπει να αντιμετωπίσουν με τα όπλα που διαθέτουν. Αν επιτύχουν, θα είναι μια ιστορική ευκαιρία να αναπτύξουν το εγχείρημά τους. Προκειμένου να βάλει ένα τέλος στην κυριαρχία του κεφαλαίου, το προλεταριάτο θα πρέπει να αυτοκαταργηθεί ως ο ένας πόλος μιας ήδη τελειωμένης σχέσης. Στην περίπτωση της Ελλάδας, με τόσους δημόσιους υπαλλήλους, δεν πρέπει να κάνουν το λάθος να προσπαθήσουν για μια αυτοδιαχείριση του κρατικού μηχανισμού και όχι για την καταστροφή του. Ωστόσο, μια αυτοδιαχείριση της παραγωγής και των υπηρεσιών, προσανατολισμένη στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών, μπορεί να αποτελέσει ένα μεταβατικό στάδιο, καθώς η έξοδος του μητροπολιτικού πληθυσμού και η πληθυσμιακή ισορροπία όλης της περιφέρειας δε θα γίνουν μέσα σε μια νύχτα. Τότε μόνο, ισότιμες μορφές κοινωνικής συνύπαρξης ολοένα και πιο αποκεντρωτικές και οριζόντιες, θα μπορούν να εμποδίσουν μια επανεμφάνιση των μηχανισμών διαχωρισμένης εξουσίας, μέσω των οποίων το σύστημα θα μπορούσε να ανασυνθεθεί.

Ο καλύτερος τρόπος να στηρίξουμε την ελληνική εξέγερση στην ιβηρική χερσόνησο θα ήταν να ακολουθήσουμε το παράδειγμά της, με τη διαφορά ότι εδώ η υποβάθμιση δεν είναι τόσο ακραία ούτε το γενικό χρέος, και οι χρηματοπιστωτικές δυνατότητες του Κράτους και τα τέσσερα εκατομμύρια ανέργων δεν είναι ικανά να πυροδοτήσουν μια κοινωνική κρίση. Η αλληλεγγύη με την Ελλάδα, λοιπόν, δε θα μπορούσε παρά να μείνει σ’ ένα συμβολικό επίπεδο και να μη σπάσει το γκέττο, υποφέροντας απ’ όλες τις ασυνέπειες αυτής της αδυναμίας. Έχουμε ήδη δει τις διαφορές μεταξύ των δυο χωρών, που θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στις αναμφίβολα διαφορετικές εξελίξεις. Η αλήθεια είναι ότι η ισπανική άρχουσα τάξη γνωρίζει πως θα ‘ρθουν ταραγμένοι καιροί και παίρνει τα μέτρα της. Ξεχάστε λοιπόν την “αειφόρο ανάπτυξη” και στρατολογήστε φρουρούς για να διατηρήσουν την τάξη. Είναι αναγκασμένη να διαλέξει μεταξύ του να θυσιάσει τις μάζες ή να κηρύξει πτώχευση, και γνωρίζουμε όλοι πως η πτώχευση δεν περιλαμβάνεται στις προτιμήσεις της. Μια κατασταλτική επίδειξη ισχύος είναι πάντα μεταξύ των χαρτιών που ‘χει στα χέρια της η κάθε κυβέρνηση όταν οι συνδικαλιστική ή πολιτική χειραγώγηση δεν περνάει πια. Η ασυνειδησία του πληθυσμού που θα υποφέρει υπό τα μέτρα οικονομικής διάσωσης του κράτους ενώ ακόμη θα πληρώνει τις υποθήκες του, είναι ένα ανησυχητικό σημάδι των δυσμενών καιρών που θα ‘ρθουν. Η συνείδηση του τί είμαστε και τί πρέπει να γίνουμε, του τί κάνουμε και τί θα ‘πρεπε να κάνουμε, είναι λοιπόν το ερώτημα και το ζητούμενο. Για να ξυπνήσουν απ’ τον λήθαργό τους οι μάζες και ν’ αρχίσουν να ονειρεύονται.

Miguel Amorós
9 Μάη 2010

http://rioter.info/2010/06/01/η-ελληνική-φιέστα-miguel-amoros/

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΡΙΑΛΙΤΙ

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΡΙΑΛΙΤΙ

Δυο πολιτικές για τη μειονότητα

Μια από τις πιο πετυχημένες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών δέχεται τα πυρά της τηλεοπτικής εθνικοφροσύνης, στο όνομα της καταπολέμησης του αλλόθρησκου «εσωτερικού εχθρού».

Με την κρίση της οικονομίας και των θεσμών να απογειώνεται, ήρθε φαίνεται η ώρα και της μειονοτικής πολιτικής του ελληνικού κράτους να μετατραπεί σε ριάλιτι. Με όλες τις συνέπειες μιας τέτοιας εκτροπής στις σχέσεις «μειονοτικών» και «πλειονοτικών» κατοίκων της ακριτικής Θράκης.

Αναφερόμαστε στην τελευταία καμπάνια των γνωστών εθνικιστικών κύκλων, με αποκορύφωμα τρεις διαδοχικές εκπομπές του Κώστα Χαρδαβέλλα («Αθέατος Κόσμος», ALTER 1, 8 και 15.6.10), γύρω από την υποτιθέμενη δίωξη της Χαράς Νικοπούλου, υποδιευθύντριας μέχρι την περασμένη Τρίτη στο μειονοτικό σχολείου του Μεγάλου Δερείου στον Εβρο. Μιας «δίωξης» που οι ίδιοι κύκλοι αποδίδουν στην ειδική γραμματέα του Υπουργείου Παιδείας, καθηγήτρια Θάλεια Δραγώνα.

Οπως όμως αποδεικνύουν τα τεκμήρια που δημοσιοποίησε το Υπουργείο, τέτοια «δίωξη» απλά δεν υπάρχει: η μετάθεση της Νικοπούλου από τη Θράκη στη Θεσσαλονίκη έγινε μετά από δική της αίτηση, που υποβλήθηκε στις 30 Νοεμβρίου για «προσωπικούς λόγους» κι ικανοποιήθηκε βάσει του αντικειμενικού συστήματος των μορίων!

Είναι προφανές ότι βρισκόμαστε μπροστά στη δεύτερη φάση της συκοφαντικής καμπάνιας που εξαπολύθηκε το περασμένο φθινόπωρο εναντίον της Θάλειας Δραγώνα, με τη διακίνηση πλαστογραφημένων δήθεν κειμένων της (βλ. «Ιός» 10.1.10). Με ορατό στόχο την ανατροπή της επιτυχημένης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που έχει δρομολογηθεί στο χώρο της μειονότητας της Θράκης εδώ και μιάμιση δεκαετία (βλ. δίπλα). Και, προοπτικά, την ανάσχεση του εκδημοκρατισμού της ελληνικής μειονοτικής πολιτικής, που συναποφασίστηκε το 1990-91 απ’ όλα τα πολιτικά κόμματα εξασφαλίζοντας ηρεμία στην περιοχή.

Παρά τις τυπικές διακηρύξεις τους υπέρ της συμβίωσης χριστιανών και μουσουλμάνων, οι εκπομπές του «Αθέατου Κόσμου» εντάσσονται πλήρως σ’ αυτή τη λογική. «Το πρώτο που βλέπουμε καθώς πλησιάζουμε στο χωριό Μεγάλο Δέρειο του Εβρου», εξηγεί π.χ. ο Χαρδαβέλλας, «είναι ένας ψηλός μιναρές, σαν ένα καρφί που υψώνεται στον ελληνικό ουρανό». Ακόμη πιο χαρακτηριστικός είναι ο έκδηλος αντικοινοβουλευτισμός που διαπερνά όλο το ρεπορτάζ, με το διαρκή στιγματισμό αιρετών δημάρχων και βουλευτών που «χαϊδεύουνε τους μουσουλμάνους».

Ιδιαίτερη μεταχείριση επιφυλάχθηκε μόνο στο ΛΑ.Ο.Σ., στελέχη του οποίου ήταν οι μόνοι πολιτικοί που μετείχαν στις εκπομπές ως συνομιλητές: από τους βουλευτές Αδωνι Γεωργιάδη (8.6) και Κυριάκο Βελλόπουλο (15.6) μέχρι το γραμματέα της ΝΕ.Ο.Σ. Γιάννη Πήλιουρα, που ο παρουσιαστής μας πλάσαρε σαν «απλό φοιτητή».

Μια άλλη χοντρή ανακρίβεια αφορά την υποτιθέμενη πρωτοτυπία του ρεπορτάζ. «Σ’ όλο αυτό το διάστημα», ισχυρίστηκε ο Χαρδαβέλλας, η Νικοπούλου «ήταν μόνη της και δε μιλούσε. Είναι η πρώτη φορά σήμερα που αυτή η δασκάλα του Εβρου ανοίγει την ψυχή της». Στην πραγματικότητα από το 2008 μέχρι σήμερα έχει δώσει κάμποσες συνεντεύξεις (σε εφημερίδες και ραδιοσταθμούς), έχει μιλήσει σε δημόσιες εκδηλώσεις προς τιμήν της και δυο τουλάχιστον ομιλίες της διακινούνται διαδικτυακά. Η αυτοβιογραφική δε αφήγησή της στον «Αθέατο Κόσμο» συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό, ακόμη στις διατυπώσεις, με όσα είπε στις 29.2.2008 σε εκδήλωση που οργάνωσε προς τιμήν της η «Ενωσις Επιστημόνων Γυναικών».

Ιστορικό μιας κρίσης

Τα βασικά στοιχεία της υπόθεσης, με βάση κυρίως τη δική της αφήγηση, έχουν ως εξής:

- Κόρη του τότε προέδρου του Αρείου Πάγου, η Χαρίκλεια Νικοπούλου (στο εξής: Χ.Ν.) μετατέθηκε το 2004 με αίτησή της στο μειονοτικό σχολείο του Μεγάλου Δερείου. Μαζί με το χρηματιστή σύζυγό της εγκαταστάθηκαν μόνιμα στο χωριό, μεταφέροντας εκεί και τα πολιτικά τους δικαιώματα.

- Σχετικά σύντομα, ωστόσο, η δασκάλα ήρθε σε αντιπαράθεση με μεγάλη μερίδα των κατοίκων. Αιτίες ή αφορμές αυτών των τριβών αναφέρονται πολλές, με αντικρουόμενες (όπως είναι φυσικό) εκδοχές των εκατέρωθεν εμπλεκομένων. Μεταξύ άλλων, η ίδια η Χ.Ν. τονίζει πως η πρωτοβουλία της για παρελάσεις στις εθνικές εορτές αντιμετωπίστηκε εξαρχής «με εντονότατη δυσφορία». Ως «πρώτη δυσάρεστη εμπειρία» της από την τοπική πραγματικότητα αναφέρει ωστόσο μια θρησκευτική τελετή το Μάιο του 2005, όταν συνειδητοποίησε πως απέναντί της είχε τα μέλη μιας κοινότητας όχι αποκλειστικά θρησκευτικής:

«Με θλίψη μου διαπίστωσα ότι στα μπράτσα των παιδιών ήταν καρφιτσωμένες λίρες με το πρόσωπο του Μουσταφά Κεμάλ. Καλώ ένα συνάδελφο και τον ρωτάω, κάνοντας πως δεν κατάλαβα, ‘τι έχουν στα χέρια τους καρφιτσωμένα;’ Απαντάει ‘είναι κάποια δώρα που τους δώσαμε επειδή είναι θρησκευτική η γιορτή, όπως εσείς όταν βαφτίζεστε κάνετε δώρο σταυρουδάκια, έτσι κι εμείς κάναμε δώρο αυτές τις λίρες’» (Ομιλία 29/2/08). «Οταν πήγα στα παρασκήνια κι είδα ότι όλα τα δικά μου τα παιδιά, τα Ελληνόπουλα, αυτά που τραγουδάνε Χατζιδάκι και Θεοδωράκη, είχαν το Μουσταφά Κεμάλ εδώ στα χέρια, δε σοκαρίστηκα απλά, ένιωσα ότι μού ήρθε κεραμίδα στο κεφάλι. Εις ένδειξη διαμαρτυρίας αποχώρησα, ενημέρωσα ωστόσο προφορικά τους προϊσταμένους μου» (Alter 1.6.10).

- Το Σεπτέμβριο του 2007 η Χ.Ν. συντάσσει δυο αναφορές προς το Υπουργείο, καταγγέλλοντας το διευθυντή και τον πρόεδρο της σχολικής εφορίας ότι «λειτουργούν άκρως αντιεκπαιδευτικά και ανθελληνικά».

- Τον Οκτώβριο του 2007, 21 απ’ τους 38 γονείς ζητούν γραπτά την απομάκρυνσή της. Η απόσυρση των μαθητών απ’ το σχολείο αποτράπηκε με συνέλευση των γονέων, παρουσία της ίδιας και των επικεφαλής της μειονοτικής εκπαίδευσης (7.11). Η Χ.Ν. κάνει λόγο για «λαϊκό δικαστήριο» και «διαδικασία πέραν του δέοντος υποτιμητική κι εξευτελιστική για το πρόσωπό της». Καταγγέλλει μάλιστα τον προϊστάμενό της ότι «δεν υπάκουσε» στον τότε ειδικό γραμματέα του ΥΠΕΠΘ, Αγγελο Συρίγο, που την είχε κατ’ ιδίαν προϊδεάσει για πολύ διαφορετική εξέλιξη.

- Ως αποτέλεσμα της κλιμακούμενης έντασης, στο χωριό θα παρέμβουν ποικίλα εξωθεσμικά κέντρα: από το τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής μέχρι το γνωστό εθνικόφρονα επιχειρηματία (κι υποστηρικτή του ΛΑ.Ο.Σ.) Πρόδρομο Εμφιετζόγλου – τον οποίο, σύμφωνα με τη Χ.Ν. (29.2.08), «της έστειλε ο Θεός» στις δύσκολες ώρες.

- Σε πανελλαδικό επίπεδο η Χ.Ν. έγινε γνωστή το Νοέμβριο του 2007, με ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Αχμέτ Χατζηοσμάν (9.11) κι ένα υμνητικό δημοσίευμα του ακροδεξιού «Στόχου» (22.11). Το αποκορύφωμα ήρθε ωστόσο το Φεβρουάριο του 2008, όταν ο χωρικός Οσμάν Κασάικα χειροδίκησε εις βάρος της (7.2).

- Αφορμή της χειροδικίας ήταν οι επιπλήξεις της Χ.Ν. προς τη σύζυγο του δράστη και καθαρίστρια του σχολείου. Στις τότε συνεντεύξεις της, η δασκάλα αναφέρει πως δέχτηκε γροθιά με αποτέλεσμα «κάποιες κακώσεις και οίδημα στο δεξιό καρπό». Ο δράστης συνελήφθη αμέσως και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 μηνών (11.2.08). Το εφετείο μείωσε την ποινή του σε 5 ½ μήνες (19.11.09).

- Η Χ.Ν. ήρθε κατόπιν αντιμέτωπη με την («πλειονοτική») τοπική δημοτική αρχή. Ο δήμαρχος Βαγγέλης Πουλιλιός κατηγορείται σαν εθνικός μειοδότης, επειδή «υποτάσσεται» στις διαθέσεις των πολιτών που εκπροσωπεί: «Ενας περίεργος δήμαρχος ισορροπιστής, που έχει βγει πέντε φορές», λέει με νόημα ο Χαρδαβέλλας, «πέντε συνεχόμενες φορές έχει βγει ο δήμαρχος αυτός, που σημαίνει ότι ξέρει πάρα πολύ καλά τη δουλειά του, να κρατάει τις ισορροπίες και να μαζεύει ψήφους».

- Τον Οκτώβριο του 2008 οι γονείς ζητούν ξανά την απομάκρυνσή της, επικαλούμενοι υποσχέσεις που δόθηκαν στη συνάντηση της 7.11.07. Ολοι οι μαθητές -πλην ενός- απέχουν από τα μαθήματα. Το Υπουργείο τη στηρίζει κι η αποχή σταματά μετά από δυο βδομάδες.

Διαίρει κι εξελλήνιζε;

Ποια όμως ακριβώς πολιτική προτείνει η Χαρά Νικοπούλου για τη μειονότητα; Στις ομιλίες και τις συνεντεύξεις της διακρίνουμε τρεις βασικές θέσεις:

1. Κατάργηση της εκπαίδευσης (και) στη μειονοτική γλώσσα.

«Τα σχολεία πρέπει να γίνουν δημόσια και να πάψουν να είναι δίγλωσσα», εξηγεί στο «Πρώτο Θέμα» (17.2.08). «Πρέπει όλα τα μαθήματα να διδάσκονται στα ελληνικά. Και να υπάρχει θεολόγος που θα τους διδάσκει τη θρησκεία τους». Το ίδιο επαναλαμβάνει και σε συνέντευξή της προς το στέλεχος του ΛΑ.Ο.Σ. Γιάννη Κουριαννίδη: «Πρέπει για να εξυγιανθεί αυτό το πράγμα, να πάμε στη ρίζα, να κάνουμε δημόσια τα σχολεία της μειονότητας και να πάψουν πλέον να είναι δίγλωσσα» («Ελεύθερος Κόσμος» 17.2.08).

2. Καλλιέργεια «ελληνικής εθνικής συνείδησης» στη νέα γενιά της μειονότητας.

«Προσπαθώ να τους δημιουργήσω ελληνική συνείδηση», τονίζει στο «Πρώτο Θέμα» (17.2.08). Στη συνέντευξή της στο Alter και σε «ανοικτή επιστολή» του δικηγόρου κι αδελφού της που δημοσιεύθηκε στην «Ελεύθερη Ώρα» (5.6.10) αυτή η δραστηριότητα δικαιολογείται με το άρθρο 16 του Συντάγματος, βάσει του οποίου η παιδεία αποσκοπεί (και) «στην ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης».

Μια ιδέα για το περιεχόμενο και τη μεθοδολογία αυτής της εθνικής κατήχησης μας δίνει η ίδια στο «Πρώτο Θέμα» (17.2.08): «Τους έκανα μάθημα για την Επανάσταση του 1821 όταν ένας μαθητής πετάχτηκε όρθιος και μου είπε ότι είναι Τούρκος. Ηρεμα, τον πήρα από το χέρι και τον πήγα στο προαύλιο κάτω από την ελληνική σημαία λέγοντάς του ότι είναι Ελληνας και βρίσκεται σε ελληνικό έδαφος». Παρά την οικογενειακή νομική παιδεία, δεν είχε προφανώς ακούσει τίποτα για το δικαίωμα ατομικού αυτοπροσδιορισμού και τον οφειλόμενο σεβασμό του απ’ τους δημόσιους λειτουργούς!

Αποκαλυπτικότατο είναι επίσης το βίντεο του εορτασμού της 25ης Μαρτίου 2008 που διακινείται στο Διαδίκτυο. Εκεί η Νικοπούλου βγάζει λόγο στα μουσουλμανάκια για «το μήνυμα της έλευσης του Θεανθρώπου» κι οι μαθητές τραγουδούν ελληνοχριστιανικά άσματα («του λευκού σταυρού σου η χάρη δυναμώνει κι οδηγεί»), με αποκορύφωμα το τουρκοφαγικό ποίημα που απαγγέλλει η μικρή Εμινέ: «Βάλε τους Τούρκους εμπροστά / σαν το χασάπη τα τραγιά / καπετάνιε μας λεβέντη / που όλη η Τουρκιά σε τρέμει».

Τι σημαίνει μια τέτοια «διαπαιδαγώγηση», που φέρνει τα παιδιά της μειονότητας σε σύγκρουση με την ίδια την ταυτότητά τους; Αυτό το καταλάβαινε ακόμη και η χουντική διπλωματία, όταν το 1968 υπέγραφε με την Τουρκία την αμοιβαία απαγόρευση «εκδηλώσεων δυναμένων να θίξωσι την θρησκευτικήν ή εθνικήν φιλοτιμίαν» των μειονοτήτων.

«Παραστάσεις με θέματα εκ της Επαναστάσεως του 1821, κατά τας οποίας οι Μουσουλμάνοι μαθηταί, φουστανελλοφορούντες, υποδύονται ρόλους προσώπων φονευόντων ηβηδόν τους Τούρκους εχθρούς ή καταρωμένων αυτούς ή αποκαλούντων αυτούς βαρβάρους κλπ», εξηγούσε ο τότε ΥΠΕΞ Παναγιώτης Πιπινέλης, είναι πρακτικές που «σπανίως ωφελούν, καταλήγουσαι συνήθως εις τα αντίθετα αποτελέσματα, ενώ υφίστανται τρόποι εμφυσήσεως της αγάπης προς την Ελλάδα δι’ άλλων επαγωγικωτέρων μέσων».

3. Διαχωρισμός της μειονότητας σε «καλούς» και «κακούς», βάσει γλωσσικών και θρησκευτικών διαφορών.

Η «πομακική ταυτότητα» του Μεγάλου Δερείου προβάλλεται έτσι έντονα, παρόλο που η τοπική «εθνολογική» πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Σύμφωνα π.χ. με τα απόρρητα πρακτικά του Συντονιστικού Συμβουλίου Θράκης (23.7.64), στο χωριό -και στο γειτονικό Σιδηρώ- κατοικούσαν 64 «τουρκικαί» και 235 «πομακικαί» οικογένειες. Η συντριπτική πλειοψηφία των πρώτων (61 οικογένειες) χαρακτηρίζονταν «γηγενείς», ενώ οι περισσότεροι Πομάκοι (199 οικογένειες) «εγκατεστάθησαν εκ του Νομού Ροδόπης αυθαιρέτως κατά τα έτη 1942 έως 1955» κι η απομάκρυνσή τους αποτελούσε επί χρόνια αντικείμενο υπηρεσιακών διαβουλεύσεων. Στη δημόσια δε ομιλία της το 2008 στην Αθήνα, η ίδια η Νικοπούλου υποστήριξε επανειλημμένα πως οι μαθητές της «έχουν μητρική γλώσσα την τουρκική» και «στα διαλείμματα μιλάνε μόνο τουρκικά».

Μια άλλη διαφορά που επιστρατεύεται είναι η διάκριση των μουσουλμάνων μειονοτικών σε «ορθόδοξους» σουνίτες κι «αιρετικούς» σιίτες (αλεβίτες). «Εχουμε καταλάβει τι γίνεται στη μειονότητα», εξηγούσε η Χ.Ν. στο «Πρώτο Θέμα» (17.2.08), «ξέρουμε ποιοί είναι αυτοί που την επηρεάζουν, ήρθε η ώρα να περάσουμε στα έργα και στην οργάνωση. Πρέπει να καταλάβουμε ότι στη μειονότητα υπάρχουν σουνίτες και αλεβίτες». Η ακριβής ταυτότητα του πρώτου πληθυντικού παραμένει κάπως ασαφής, το συμπέρασμα είναι όμως διαυγέστατο.

Η φαιογάλανη συνοδοιπορία

Το «πρόγραμμα» της Νικοπούλου αποτελεί όμως τη μια μόνο πλευρά του νομίσματος. Αυτό που ανέδειξε τη δασκάλα του Μεγάλου Δερείου σε σύμβολο μιας ορισμένης εθνικοφροσύνης ήταν κυρίως η προβολή της από δυο διακριτά υποκείμενα: μια μερίδα των ΜΜΕ και την οργανωμένη ακροδεξιά.

Καθοριστική υπήρξε η πρωτοσέλιδη προβολή της από το «Πρώτο Θέμα» στις αρχές του 2008. «Εχει τη σημασία του το ότι εδώ δεν μιλάμε για μια οποιαδήποτε Ελληνίδα δασκάλα, αλλά για μια κοπέλα που τυγχάνει να είναι και κόρη του προέδρου του Αρείου Πάγου», τόνιζε τότε ο Θέμος Αναστασιάδης (17.2). «Αυτό που συνέβη στη Χαρά Νικοπούλου πρέπει να ξεσηκώσει όλο τον πολιτικό, δικαστικό και δημοσιογραφικό κόσμο. Οχι μόνο επειδή είναι κόρη του προέδρου του Αρείου Πάγου, αλλά επειδή όταν κάτι τέτοιο συμβαίνει ειδικά σ’ αυτήν, όλους τους άλλους μας περιμένουν τα ίδια και χειρότερα».

Υπήρξαν και πιο ενθουσιώδεις οπαδοί. «Φυσική συνέχεια των Ρήγα Φεραίου, Μαρίνου Αντύπα, Δημήτρη Γληνού» αποκαλεί τη Χ.Ν. σε ανακοίνωσή του το «Πατριωτικό Μέτωπο» των Ζουράρι–Παπαθεμελή («Ελ. Ωρα» 29.5.10), «δασκάλα με παντελόνια» την αναγορεύουν κάποια πατριωτικά σάιτ, «νέα Μπουμπουλίνα» τη θέλουν άλλοι. «Η φωνή της Χαράς είναι η φωνή ολόκληρης της Θράκης», επαναλαμβάνει διαρκώς ο Χαρδαβέλλας.

Η οργανωμένη ακροδεξιά, πάλι, δίνει δυναμικά το παρών. Από το 2008 οι εθνικές γιορτές στο Μεγάλο Δέρειο μετατρέπονται σε πανελλαδικά προσκυνήματα βουλευτών και πολιτευτών του ΛΑ.Ο.Σ., του «Πατριωτικού Συνδέσμου» της Λάρισας (που στις 28.20.08 προκαλεί επεισόδια στην έδρα του δήμου) και φυσιογνωμιών όπως ο τέως πράκτορας της ΕΥΠ Στιβ Λάλας. Η «Χρυσή Αυγή» παρίσταται οργανωμένα στο εφετείο το 2009 και μέλη της κακοποιούν μειονοτικό δημοσιογράφο («Αυγή» 3.12.09).

Η συμμετοχή της ίδιας της Νικοπούλου σε εκδηλώσεις ακροδεξιών φορέων συνιστά μια ειδικότερη πτυχή αυτής της κινητοποίησης. Τυπικό δείγμα: στις 28.9.2008 στη Λάρισα, «εκτός του Πατριωτικού Ελληνικού Συνδέσμου, που ήταν και ο διοργανωτής της εκδήλωσης, τίμησαν τη Χαρά Νικοπούλου η εφημερίδα ‘Ελεύθερος Κόσμος’, η εφημερίδα ‘Στόχος’, το ‘Ελληνορθόδοξο Εθνικό Λαϊκό Επαναστατικό Κόμμα’» κ.ά. («Ελ. Κόσμος» 5.10.08). Στις γραπτές ευχαριστίες της προς το έντυπο του Ζαφειρόπουλου, η Χ.Ν. διακηρύσσει: «Εύχομαι να συνεχίσω και στο μέλλον να είμαι άξια των επαίνων σας!» («Ελ. Κόσμος» 2.11.08). Ο δε «Στόχος» στο σχετικό ρεπορτάζ αναφέρει (2.10.08) πως η τιμώμενη δασκάλα «αποτελεί μέλος του Συνδέσμου» των οργανωτών.

Τελεσίγραφα κατά συρροή

Αφήσαμε για το τέλος μια άλλη ιδιομορφία του ζητήματος.

Η εκδήλωση της 29.2.2008 στην Αθήνα ήταν χαρακτηριστική. Με παρόντα τον ειδικό γραμματέα του ΥΠΕΠΘ Αγγελο Συρίγο, η Νικοπούλου απηύθυνε κανονικό τελεσίγραφο προς τον προϊστάμενό της υπουργό Ευριπίδη Στυλιανίδη:

«Εχω ζητήσει 10 μέρες κανονική άδεια, όχι αναρρωτική. Σ’ αυτές τις 10 μέρες ικετεύω -δε ζητάω- τον υπουργό παιδείας, αν πραγματικά ενδιαφέρεται για τη Θράκη, γιατί είναι απ’ τη Θράκη, αν πραγματικά ενδιαφέρεται γι’ αυτά τα Ελληνόπουλα που μέσα τους έχουν την Ελλάδα, να απομακρύνει από το σχολείο του Μεγάλου Δερείου το διευθυντή και ν’ αλλάξει τη σχολική εφορία. Επιτέλους! [χειροκροτήματα]

Αν δεν γίνει αυτό, μου δείχνει το δρόμο για να φύγω απ’ το σχολείο. Αν κάποιοι σέβονται αυτά τα παιδιά, πρέπει ν’ απομακρυνθεί -με βάση τις αναφορές που έχω κάνει- ο διευθυντής του σχολείου, και το ζητάω για τις επόμενες 10 μέρες. Διαφορετικά ας με στείλουν όπου αλλού θέλουν, εγώ αρνούμαι να είμαι σ’ ένα σχολείο που η διοίκησή του είναι φιλοτουρκική! Εμένα σ’ ελληνικό σχολείο με διόρισαν απ’ όσο ξέρω! [χειροκροτήματα]

Περιμένω τις επόμενες δέκα μέρες, όχι απάντηση με λόγια, περιμένω πράξεις. Αν δεν γίνουν αυτά που ζητάω, μου δείχνουν το δρόμο για να φύγω κι υπεύθυνος αποκλειστικά θα είναι ο υπουργός Παιδείας».

Μόλις η ομιλήτρια κατέβηκε από το βήμα, ο ειδικός γραμματέας την αγκάλιασε μπροστά στις κάμερες. Φυσικά, οι όροι της ικανοποιήθηκαν.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνταν και το πρόσφατο φαξ της Νικοπούλου προς το Υπουργείο Παιδείας (3.6.10): «Υστερα από την προβολή της εκπομπής ‘Αθέατος Κόσμος’ και με βάση το έργο που έχει παραχθεί στο Μειονοτικό Σχ. Μεγάλου Δερείου τα τελευταία πέντε χρόνια ζητώ την ανάκληση της μετάθεσής μου [...] υπό δύο όρους: Α. Να διασφαλίσετε τηνη παρουσία μου στο χώρο του Σχολείου.Β. Την απομάκρυνση του προσοντούχου δασκάλου Μουχαρέμ Τζαφέρογλου. Παρακαλώ για τις περεταίρω ενέργειές σας».

Στον αθηναϊκό Τύπο σχολιάστηκε ποικιλότροπα το ανορθόγραφο «περεταίρω», όχι όμως και το πρωτοφανές φαινόμενο, μια τηλεοπτική εκπομπή να επισείεται ως επιχείρημα για την επιβολή υπηρεσιακών μεταβολών – και δη «υπό όρους».

Τούτη τη φορά όμως το Υπουργείο απέρριψε το τελεσίγραφο, επικαλούμενο την υφιστάμενη νομοθεσία. Η Χ.Ν. κάλεσε μέσω facebook «όλους όσους θέλουν να στείλουν ένα μήνυμα αντίστασης στο τουρκικό προξενείο» να παρευρεθούν την τελετή λήξης της σχολικής χρονιάς στο Μεγάλο Δέρειο. Παρά την έντονη διαδικτυακή προβολή του καλέσματος, το αποτέλεσμα ήταν μάλλον απογοητευτικό: στο μισοάδειο προαύλιο δε διακρίναμε παρά κάμποσους «συνήθεις συμπαραστάτες». Οπως άλλωστε αποκάλυψε ο Χαρδαβέλας, 30 από τους 41 μαθητές του σχολείου δεν ξαναπάτησαν εκεί μετά την πρώτη εκπομπή του.

Κάθε εκπαιδευτικός θα θεωρούσε αυτή την τελευταία εξέλιξη δείγμα αποτυχίας. Για τους εθνικόφρονές μας, η σχολική διαρροή των «αλλοπίστων» είναι ωστόσο ψιλά γράμματα. Οπως μας πληροφορούσε παλιότερα με θαυμασμό ο «Στόχος» (2.10.08), η ηρωική δασκάλα «είναι αποφασισμένη να μείνει στο σχολείο του Μεγάλου Δερείου ακόμη κι αν παρακολουθεί τα μαθήματα μόνο ένα παιδί».

Ένα νέο σχολείο για τη μειονότητα

Μια "ιδιαιτερότητα" της Χαράς Νικοπούλου, διαβεβαιώνουν οι υποστηρικτές της, είναι ότι κάνει ενισχυτική διδασκαλία στους μαθητές της για να βελτιώσει την ελληνομάθεια και τις προοπτικές ένταξής τους στην ελληνική κοινωνία. Μόνο που δεν είναι η μόνη: εκατοντάδες εκπαιδευτικοί επιδίδονται από το 1996 στην ίδια ακριβώς δραστηριότητα. Και μάλιστα στο πλαίσιο του Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων (ΠΕΜ) που οργάνωσαν οι καθηγήτριες Αννα Φραγκουδάκη και Θάλεια Δραγώνα. Του προγράμματος, με άλλα λόγια, που οι εθνικόφρονές μας επιχειρούν να κατεδαφίσουν!

Το ΠΕΜ πρόκυψε ως αποτέλεσμα της νέας πολιτικής που εφαρμόζει από το 1991 το ελληνικό κράτος απέναντι στη μειονότητα. Η πολιτική αυτή επιχειρεί να αποκαταστήσει τα κοινωνικά δικαιώματα που είχε στερηθεί η συγκεκριμένη ομάδα ελλήνων πολιτών, αίροντας τους φραγμούς που τους διαχωρίζουν από τον πλειονοτικό πληθυσμό.

Η εκπαιδευτική αυτή μεταρρύθμιση είχε τριπλό στόχο: (α) την έξοδο των παιδιών της μειονότητας από την απομόνωση και την ένταξή τους στην ευρύτερη κοινωνία, (β) τη διατήρηση των θρησκευτικών, γλωσσικών και εθνοτικών ιδιαιτεροτήτων και (γ) την αποδοχή τους από την πλειονότητα. Αφορά αποκλειστικά και μόνο το ελληνόγλωσσο πρόγραμμα των μειονοτικών σχολείων.

Το πρώτο απτό δείγμα της νέας πολιτικής υπήρξε η ανακοπή του ρεύματος της σχολικής διαρροής. Μέσα σε 15 χρόνια (1989-2003) ο αριθμός των παιδιών της μειονότητας που φοιτούν στο Γυμνάσιο τετραπλασιάστηκε. Το 1989 οι μειονοτικοί μαθητές Γυμνασίου στους νομούς Ξάνθης και Ροδόπης ήταν όλοι κι όλοι 769, δηλαδή μόλις 14% του συνολικού μαθητικού πληθυσμού αυτής της βαθμίδας. Το 2003 οι μαθητές αυτοί έφτασαν τους 2.936, ποσοστό 42%. Η ανακοπή της διαρροής είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή στα κορίτσια, με ό,τι αυτό σημαίνει για μια κλειστή, συντηρητική κι ανδροκρατούμενη κοινότητα.

Το ΠΕΜ κινητοποίησαν ένα μεγάλο αριθμό επιστημόνων που ξεκίνησαν από το μηδέν, δημιουργώντας νέα βιβλία κι εφαρμόζοντας σύγχρονες μεθόδους. Η ελληνική γλώσσα άρχισε να αντιμετωπίζεται από τη μειονότητα ως προσιτή στην εκμάθηση κι ως εργαλείο κοινωνικής ένταξης. Η εξέλιξη του μειονοτικού μαθητή στο εσωτερικό του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, μέχρι και την ανώτατη βαθμίδα, έγινε για πρώτη φορά ορατός στόχος .

Μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες του ΠΕΜ ήταν η ίδρυση των Κέντρων Στήριξης του προγράμματος (ΚΕΣΠΕΜ), τα οποία στελεχώθηκαν με μικτό προσωπικό και λειτούργησαν από τον Απρίλιο του 2003 επί οκτώ μέρες τη μέρα, εφτά μέρες την εβδομάδα κι εντεκάμισι μήνες το χρόνο. Τα ΚΕΣΠΕΜ παρέχουν μαθήματα σε παιδιά Δημοτικού και Γυμνασίου, διαθέτουν δανειστική βιβλιοθήκη για μαθητές και εκπαιδευτικούς, ενημερώνουν γονείς και μαθητές, συμβουλεύουν εκπαιδευτικούς και γονείς, οργανώνουν πολιτιστικές και δημιουργικές εκδηλώσεις. Ο λόγος που δημιουργήθηκαν ήταν η ανάγκη παράκαμψης το γκέτο που χαρακτηρίζει τα μειονοτικά σχολεία, ώστε τα παιδιά να μπορέσουν να βιώσουν μια εκπαιδευτική διαδικασία σε περιβάλλον πραγματικά δίγλωσσο και διαπολιτισμικό.

Σύμφωνα με τις διευθύντριες του προγράμματος, «το πείραμα αποδείχθηκε επιτυχέστατο. Τα μαθήματα, ιδίως της ελληνικής γλώσσας, των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην ελληνική και των μαθηματικών, γίνονται απογεύματα και Σαββατοκύριακα όλο το σχολικό έτος και καθημερινά το καλοκαίρι». Ο σημαντικότερος λόγος της επιτυχίας ήταν το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί «αποδέχονταν με απλότητα και φυσικότητα τη μητρική γλώσσα και την πολιτισμική ταυτότητα των παιδιών».

Φυσικά όλα αυτά δεν έγιναν ούτε αυτόματα ούτε χωρίς αντιφάσεις. Σε κάθε βήμα του προγράμματος ορθωνόταν η αμφισβήτηση κι η καχυποψία, απόρροιες μιας παγιωμένης εκπαιδευτικής διαδικασίας που επί δεκαετίες έθετε τους μειονοτικούς μαθητές και τους γονείς τους μπροστά στο δίλημμα να «επιλέξουν στρατόπεδο», ακολουθώντας τις διακυμάνσεις της ελληνοτουρκικής αντιπαλότητας.

Η εφαρμογή του ΠΕΜ και τα άλλα μέτρα αποκατάστασης της ισονομίας στη Θράκη ανατρέπουν την παλιά λογική των δύο κρατών, που -για δικούς του το καθένα λόγους- επιδίωκαν το διαχωρισμό και την απομόνωση της μειονότητας: η μεν Τουρκία για να αναπτύξει τουρκική συνείδηση σε όσο μεγαλύτερο τμήμα της, η δε Ελλάδα για να περιορίσει τον τουρκικό έλεγχο και να εξασφαλίσει τον πολιτικό έλεγχο του μειονοτικού πληθυσμού. Γι’ αυτό το λόγο το ΠΕΜ αντιμετώπισε εξαρχής την αντίδραση των πιο συντηρητικών μερίδων, αλλά και του «βαθέως κράτους» των δυο γειτόνων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Θάλεια Δραγώνα - Αννα Φραγκουδάκη (επιμ.)
«Πρόσθεση, όχι αφαίρεση – πολλαπλασιασμός, όχι διαίρεση. Η μεταρρυθμιστική παρέμβαση στην εκπαίδευση της μειονότητας της Θράκης»
(Αθήνα 2008, εκδ. Μεταίχμιο)
Αναλυτική κι εμπεριστατωμένη παρουσίαση του ΠΕΜ από μια πλειάδα επιστημόνων που μετείχαν στο σχεδιασμό και την εφαρμογή του.

Νέλλη Ασκούνη
«Η εκπαίδευση της μειονότητας στη Θράκη»
(Αθήνα 2006, εκδ. Αλεξάνδρεια)
Η πληρέστερη και σφαιρικότερη μέχρι σήμερα παρουσίαση του ζητήματος. Καλύπτει όχι μόνο το επίσημο «μειονοτικό» εκπαιδευτικό σύστημα αλλά και την πρόσβαση των μουσουλμάνων μαθητών στα δημόσια σχολεία (ιδίως τα δευτεροβάθμια).

Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης
"Η μειονοτική εκπαίδευση της Θράκης"
(ΥΠΕΠΘ, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 2003)
Το νομικό καθεστώς που διέπει τη μειονοτική εκπαίδευση σε μια συνοπτική μελέτη που συντάχτηκε στο πλαίσιο του ΠΕΜ. Μαζί με άλλες μελέτες είναι προσβάσιμη στο www.kleidiakaiantikleidia.net. Το υλικό του ΠΕΜ βρίσκεται στον ιστότοπο www.museduc.gr.

Τάσος Κωστόπουλος
«Το ‘Μακεδονικό’ της Θράκης. Κρατικοί σχεδιασμοί για τους Πομάκους (1956-2008)»
(Αθήνα 2009, εκδ. Βιβλιόραμα)
Η αθέατη όψη της κρατικής πολιτικής μισού αιώνα όσον αφορά τη διαχείριση της σλαβόφωνης «μειονότητας μέσα στη μειονότητα». Η συγγραφή του βιβλίου βασίστηκε σε ντοκουμέντα του Συντονιστικού Συμβουλίου Θράκης, του Γραφείου Ξένων και Μειονοτικών Σχολείων, του Υπουργείου Β. Ελλάδος, του ΥΠΕΞ κι άλλων υπηρεσιών.



ΔΕΙΤΕ

Γιάννης Κουριαννίδης (κάμερα), «25η Μαρτίου στο Μεγάλο Δέρειο» (παραγωγή: ΔΙΑΣ.GR). Ερασιτεχνικό ντοκιμαντέρ 36 λεπτών από τον επικεφαλής -τότε- του ΛΑ.Ο.Σ. στη Θεσσαλονίκη, με αντικείμενο τη γιορτή της 25ης Μαρτίου 2008 στο συγκεκριμένο χωριό.


Ελευθεροτυπία, 20/6/2010

http://www.iospress.gr/ios2010/ios20100620.htm

Ο εχθρός του εχθρού μου

ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΑΝΤΙΤΟΥΡΚΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΚΑΙ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ 

Ο εχθρός του εχθρού μου
 

Ούτε δυο μέρες δεν άντεξαν οι συνωμοσιολόγοι «αναλυτές» κάθε είδους. Μόλις καταλάγιασε η φρίκη από την πειρατική επέμβαση του Ισραήλ στα διεθνή ύδατα της Ανατολικής Μεσογείου, κάποιοι θυμήθηκαν ότι ο «εχθρός» μας ήταν μέσα στο καράβι με την ανθρωπιστική αποστολή.
Δεν είχαν περάσει ούτε λίγες ώρες από τη φονική επιδρομή των επίλεκτων δυνάμεων του ισραηλινού στρατού στα πλοία με την ανθρωπιστική βοήθεια που κατευθύνονταν προς τη Γάζα, όταν στη χώρα μας άρχισαν να ακούγονται φωνές που αμφισβητούσαν τη γνησιότητα των προθέσεων των ακτιβιστών και μιλούσαν για οργανωμένη προβοκάτσια των Τούρκων στην οποία έπεσαν οι Ισραηλινοί.

Οσο περνούσαν οι μέρες αυτές οι φωνές γίνονταν πιο δυνατές, διαπερνώντας οριζόντια όλο το πολιτικό φάσμα και παραμορφώνοντας την αρχική εικόνα του επεισοδίου. Ξεκινώντας από διαφορετικές αφετηρίες, πολλοί σχολιαστές κατέκριναν την αυθόρμητη καταδίκη της ισραηλινής επιχείρησης και άφησαν να εννοηθεί ότι τα «εθνικά μας συμφέροντα» είναι με το Ισραήλ. Διαβάσαμε έτσι ότι «ασχέτως της πολιτικής καταδίκης υπάρχει και μια μεγάλη τουριστική αγορά, η οποία για χρόνια κατευθυνόταν σχεδόν μονοπωλιακά στην Τουρκία» ενώ «αν θέλουν οι υπεύθυνοι να ασχοληθούν σοβαρά με κάτι που θα ενισχύσει και την οικονομία, ας στραφούν στο Ισραήλ» (Το Παρόν, 6.6.10). Αλλο δημοσίευμα υποστηρίζει πως «η συνεργασία Ελλάδας Ισραήλ δεν ακυρώνει σε καμιά περίπτωση τον ανθρωπιστικό χαρακτήρα της εξωτερικής μας πολιτικής» (Veto, 6.6.10). Ακόμη κι οι διαδηλώσεις μπροστά στις ισραηλινές πρεσβείες θεωρήθηκαν αποδοχή «πρόσκλησης της Χαμάς» (Καθημερινή, 6.6.10), ενώ ο Νίκος Κοτζιάς σημειώνει με νόημα ότι «η βίαιη αντίδραση του Ισραήλ εκδηλώθηκε εις βάρος τουρκικού πλοίου, στο οποίο επέβαιναν, πέραν των ακτιβιστών, τούρκοι πράκτορες και στελέχη των Γκρίζων Λύκων» ("Κ.Ε", 6.6.10).

Ο αξιότιμος κ. Κόλμαν

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές διατυπώσεις αυτής της θεωρίας μεταδόθηκε από τις ειδήσεις του τηλεοπτικού σταθμού Σκάι την προηγούμενη Τρίτη (1.6), προτού δηλαδή καν απελαθούν οι ακτιβιστές που επέζησαν. Στόχος του ρεπορτάζ ήταν η τουρκική ανθρωπιστική οργάνωση IHH (Ιδρυμα Ανθρωπιστικής Αρωγής), την οποία το κανάλι εμφανίζει ως ύποπτη και την χαρακτηρίζει αμφιλεγόμενη. «Οι πρωτεργάτες της νηοπομπής», θα πει η εκφωνήτρια, «ανήκουν σ’ αυτή τη μη κυβερνητική οργάνωση που είναι στενά συνδεδεμένη με το κυβερνών κόμμα της Τουρκίας και έχει δράση σε πολλές μουσουλμανικές χώρες, προσελκύοντας το ενδιαφέρον μυστικών υπηρεσιών». Η βασική πηγή των πληροφοριών του καναλιού είναι ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιωάννης Μάζης, ο οποίος με τη σειρά του επικαλείται την επιστημονική μελέτη ενός οργανισμού στρατηγικών αναλύσεων της Δανίας, του «Danish Institute for International Strategy» και ενός επιφανούς στελέχους του. Σε άλλο σημείο του ίδιου δελτίου ειδήσεων ο κ. Μάζης θα επαναλάβει ότι πρόκειται για «δήθεν ανθρωπιστική οργάνωση-βιτρίνα», η οποία «από το 2006 είχε εντοπιστεί από το Δανικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών και μάλιστα είχε γραφτεί ολόκληρη μελέτη, του Ιβάν Κόλμαν, ο οποίος είναι senior analyst του Δανικού Ινστιτούτου και παρουσιάζει την οργάνωση αυτή σαν οργάνωση βιτρίνα, η οποία αποκρύπτει [sic] τρομοκρατικές δραστηριότητες, μέχρι και συνεργασία με την Αλ Κάιντα».

Και για να μη μένουν αμφιβολίες για το λόγο που αναφέρεται στην οργάνωση ΙΗΗ ο κ. Μάζης ξεκαθαρίζει: «Θεωρώ ότι καλό είναι κάποτε και στα μέσα ενημέρωσης να μη μασάμε τα λόγια μας. Θα πούμε απλά πράγματα. Ο κ. Νταβούτογλου σχεδίασε μια μεγαλειώδη προβοκάτσια. Η προβοκάτσια αυτή έπιασε. [...] Αυτή η προβοκάτσια θέλει πάρα πολύ απλά να μετατρέψει την Τουρκία σε ηγέτιδα δύναμη του αραβομουσουλμανικού κόσμου κατ’ ακολουθίαν με το νταβουτογλιανό δόγμα περί νέο-οθωμανικής Τουρκίας». Σε άλλο σημείο ο καθηγητής θα αποδώσει το επεισόδιο στους «τυχοδιωκτισμούς του κ. Ερντογάν και του κ. Νταβούτογλου».

Η μελέτη στην οποία αναφέρεται ο κ. Μάζης είναι βέβαια υπαρκτή. Η ακριβής ονομασία του Δανικού Ινστιτούτου είναι Danish Institute for International Studies, όσο για τον Ιβάν Κόλμαν (Evan F. Kohlmann), στον οποίο μας παραπέμπει, δεν είναι “senior analyst” του Ινστιτούτου, αλλά ένας «διεθνής σύμβουλος σε ζητήματα τρομοκρατίας», ο οποίος κατά καιρούς συνεργάστηκε με το FBI και το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΠΑ (NSC) για την «ανάλυση» της Αλ Κάιντα. Ολα αυτά μπορεί κανείς εύκολα να τα διασταυρώσει με μια αναζήτηση στο διαδίκτυο, όπως έκαναν άλλωστε ορισμένα ιστολόγια, κυρίως το les-malakies.blogspot.com στην ανάρτησή του «Η δαιμονοποίηση της Freedom Flotilla».

Ο 30χρόνος Ιβάν Κόλμαν, τον οποίο με τόση ευκολία προβάλλει ως πηγή του ο κ. Μάζης, είναι ένα πρόσωπο επιεικώς «αμφιλεγόμενο». Καταρχήν δεν έχει καμιά ακαδημαϊκή ιδιότητα, δεν διαθέτει καν μεταπτυχιακούς τίτλους, ενώ η φήμη του ως «ειδικού» επί θεμάτων διεθνούς τρομοκρατίας και φανατικού ισλαμισμού έχει αποκτηθεί από την ιδιότητά του ως ιδιοκτήτη μιας εταιρείας (Globalterroralert), μέσω της οποίας παρέχει «αντιτρομοκρατικές» υπηρεσίες στο κράτος και σε ιδιώτες. Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα επιτυχία του ήταν ότι εργάστηκε επαγγελματικά ως ειδικός μάρτυρας κατηγορίας σε δίκες που διεξάγονται στο Γκουντάναμο!

Χαρακτηριστικό για το είδος των υπηρεσιών που προσφέρει ο κ. Κόλμαν είναι ότι χρηματοδοτήθηκε με 20.000 δολάρια από τη στρατιωτική διοίκηση του Γκουαντάναμο για να γυρίσει μια 90λεπτή ταινία, η οποία προβάλλεται σ’ αυτές τις δίκες, προκειμένου να πειστούν οι ένορκοι αυτών των δικαστηρίων ότι η Αλ Κάιντα και ο Μπιν Λάντεν επιβουλεύονται την Αμερική. Η ταινία αυτή ονομάζεται «The Al Qaeda Plan» και αποτελεί κακέκτυπο του «The Nazi Plan», της ταινίας δηλαδή που είχε χρησιμοποιηθεί από τη στρατιωτική δικαιοσύνη των συμμάχων στις δίκες της Νυρεμβέργης. Πρόκειται για ένα απλό μοντάζ των διάφορων βίντεο του Μπιν Λάντεν που έχουν κατά καιρούς κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο, μαζί με εικόνες φρίκης από τα θύματα των επιθέσεων της Αλ Κάιντα. Ο Ιβάν Κόλμαν πρόβαλε αυτή την ταινία για πρώτη φορά στη δίκη του Σαλίμ Χαμντάν, του «οδηγού» του Μπιν Λάντεν, στο Γκουαντάναμο. Η αρχική απόφαση του στρατιωτικού δικαστή να μην επιτρέψει την προβολή της ταινίας ανατράπηκε μέσα σε λίγες ώρες. Για τη μαρτυρία του σ’ αυτή τη δίκη ο κ. Κόλμαν, σύμφωνα με τα επίσημα πρακτικά, πληρώθηκε με 30.450 δολάρια.

Με δυο λόγια, ο κ. Κόλμαν είναι ένας απλός προπαγανδιστής των επίσημων θέσεων των αρχών ασφαλείας των ΗΠΑ και βέβαια οι «μελέτες» του πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αυτό που είναι: εγχειρίδια προπαγάνδας. Οσο για την τουρκική ανθρωπιστική οργάνωση ΙΗΗ, ασφαλώς ενισχύεται από την τουρκική κυβέρνηση και εντάσσεται στο κίνημα του μετριοπαθούς ισλαμισμού. Αλλά τη σύνδεσή της με τη διεθνή τρομοκρατία και την Αλ Κάιντα που επιχείρησε ο Νετανιάχου και ο Κόλμαν δεν τη συμμερίζεται ούτε καν η κυβέρνηση των ΗΠΑ. Σε εμπεριστατωμένο άρθρο του στο –ασφαλώς μη ισλαμιστικό- Newsweek, ο ερευνητής δημοσιογράφος Μαρκ Χόζενμπολ αναφέρει πως ο επίσημος εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέψευσε ότι το ΙΗΗ περιλαμβάνεται στην επίσημη λίστα των οργανώσεων που έχουν σχέση με την τρομοκρατία («Was the Gaza Flotilla Linked to Terrorists?», 4.6.10). Αλλά και δυο ειδικευμένα στελέχη των αντιτρομοκρατικών υπηρεσιών της κυβέρνησης των ΗΠΑ, τα οποία επικαλείται ο δημοσιογράφος, επιβεβαίωσαν το γεγονός ότι «μέχρι στιγμής οι πληροφορίες δεν στοιχειοθετούν κάποια αξιοσημείωτη σχέση μεταξύ του ΙΗΗ και της τρομοκρατικής οργάνωσης του Οσάμα Μπιν Λάντεν». Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές του Newsweek, η κυβέρνηση Ομπάμα δεν σκοπεύει μέχρι στιγμής να προσθέσει το ΙΗΗ στον κατάλογο με τις οργανώσεις που συνδέονται με την ισλαμική τορμοκρατία. «Το ΙΗΗ έχει συμπάθειες στη Χαμάς», σημειώνει ένας από τους κυβερνητικούς αξιωματούχους, «αλλά αυτό το γεγονός δεν τους κάνει αυτόματα τρομοκράτες».

Από το τουρκικό ΙΗΗ στο ελληνικό ΙΑΑ

Πώς λοιπόν να εξηγήσουμε την υιοθέτηση ως θεσφάτων των απόψεων του Κόλμαν από στελέχη της ελληνικής ακαδημαϊκής κοινότητας και ελληνικά ΜΜΕ; Μια από τις συνέπειες της αιματηρής επέμβασης του ισραηλινού στρατού ήταν ότι έθεσε υπό αμφισβήτηση την υπόγεια προσέγγιση που έχει πραγματοποιηθεί εδώ και λίγα χρόνια μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας, με κύριο πεδίο συνεργασίας τον στρατιωτικό τομέα.

Δεν θα επιμέναμε στο ζήτημα Μάζη-Κόλμαν, αν ο Ιωάννης Μάζης δεν ήταν ταυτόχρονα από τον Ιούνιο του 2004 και επί χρόνια Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αμυντικών Αναλύσεων (ΙΑΑ). Το Ινστιτούτο αυτό είναι το επίσημο θινκ τανκ του ελληνικού υπουργείου Αμυνας, ενώ τα στελέχη του διορίζονται από τον εκάστοτε υπουργό.

Επί χρόνια ο κ. Μάζης υποστήριζε με κάθε ευκαιρία την ανάγκη της ελληνοϊσραηλινής στρατιωτικής συνεργασίας. Σε Υπηρεσιακό Υπόμνημα που είχε υποβάλει το ΙΑΑ πριν από πέντε χρόνια («Η συγκυρία στη Μέση Ανατολή για την ενεργοποίηση των σχεδίων για τον αγωγό Μοσούλης-Χάιφας και οι ευκαιρίες για την Ελλάδα και την Κύπρο» τεύχος 103, 15.7.2005) επισημαινόταν η προοπτική αυτής της συνεργασίας: «Στο σημείο αυτό [σ.σ. με την ενεργοποίηση του αγωγού] παρουσιάζεται για την ελληνική και ελληνο-κυπριακή πλευρά μια ευκαιρία ανάπτυξης στρατιωτικών σχέσεων με το Ισραήλ που θα στηρίζεται στην ασφάλεια των μεταφορών και στον έλεγχο των όποιων τρομοκρατικών απειλών στην ΝΑ Μεσόγειο. Κάτι τέτοιο φαντάζει ευκταίο με δεδομένη την ‘ψύχρανση’, σε σχέση με το παρελθόν, στις διπλωματικές σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας που θα έχει ως αποτέλεσμα την αναζήτηση, από το Ισραήλ, νέων συμμαχιών στην περιοχή. Η επίτευξη αυτού μπορεί να προέλθει μέσω της ενίσχυσης των οικονομικών σχέσεων του τελευταίου με τα κράτη της ΕΕ μέσω του ‘οχήματος’ που προσφέρει ο άξονας Ελλάδας-Κύπρου».

Περιγράφοντας στο περιοδικό του ΙΑΑ «Γεωστρατηγική» τις απόψεις που ανέπτυξαν σε Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών του Ισραήλ δύο συντηρητικοί Αμερικανοί αναλυτές, ο κ. Μάζης τονίζει την αξία των επιχειρημάτων τους για την Ελλάδα («Το “Ανεξάρτητο Κόσοβο” και τα Ζητήματα Ασφαλείας του Κράτους του Ισραήλ» τχ. 12, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2007): «Τα επιχειρήματα αυτά παρουσιάζουν ενδιαφέρον, σε αρκετά τους σημεία ‘παραλλήλων βίων’, για την Ελλάδα και για την Κύπρο. Μη λησμονούμε ότι η Ελλάδα έχει δηλώσει επανειλημμένως πως δεν υποστηρίζει αλλαγές συνόρων, ως ‘μη αναθεωρητικό’ κράτος. Υπάρχει λοιπόν στην περίπτωση του Κοσόβου ένας ισχυρός σύμμαχος των μη αναθεωρητικών ελληνικών θέσεων των βασιζομένων άλλωστε στην διεθνή νομιμότητα. Οι φόβοι του Ισραήλ για το βαλκανικό Ισλαμιστικό κίνημα, ιδιαίτερα δε αυτό με τα ισλαμο-αλβανικά μεγαλοϊδεατικά χαρακτηριστικά, πρέπει να γίνουν σεβαστοί και κατανοητοί από την Αθήνα. Αλλωστε η χώρα μας θα πρέπει να αξιολογήσει πρώτη τις επιπτώσεις που υπομιμνήσκονται από τους δύο αμερικανούς αναλυτές και μάλιστα με μονομερή δήλωση, αυτήν της αλβανοκοσοβαρικής πλευράς».

Ακόμα πιο σαφές είναι πρόσφατο δημοσίευμα του καθηγητή Μάζη στο ίδιο περιοδικό του ΙΑΑ («Οι Εξελίξεις στο Γεωστρατηγικό Περιβάλλον του Ισραήλ και της Μέσης Ανατολής: Προοπτικές Σταθεροποίησης Μετά την Εκλογή Μπάρακ Ομπάμα», Γεωστρατηγική, τχ. 15, 2009). Το κείμενο αναφέρεται «στην ελληνο-αμερικανο-ισραηλινή αμυντική συνεργασία, γεγονός που ενισχύει τους δεσμούς εμπιστοσύνης μεταξύ Αθήνας και Τελ Αβίβ». Ο συγγραφέας εκτιμά ότι «οι δεσμοί αυτοί μπορούν να λειτουργήσουν ως θετικοί συντελεστές υπέρ της ελληνικής και ελληνοκυπριακής πλευράς για την επίτευξη μιας αξιοπρεπούς λύσεως στο Κυπριακό, το οποίο στην περίπτωση αυτή πρέπει να αναλυθεί και στην πτυχή του η οποία έχει να κάνει με το ρόλο της Μεγαλονήσου για την ισραηλινή εθνική ασφάλεια. Ο παράγοντας αυτός συνήθως δεν λαμβάνεται υπόψη από την ελλαδική και ελληνοκυπριακή πλευρά ενώ αξιοποιείται τα μέγιστα από την Τουρκοκυπριακή πλευρά. Το ζητούμενο είναι οι συντελεστές αυτοί να τύχουν εκμεταλλεύσεως και να μην απολεσθούν άνευ αξιοποιήσεως από την Ελληνοκυπριακή πλευρά».

Σε άλλο σημείο του ίδιου κειμένου ο κ. Μάζης περιγράφει την επιλογή του Ισραήλ να προχωρήσει τον Ιούνιο του 2008 με τις ΗΠΑ και την Ελλάδα σε κοινή αεροπορική άσκηση, η οποία «ανεξαρτήτως των οποιωνδήποτε -εικαζομένων ή πραγματικών- προθέσεών της, ανεγνώσθη από τους Έλληνες αναλυτές και ως απάντηση στις πυραυλικές δοκιμές της Τεχεράνης αλλά και ως μέσο διπλωματικής πιέσεως προς την ιδία κατεύθυνση». Το συμπέρασμα του κ. Μάζη είναι ότι η ελληνο-ισραηλινή προσέγγιση έχει στρατηγικό χαρακτήρα: «Τελικώς, μπορούμε να διακρίνουμε μια τάση ελληνο-ισραηλινής προσεγγίσεως, στρατηγικού χαρακτήρος στην οποία η Ελλάδα ως μη αναθεωρητικός εθνικό-κρατικός δρών και παράγων ειρήνης και συνεργασίας στην Ν/Α Μεσόγειο, μπορεί να προσφέρει πολλά προς την κατεύθυνση αυτή, ως εξομαλυντής εντάσεων και εγγυητής ασφαλείας. Τα κέρδη από μια τέτοια συνεργασία θα είναι ένα σημαντικό καταπίστευμα για την διαδικασία τελικής διευθετήσεως του Κυπριακού προβλήματος προς όφελος της ευρωπαϊκής του λύσεως. Αυτό βέβαια σημαίνει ότι και η ελληνική πολιτική ελίτ δεν θα απωλέσει την ευκαιρία να αξιοποιήσει αυτήν την δυναμική, άλλως...»

Οι απόψεις αυτές που εκφράζει το ΙΑΑ έχουν επηρεάσει εμφανώς και τα δύο κόμματα που κυβερνούν εναλλάξ τις τελευταίες δεκαετίες. Η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση έχει μάλιστα και επιφανή στελέχη του ΙΑΑ στις τάξεις της. Ο εμφανιζόμενος ως βασικός σύμβουλος του κ. Σαμαρά σε ζητήματα οικονομίας και εξωτερικής πολιτικής Χρύσανθος Λαζαρίδης υπήρξε ειδικός επιστημονικός συνεργάτης του ΙΑΑ. Σε Υπηρεσιακή Μελέτη που έχει συντάξει ο ίδιος (τεύχος 56, 25.2.2005), ο κ. Λαζαρίδης αναλύει τη σημασία των πληροφοριών και τη συσχετίζει με την προσέγγιση Ελλάδας-Ισραήλ προτείνοντας «σοβαρή αναβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας-Ισραήλ, σε πολιτικό και επιχειρησιακό πεδίο, με κύριο ζητούμενο, από ελληνικής πλευράς, τη συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών». Ολα αυτά, βέβαια, στο πλαίσιο της «ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και της αναβάθμισης του ρόλου της Ελλάδας στους αμερικανικούς σχεδιασμούς».

Η στρατιωτική συνεργασία

Γεγονός είναι ότι το όραμα όλων αυτών των αναλυτών έχει ήδη γίνει πραγματικότητα. Η στενή στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας Ισραήλ είναι δεδομένη. Μόνο που τις λεπτομέρειες αυτής της συνεργασίας τις καλύπτει ένα πέπλο μυστηρίου και μια διακριτικότητα που δεν οφείλεται μόνο στους προφανείς λόγους ασφαλείας. Το ζήσαμε και τις τελευταίες μέρες, με την άσκηση «Μίνωας» που είχε αρχίσει με τη συνεργασία της αεροπορίας των δύο κρατών ήδη από τις 25 Μαΐου. Εκτός από ορισμένα δημοσιεύματα στα «ψιλά» των εφημερίδων, η κοινή γνώμη πληροφορήθηκε το γεγονός κατόπιν εορτής, όταν δηλαδή το ελληνικό υπουργείο Αμυνας υποχρεώθηκε να διακόψει την άσκηση.

Η διακοπή είναι βέβαια προσωρινή. Οσο για το περιεχόμενό της, θυμίζει σε πολλά σημεία την κοινή άσκηση της πολεμικής αεροπορίας των δύο χωρών το Μάιο-Ιούνιο του 2008. Και τότε η υπόθεση είχε κρατηθεί μυστική, ενώ σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times (20.6.08), ο «Ενδοξος Σπαρτιάτης» (έτσι ονομαζόταν η άσκηση) αποτελούσε προσομοίωση μιας αεροπορικής επιδρομής στο Ιράν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας, ο εκπρόσωπος του αμερικανικού Πενταγώνου δήλωσε ότι με την άσκηση αυτή το Ισραήλ έστειλε πολλαπλά μηνύματα: «Ηθελαν να το γνωρίζουμε εμείς, ήθελαν να το γνωρίζουν οι Ευρωπαίοι και ήθελαν να το γνωρίζουν και οι Ιρανοί». Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε θόρυβο, αλλά αυτό δεν εμπόδισε την ελληνική κυβέρνηση να υποδεχτεί λίγες μέρες αργότερα στην Αθήνα τον ισραηλινό υπουργό Αμυνας.

Το πιο πρόσφατο επεισόδιο σ’ αυτή τη «μυστική» αλλά γνωστή αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ διαδραματίστηκε πέρυσι, με τη χρησιμοποίηση του λιμανιού του Αστακού για τη μεταφόρτωση πολεμικού υλικού από τις ΗΠΑ στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια της επίθεσης στη Γάζα τον Ιανουάριο του 2009. Ο Κώστας Καραμανλής διέψευσε από το βήμα της βουλής τη σχετική καταγγελία του Αλέκου Αλαβάνου, αλλά το περιεχόμενο της διάψευσης έπεισε μόνο όσους ήθελαν να πειστούν.

Οι στενές αυτές στρατιωτικές σχέσεις έχουν βάθος δεκαπενταετίας. Μάλιστα η πρώτη στρατιωτική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ δεν υπογράφτηκε ούτε επί ημερών του γνωστού «φιλοαμερικανού» Μητσοτάκη ούτε επί της διακυβέρνησης του γνωστού «ενδοτικού» Σημίτη. Ηταν Δεκέμβριος του 1994, με πρωθυπουργό τον «εθνικά υπερήφανο» και οπαδό του «αραβικού δρόμου» Ανδρέα Παπανδρέου, όταν οι δυο χώρες συμφώνησαν σε ένα πρωτόκολλο στρατιωτικής συνεργασίας, κοινών αεροναυτικών ασκήσεων και ανταλλαγή απόψεων σε ζητήματα όπως οι εναέριες μεταφορές, η ωκεανογραφία κλπ.

Κρίσιμο σημείο στην εμπέδωση των σχέσεων αυτών ήταν η περίοδος προετοιμασίας των Ολυμπιακών Αγώνων. Το Ισραήλ όχι μόνο ήταν μια από τις επτά χώρες που επόπτευαν την ασφάλεια των Αγώνων αλλά προμήθευσε την ΕΥΠ και με τα μηχανήματα για τον εκσυγχρονισμό της.

Οσο για τη «μυστικότητα» που εξακολουθεί να περιβάλλει αυτή τη συνεργασία, μια σοβαρή εξήγηση δίνει ο Ισραηλινός καθηγητής Αμίκαμ Ναχμάνι, ο οποίος διέβλεψε ήδη από το 1999 το γεγονός ότι ενώ το υπουργείο Εξωτερικών αμφιταλαντευόταν μεταξύ της σύγκλισης με το Ισραήλ και της παραδοσιακής επαφής με τις αραβικές χώρες, το υπουργείο Αμυνας είχε κάνει ήδη τις επιλογές του: «Ορισμένα στελέχη του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών παρέμειναν εξίσου ευαίσθητα στις αντιδράσεις των Αράβων, όπως ανέκαθεν, γεγονός το οποίο φυσικά παρεμποδίζει κάθε πραγματική πρόοδο στις σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας. Αντιθέτως, το ελληνικό υπουργείο Αμυνας υποστηρίζει σθεναρά και αναπτύσσει τις σχέσεις με το Ισραήλ».

Το ειρωνικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι -όπως σημειώνει σε νεότερη μελέτη του ο ίδιος αναλυτής- στο Ισραήλ συνέβαινε το αντίθετο. Επί χρόνια το στρατιωτικό κατεστημένο δυσπιστούσε στην ανάπτυξη ιδιαίτερων σχέσεων με την Ελλάδα, φοβούμενο μη διαταράξει τη συμμαχία με την Τουρκία, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών επιδίωκε μια ισορροπία στην τριγωνική σχέση Ισραήλ-Τουρκία-Ελλάδα.

Τα τελευταία γεγονότα απελευθερώνουν τη δυναμική της σύγκλισης Ελλάδας Ισραήλ. Μπροστά σ’ αυτή τη δυναμική ποιός ασχολείται με τους ακτιβιστές ή -πολύ περισσότερο- με τους έγκλειστους της Γάζας και τα ανθρώπινα δικαιώματα;
 

Αντισημίτες ναι, αλλά όχι και φιλότουρκοι!

Μπροστά στην απειλή από τον «προαιώνιο εχθρό», την Τουρκία, υποκλίνεται ακόμα και ο διακηρυγμένος αντισημιτισμός. Οι πιο πιστοί οπαδοί κάθε λογής συνωμοτικών θεωριών και οι ιδεολόγοι της κοινοτοπίας δεν θα μπορούσαν να λείπουν από την ομάδα των αναλυτών που «αποκάλυψαν» τον τουρκικό δάκτυλο πίσω από τους ακτιβιστές, σχετικοποιώντας την αιματηρή επέμβαση των ισραηλινών κομάντος. Οι τηλεαστέρες του ΛΑΟΣ έσπευσαν από τις μεσημεριανές εκπομπές τηλεπωλήσεων να μας διαφωτίσουν για το τι κρύβεται πίσω από τους ακτιβιστές και να καλέσουν την πολιτική ηγεσία να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία και να «συμμαχήσει» με το Ισραήλ κατά της Τουρκίας.

«Διατηρώ επιφυλάξεις διότι πήραν τον απόπλου από την κατεχόμενη Κύπρο» θα πει για τον Στολίσκο της Ελευθερίας ο Αδωνις Γεωργιάδης λίγες ώρες μετά το ρεσάλτο και προτού ακόμη απελαθούν οι πρώτοι ακτιβιστές. «Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί με τους δήθεν ακτιβιστές» θα συμπληρώσει την επομένη από τη δική του εκπομπή ο Κυριάκος Βελόπουλος. Και θα εξηγήσει: «Θέλω να καταλάβουν κάτι οι Συνέλληνες που παρακολουθούν την εκπομπή. Θέλω να καταλάβουν τα αυτονόητα. Δεν μπορεί ξαφνικά οι Ισραηλινοί να τρελάθηκαν και να έστειλαν κάποιους επάνω για να σκοτώσουν κόσμο».

Επανερχόμενος στο θέμα, ο Γεωργιάδης θα κλείσει το μάτι στους τηλεπελάτες του: «Ελπίζω να αντιλαμβάνονται ορισμένοι -και κυρίως εκείνοι που πρέπει- την τεράστια γεωπολιτική ευκαιρία που ανοίγεται για την Ελλάδα, λόγω της συγκρούσεως Τουρκίας-Ισραήλ. Δεν θα πω περισσότερα, γιατί αυτά δεν είναι θέματα που πρέπει να λέγονται στην τηλεόραση». Ωστόσο δεν αντέχει και συνεχίζει: «Μιλάμε για τρομερή ευκαιρία. Και ο νοών νοείτω. Δεν λέω περισσότερα γιατί αυτά δεν είναι για να τα λέμε στην τηλεόραση. Αλλά, λέω, ας βάλουμε επιτέλους το μυαλό μας να δουλέψει».

Ολα αυτά τα βαθυστόχαστα δεν είναι βέβαια παρά η επανάληψη του παμπάλαιου (και απλοϊκού) δόγματός ότι ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου. Η υπόθεση των ακτιβιστών ήταν όμως και μια ευκαιρία για τα στελέχη της ακροδεξιάς να επαναλάβουν τον θαυμασμό τους για το Ισραήλ και την «αποτελεσματικότητά» του, την οποία οφείλουμε να έχουμε ως πρότυπο. «Το Ισραήλ» έλεγε μετά τις περσινές Ευρωεκλογές ο Γιώργος Καρατζαφέρης, «είναι μια μικρότερη χώρα από εμάς και πολύ νεότερη αλλά επειδή έχει πίστη σε αυτά τα οποία πιστεύει, θωρακίστηκε, έγινε ένας σκαντζόχοιρος και μπορεί να απειλεί με τα αγκάθια του όλον τον κόσμο. Εμείς γιατί πρέπει να είμαστε υποδεέστεροι;» (Αλφα Ενα, 13.7.09)

Τις ίδιες μέρες ο κ. Βελόπουλος διακήρυσσε την ανάγκη Ελληνο-Ισραηλινής συμμαχίας: «Χρειαζόμαστε μια νέα στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ, με αμοιβαία συμφέροντα, ώστε να απαντήσουμε στις γεωστρατηγικές προκλήσεις της Τουρκίας, αλλά και συγχρόνως να μας ακούν τα αυτιά των Αμερικανών που τώρα είναι κλειστά» (Αξία, 18.7.09).

Πώς είναι δυνατόν να στρέφουν όλες τις ελπίδες τους στο Ισραήλ εκείνοι που μέχρι πριν από λίγους μήνες κραύγαζαν ότι «ο Εβραίος μυρίζει αίμα»; Εχουμε από καιρό επισημάνει την φιλοϊσραηλινή στροφή σημαντικής μερίδας της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, όπου υπάγεται και το ΛΑΟΣ («Οι νέοι ‘φίλοι’ του Ισραήλ», Ιός, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 20.2.05). Αλλά αν για τον μέσο Ευρωπαίο «Λεπέν» είναι πολύ εύκολο να μεταγλωττίσει τα αντισημιτικά στερεότυπα σε αντιισλαμικά, για τους Ελληνες ομοϊδεάτες του ακροδεξιού ηγέτη υπάρχουν ακόμα μεγάλες αναστολές. Τη νέα αυτή πολιτική και τις ιδεολογικές πιρουέτες του κ. Καρατζαφέρη δεν μπορεί να την παρακολουθήσουν οι παραδοσιακοί αντισημίτες του «πατριωτικού χώρου».

Χαρακτηριστικό το άρθρο «Από το παραμύθι της ελληνοτουρκικής στην απάτη της ελληνοϊσραηλινής φιλίας» του παραλίγο υποψήφιου του ΛΑΟΣ και πρώην υπαρχηγού της Χρυσής Αυγής Δ. Ζαφειρόπουλου στη φιλοχουντική εφημερίδα Ελεύθερος Κόσμος (5.6.10), όπου αποκρούεται η σύγκλιση με το Ισραήλ. Για να σχολιάσει ένας οπαδός: «Πολύ σωστά! Ποτέ μα ποτέ δεν βγαίνεις κερδισμένος συμμαχώντας με τον διάβολο, εν προκειμένω τα δύο πρόσωπά του, την Τουρκία και το Ισραήλ». Η ίδια η Χρυσή Αυγή έχει λύσει αλλιώς το δίλημμα: «Δεν υπάρχει ούτε θα γίνει σύγκρουση της Τουρκίας με το Ισραήλ»...
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Nachmani Amikam
"Ισραήλ, Τουρκία και Ελλάδα: Ταραγμένες σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο"
(μτφρ. Σωτήρης Λίβας, υπεύθυνος σειράς Ιωάννης Μάζης, εκδ. Παπαζήσης, Αθήνα 2003)
Ανάλυση του ισραηλινού καθηγητή Αμίκαμ Ναχμάνι που διδάσκει στο Τμήμα Πολιτικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Bar Ilan στο Ισραήλ με εξειδίκευση στη σύγχρονη ιστορία και τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου. Στη μελέτη καταγράφεται το ιστορικό βάθος της σημερινής τριγωνικής σχέσης Ισραήλ, Τουρκίας και Ελλάδας και οι πρώτες διπλωματικές επαφές από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1950.

Evan F. Kohlmann
"The role of Islamic Charities in International Terrorist Recruitment and Financing"
(DIIS Working Paper no 2006/7)
Το άρθρο του αμερικανού "ειδικού", το οποίο επικαλούνται έλληνες αναλυτές για να σχετικοποιήσουν την ισραηλινή επίθεση στον Στολίσκο της Ελευθερίας. Είναι προσβάσιμο και στον ιστότοπο www.diis.dk.

Maxine D. Goodman
"A hedgehog on the witness stand - what’s the big idea?"
(American University Law Review, τχ. 59, ν. 3, Φεβρουάριος 2010)
Μια κριτική ανάλυση του είδους της μαρτυρίας που προσφέρει ως ειδικός τρομοκρατολόγος ο Ιβάν Κόλμαν, γραμμένη από μια καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Τέξας.

United States of America v. Salim Ahmed Hamdan
Τα πρακτικά της δίκης του "σοφέρ" του Μπιν Λάντεν, όπου κατέθεσε ως βασικός μάρτυρας ο Κόλμαν. Προσβάσιμα στον ιστότπο του υπουργείου Αμυνας των ΗΠΑ (www.defense.gov).

http://www.iospress.gr/ios2010/ios20100613.htm