Η πρώτη Ιντιφάντα (1987-1993)

Και όμως φαίνεται πως ακόμα και στους πιο «δογματικούς» κόσμους, στις πιο ιεραρχημένες κοινωνίες , σε μέρη όπου ο «ηγεμόνας» είναι ο,τι πιο σεβαστό επειδή αυτό έχει περάσει κατά κάποιο τρόπο ο φανατισμός της θρησκείας, σε τέτοια λοιπόν τοπία υπάρχουν στιγμές όπου η αντεξουσία ξεπροβάλει ως η μοναδική αλήθεια για το σπάσιμο της σιωπής και της συνενοχής.

Αυτή η εκπομπή γίνεται με αφορμή την βάρβαρη επίθεση του ισραηλινού στρατού στα πλοία του κινήματος Free Gaza. Μια επίθεση η οποία μας γύρισε τα μυαλά και όχι για τίποτα άλλο αλλά γιατί απλά απεδείχθη για πολλοστή φορά ότι όσο περισσότερη εξουσία έχει κάποιος (και στη συγκεκριμένη υπόθεση η κυριαρχία του ισραηλινού κράτους είναι αναμφισβήτητα ο απόλυτος άρχοντας) τόσο πιο εγκληματίας, βασανιστής, σαδιστής και τρομοκράτης είναι. Ένας άλλος λόγος για να πραγματοποιηθεί αυτή εδώ η εκπομπή είναι επειδή ως αναρχικοί θέλουμε να ξεκαθαρίζουμε τη στάση μας ξεπερνώντας κόμπλεξ και «ευαίσθητα» ζητήματα που «καλό είναι να μην τα θέτουμε»  όπως είναι η κριτική στο Ισραήλ με τον εύκολο πλέον κίνδυνο να χαρακτηριστεί κάποιος ρατσιστής , φασίστας κτλ. Ως Hit n Run παρόλα αυτά δεν μπορούμε να μην στοχοποιήσουμε  και τον ρόλο της ίδιας της κοινωνίας σε συγκεκριμένα ζητήματα, δηλαδή την στάση της ισραηλινής κοινωνίας, που είναι πεπεισμένη στο μεγαλύτερο της κομμάτι ότι οι Παλαιστίνιοι πρέπει να εξαφανιστούν και αυτήν των παλαιστινίων που παράλληλα αλληλοσκοτώνονται χάρη σε ηγετίσκους και δόγματα, αντί να ενωθούν ενάντια στην κυριαρχία , όποια μορφή και αν αυτή παίρνει. Φυσικά δεν είμαστε αυτοί που θα κάνουμε πολιτική εκμεταλλευόμενοι το «παλαιστινιακό ζήτημα» , όπως κάνει και η αριστερά και η δεξιά της Ευρώπης, ούτε όμως αυτοί που θα πούμε από χιλιόμετρα μακριά, δίχως να έχουμε ιδέα του τι ακριβώς γίνεται εκεί και ποια είναι η «ψυχοσύνθεση» των εκεί καταπιεσμένων τι πρέπει να κάνουν και γιατί δεν κάνουν το ένα ή το άλλο αναρχικό ή κομμουνιστικό πρόταγμα, ως οι μόνοι κατέχοντες της επαναστατικής αλήθειας.

Η πρώτη Ιντιφάντα (1987-1993) ήταν μια παλαιστινιακή εξέγερση κατά της ισραηλινής κατοχής στα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία ξεκίνησε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Jabalia και εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη τη Γάζα , τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

 Η Ιντιφάντα ήταν ένα σύνολο δράσεων και αντιδράσεων το οποίο περιλάμβανε  γενικές απεργίες , μποϊκοτάζ ισραηλινών προϊόντων, την άρνηση να καταβάλουν φόρους ,αλλά κυρίως οδοφράγματα και συγκρούσεις με τις δυνάμεις κατοχής του Ισραήλ (IDF).

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων δεν έλειψε και η εμφύλια βία μεταξύ παλαιστινίων το οποίο είχε να κάνει με τις διαφορετικές πολιτικές τάσεις που επικρατούν και που είχαν ως αποτέλεσμα  εκτεταμένες εκτελέσεις φερόμενων ως  ισραηλινών συνεργατών . Κατά τη διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα, εκτιμάται ότι περίπου 1.100 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις και 164 Ισραηλινοί σκοτώθηκαν από Παλαιστίνιους. Επιπλέον, εκτιμάται ότι περίπου 1.000 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από εσωτερικά πυρά, καθώς θεωρήθηκαν συνεργάτες των ισραηλινών, κάτι το οποίο προκάλεσε εντύπωση και κατακραυγή , αφού δεν μπορούσε να αποδειχτεί για όλους ότι όντος ήταν συνεργάτες των κατοχικών δυνάμεων.

 Αναποτελεσματικότητα των πολιτικών δυνάμεων

Ήδη από τον πόλεμο των 6 ημερών μεταξύ Ισραήλ και των γύρω αραβικών κρατών το1967, υπήρχε ένα κλίμα απογοήτευσης και παράλληλα οργής στις τάξεις των παλαιστινίων. Τα πράγματα για τους παλαιστινίους χειροτέρεψαν με την επιχείρηση   "Iron Fist" που ξεκίνησε από το Ισραήλ το 1985, μέσα από την οποία οι παλαιστίνιοι διασκορπίζονταν σε περισσότερα κομμάτια ξεκομμένα το ένα από το άλλο , με τους εβραίους έποικους ,σε παλαιστινιακές περιοχές,  να αυξάνονται .

 Αφορμή για το ξέσπασμα της Ιντιφάντα ήταν η δολοφονία  Παλαιστινίων στις 8 Δεκεμβρίου 1987, όταν ένα όχημα του ισραηλινού στρατού  έπεσε πάνω τους , στον καταυλισμό προσφύγων Jabalia στην Λωρίδα της Γάζας, σκοτώνοντας τέσσερις και τραυματίζοντας επτά από αυτούς. Αν και το συμβάν παρουσιάστηκε ως ατύχημα η κατάσταση ήταν τόσο έκρυθμη που η συγκεκριμένη εκδοχή δεν μπόρεσε να επηρεάσει κανέναν.

Ένα άλλο αρκετά σημαντικό σημείο είναι ότι εκείνη την εποχή ο κόσμος αρχίζει να απογοητεύεται από τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις  και ιδιαίτερα της Παλαιστινιακής  Οργάνωσης για την Απελευθέρωση (ΟΑΠ), η οποία φαινόταν ανήμπορη να αντιμετωπίσει την βαρβαρότητα του ισραηλινού κράτους μη έχοντας αποφέρει  καμία  λύση για την  παραμικρή ανακούφιση  του παλαιστινιακού λαού από τα δεινά.

Από την άλλη οι αραβικές χώρες ήταν απασχολημένες με τον πόλεμο μεταξύ Ιράν- Ιράκ κάτι που φάνηκε και στην σύνοδο αραβικών κρατών στο Αμάν τον Νοέμβριο του 1987 , θέτοντας έτσι το παλαιστινιακό ζήτημα στο περιθώριο. Η ισραηλινή στρατιωτική κατοχή του Νοτίου Λιβάνου από το 1982 και η συνέχιση της ισραηλινής επιβλητικής παρουσίας της Δυτικής Όχθης και της Γάζας  συνέβαλαν στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια με το status quo. Σε αυτές τις περιοχές η βαρβαρότητα των κατοχικών δυνάμεων ήταν απερίγραπτη και σχεδόν εκτός ελέγχου. Φαινόμενα  δολοφονιών δίχως δίκες, μαζικών φυλακίσεων και απελάσεων αποτελούσαν πλέον κομμάτι της καθημερινότητας , ενώ οι κατεδαφίσεις κατικοιών άρχισαν σιγά σιγά να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ισραηλινής στρατηγικής κατά των παλαιστινίων. 

Τέλος το δικαίωμα στη ζωή των παλαιστινίων μετατράπηκε σε ζήτημα ζωής και θανάτου καθώς η ανεργία έφτασε στα ύψη και η πιθανότητα ενός παλαιστινίου να βρει δουλεία ήταν απίστευτα δύσκολη. Υπολογίζεται ότι τη στιγμή που ξέσπασε η Ιντιφάντα  μόνο ένας στους οκτώ παλαιστινίους με πτυχίο μπορούσε να βρει κάποια οποιαδήποτε δουλειά.

ΑΝΥΠΑΚΟΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΑΡΧΕΣ

Το χαρακτηριστικό της Ιντιφάντα ήταν ότι δεν ξεκίνησε και δεν καθοδηγήθηκε από καμία επίσημη οργάνωση της Παλαιστίνης. Δηλαδή αν και αρκετοί εξεγερμένοι ήταν μέλη επίσημων οργανώσεων , δεν λειτούργησαν μέσω εντολών ή αποφάσεων των πολιτικών δυνάμεών τους. Εδώ θα πρέπει να δούμε ποιες είναι αυτές οι πολιτικές δυνάμεις: Από τη μια έχουμε την ΟΑΠ , τη Φατάχ, το Λαϊκό Μέτωπο , το Δημοκρατικό Μέτωπο και το Παλαιστινιακό Κομμουνιστικό Κόμμα, ως ένα συνασπισμό δυνάμεων και από την άλλη έχουμε την ισλαμική πτέρυγα  με κυρίαρχη οργανώση την Χαμάς , οργάνωση που ιδρύεται  στις 15-12-1987, έξι μέρες δηλαδή μετά το ξέσπασμα της εξέγερσης, η οποία μετά την Ιντιφάντα απέκτησε μεγάλη δύναμη στις τάξεις των παλαιστινίων. Ο λόγος αυτής της στροφής προς τον ισλαμισμό εξηγείται πολύ απλά λόγο του δυναμισμού που προβάλει και την αδιάλλακτη επιθετική του στάση κατά του Ισραήλ σε αντίθεση με τις άλλες δυνάμεις με κυρίαρχη την ΟΑΠ , οι οποίες κουρασμένες και πλέον δημοκρατικές επιχειρούσαν κυρίως διαπραγματεύσεις και συνομιλίες με το αντίπαλο στρατόπεδο , κάτι που εξόργιζε τον κόσμο. Ούτε η Χαμάς όμως ήταν ικανή να ελέγξει το μαζικό και αρκετά ανεξούσιο ξέσπασμα, το οποίο οργανώθηκε κυρίως από τα τοπικά  Κοινοτικά Συμβούλια  από τα οποία προωθούνταν ανεξάρτητα δίκτυα αυτοοργάνωσης των κοινοτήτων.

Η εξέγερση

Μετά από το περιστατικό της  8 Δεκεμβρίου με τους 4 νεκρούς παλαιστινίους πρόσφυγες, τα νέα γρήγορα εξαπλώθηκαν με την εκδοχή της δολοφονίας να επικρατεί έναντι αυτής του ατυχήματως. Ενας πολύ σημαντικός λόγος για αυτή την ερμηνεία ήταν ότι κάποιες μέρες πριν εβραίος πολίτης είχε σφαγιαστεί μέχρι θανάτου από παλαιστινίους , στην αγορά της Γάζας, οπότε κατά κάποιο τρόπο οι ισραηλινοί ζητούσαν νεκρούς από την άλλη πλευρά. Εκείνο το βράδυ λοιπόν ξέσπασε η εξέγερση στο Jabalia όπου εκατοντάδες Παλαιστίνιοι έκαψαν λάστιχα δημιουργώντας έτσι πυρήνες φωτιάς  και επιτέθηκαν στα στρατεύματα της IDF που στάθμευαν εκεί. Η εξέγερση εξαπλωθεί και σε άλλα παλαιστινιακά στρατόπεδα προσφύγων και, τελικά, σε πολλές μεγάλες πόλεις. Στις 22 Δεκεμβρίου το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καταδίκασε το Ισραήλ με το ψήφισμα 605 για την παραβίαση των Συμβάσεων της Γενεύης , λόγω του αυξανόμενου  αριθμού  νεκρών Παλαιστινίων ήδη από τις πρώτες εβδομάδες της Ιντιφάντα. Αργότερα ο ΟΗΕ, πιεσμένος και από τις αντιδράσεις κατά του στρατού κατοχής, με  νέα ψηφίσματα  συμπεριλαμβανομένων τα 607και 608,  ζήτησε από το Ισραήλ να σταματήσει τις απελάσεις Παλαιστίνιων.

Πρωτοφανείς Μέθοδοι Καταστολής

Η πιο ανατριχιαστική στιγμή της Ιντιφάντα και ιδιαίτερα της κατασταλτικής «πτέρυγας» ήταν η εντολή που δόθηκε στον στρατό να σπάει τα κόκκαλα των χεριών, όσων συλλαμβάνονταν να ρίχνουν πέτρες. Αυτές οι φρικτές εικόνες καταγράφηκαν από αρκετά τηλεοπτικά συνεργία , καθώς τα καθίκια οι στρατιώτες δεν είχαν κανένα απολύτως πρόβλημα να κάνουν το έγκλημά τους σε πιτσιρικάδες σε ανοιχτή θέα.   Φυσικά το ισραηλινό κράτος έμεινε απτόητο από τις κριτικές και την κατακραυγή κάνοντας ένα βήμα παρά πέρα, με δηλώσεις άκρος τραμπουκικές από τα στόματα υπουργών του Ισραήλ  όπως αυτή του υπουργού Άμυνας Γιτζάκ Ράμπιν κατά την περιοδεία του σε κατεχόμενες περιοχές τον Ιανουάριο του 1988, όταν δήλωσε «Η πρώτη προτεραιότητα των δυνάμεων ασφαλείας είναι η πρόληψη των βίαιων διαδηλώσεων με τη δική μας δύναμη και τα δικά μας χτυπήματα ... Θα πρέπει να καταστεί σαφές ποιος κυβερνά  τα εδάφη ».

Με αναφορές της οργάνωσης Save the Children εκτιμάτε ότι ο αριθμός των εξεγερμένων νεολαίων που χρειάστηκαν σοβαρή ιατρική περίθαλψη μετά από τα όσα τράβηξαν στα χέρια των κατοχικών δυνάμεων υπολογίζεται γύρω στους 23.600 με 29.900 μόνο στα πρώτα δύο χρόνια της Ιντιφάντα. Με βάση τις ίδιες αναφορές το 1/3 των κακοποιημένων συλληφθέντων  ήταν παιδιά ηλικίας κάτω των δέκα ετών.

Στις 19 Απριλίου 1988, δολοφονήθηκε ο Αμπού Τζιχάντ ,ένας απ τους ηγέτες της ΟΑΠ . Κατά τη διάρκεια της αναζωπύρωσης των ταραχών που ακολούθησαν, περίπου 16 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν. Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους και τον Οκτώβριο του επόμενου, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εξέδωσε ψηφίσματα που καταδικάζουν το Ισραήλ. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους, ο Αραβικός Σύνδεσμος αποφάσισε να στηρίξει την  Ιντιφάντα οικονομικά κατά τη σύνοδο κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου το 1988 . Το ίδιο έκανε και ένα χρόνο μετά το 1989.

Από εκείνη τη στιγμή και μετά κάποιες από τις τοπικές επιτροπές και τα συμβούλια που συμμετείχαν στην εξέγερση ξεκίνησαν κινήσεις μη βίας που έπαιρναν τα χαρακτηριστικά διαμαρτυρίας πλέον και όχι ανοιχτής σύγκρουσης.  Αυτές οι κινήσεις είχαν να κάνουν κυρίως με την παρακράτηση φόρου, κάτω από το σύνθημα « καμία φορολογία χωρίς εκπροσώπηση » . Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Γιτζάκ Ράμπιν απάντησε πολύ απλά  "Θα τους διδάξω πως υπάρχει ένα τίμημα για την άρνηση στους νόμους του Ισραήλ." Τον επόμενο καιρό το Ισραήλ συνέτριψε το μποϊκοτάζ, επιβάλλοντας υψηλά πρόστιμα, ενώ κατάσχεσε τα εμπορεύματα από όλα τα τροπικά καταστήματα, εργοστάσια, και τα σπίτια.

Ο ισραηλινός κρατικός μηχανισμός μέσα από τις κινήσεις του έμοιαζε να μην θέλει να βρεθεί έστω μια διπλωματική λύση προς το συμφέρον του πάντα, όπως συνηθίζεται στις δημοκρατίες τις εποχής μας, αλλά επιδίωκε την ένταση μεταξύ του και όσων τολμούσαν να διαμαρτυρηθούν. Ακολούθησε το κλείσιμο των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που είχε ως αποτέλεσμα νέες συγκρούσεις . Οι βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας από παλαιστίνιους μαχητές άρχισαν να μπαίνουν στο παιχνίδι της βίας στις 16 Απριλίου 1993 προς το τέλος της Ιντιφάντα.

ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΜΟΛΟΓΙΕΣ

Το 1990, 21 ισραηλινοί στρατιώτες ομολόγησαν ότι συχνά επαναλάμβαναν βίαιες επιθέσεις εναντίον των Παλαιστινίων. Επίσης βγήκε στη φόρα ότι ισραηλινοί στρατιώτες είχαν προβεί σε βίαιες ενέργειες εναντίον  Παλαιστινίων στα πλαίσια της στρατιωτικής τους εκπαίδευσης .  Οι στρατιώτες εξέφρασαν, επίσης, τα συναισθήματα της χαράς, όταν είχαν την εξουσία να επιβάλουν τον τρόμο  και τη χρήση σωματικής βίας σε βάρος των Παλαιστινίων.  Αρκετοί στρατιώτες άρχισαν να μιλούν για τις βιαιοπραγίες τους , άλλοι μετανιωμένοι και άλλοι λες και μιλούσαν για σκηνές χουλιγουντιανής ταινίας. Αποδείχτηκε πως ο σαδισμός μέσα στα όργανα της τάξης αποτελούσε κυρίαρχο κομμάτι τους.  Υπήρχαν στιγμές όπου οι στρατιώτες με το που αντίκριζαν παλαιστινίους στο δρόμο άνοιγαν πυρ και απλά γύριζαν το κεφάλι και απομακρύνονταν αδιαφορώντας για τους νεκρούς που άφηναν πίσω τους.

Μέχρι τον Ιούνιο του 1990 αμηχανία άρχισε να προκαλεί και η μεγάλη αύξηση στις δολοφονίες των ύποπτων παλαιστινίων, φερόμενων συνεργατών των δυνάμεων κατοχής.

Αποτελέσματα

Αν και οι ηγετικές δυνάμεις τον παλαιστινίων δεν πίστεψαν στην Ιντιφάντα θεωρώντας την από την αρχή μια αυτοκαταστροφική κίνηση , αποδείχτηκε ότι σε μεγάλο βαθμό έπεσαν έξω. Η συσσωρευμένη οργή του κόσμου δεν άφηνε περιθώρια για καμία διαπραγμάτευση και κανένα διάλογο.  Η πολιτική της ΟΑΠ η οποία μέχρι τότε ήταν κυρίαρχη δύναμη, φάνηκε λίγη στα μάτια των παλαιστινίων που ζητούσαν εκδίκηση για τα όσα είχαν τραβήξει. Αν και αυτοκαταστροφική όπως ερμηνευόταν από τις πολιτικές δυνάμεις της Παλαιστίνης, έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάδειξη του ζητήματος , όχι τόσο της παλαιστινιακής απαίτησης για ανεξάρτητο κράτος, όσο κυρίως του απίστευτα βάρβαρου ρόλου του Ισραήλ και των δυνάμεων κατοχής.

Στα επόμενα χρόνια αναγνωρίζεται παγκοσμίως η παλαιστινιακή κοινότητα ως καταπιεσμένη, ενώ η μέχρι τότε «τρομοκρατική» ΟΑΠ , αναγνωρίζεται ως πολιτική προοδευτική δύναμη (1991). Την ίδια στιγμή το Ισραήλ εκτίθεται με τις φρικαλεότητες που διαπράττει στην προσπάθειά του να ελέγξει την κατάσταση , ενώ  η κριτική που ασκήθηκε  ακόμα και από φιλικά κράτη όπως οι ΗΠΑ ήταν σκληρή , με τα μέχρι τότε δεδομένα.

Η Ιντιφάντα  τέλος είχε να αντιμετωπίσει εκ των προτέρων έναν πανίσχυρο και πάνοπλο αντίπαλο. Πολλοί εξεγερμένοι δολοφονήθηκαν και πάρα πολλοί άλλοι βασανίστηκαν μέχρι θανάτου μέσα στα κελιά. Οι συλληφθέντες της Ιντιφάντα υπολογίζεται πως ξεπέρασαν τις 100 χιλιάδες.

Η πρώτη Ιντιφάντα τερματίστηκε επισήμως στις 20 Αυγούστου 1993 με τη συμφωνία του Όσλο, μεταξύ Γιτζάκ Ράμπιν και Γιάσερ Αραφάτ, που άνοιξε το δρόμο για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Η χειραψία του Αραφάτ με τον Ράμπιν θα στιγματίσει τον πρώτο σε όλη του τη ζωή και η πράξη αυτή θα χαρακτηριστεί προδοτική από μεγάλη μερίδα παλαιστινίων.  Υπολογίζεται ότι από το 1987 που ξέσπασε, έως το 2000 οπότε εκδηλώθηκε η δεύτερη Ιντιφάντα, έχασαν τη ζωή τους 1.500 Παλαιστίνιοι και 400 Ισραηλινοί, ενώ περίπου 1.000 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από «αδελφικά πυρά»ως συνεργάτες των Ισραηλινών.

Νεκροί κατά τη διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα (επίσημοι αριθμοί)

Κατά τη διάρκεια της Ιντιφάντα υπολογίζεται πως συνολικά σκοτώθηκαν 2.164 Πλαιστίνιοι εκ των οποίων οι 1.087 από τις ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας, 75 από Ισραηλινούς πολίτες και 1000 περίπου από παλαιστινίους. Από την πλευρά των ισραηλινών οι νεκροί υπολογίζονται  στους 164 από αυτούς οι  53  σκοτώθηκαν από Παλαιστινίους στο εσωτερικό του Ισραήλ, 47   επικοί  σε παλαιστινιακά εδάφη και οι 60 ήταν μπάτσοι και στρατιώτες των δυνάμεων κατοχής.

Hit n Run

(εκπομπή 5.6.2010)

Σχολικά βιβλία ιστορίας ,περιπτώσεις Ελλάδας- Τουρκίας (8.5.2010)

Σχολικά βιβλία ιστορίας και η  συστηματική εθνικιστική προπαγάνδα του κράτους ( περιπτώσεις Ελλάδας- Τουρκίας)

Αρκετοί από εμάς γνωρίζουμε  σε ένα γενικό πλαίσιο το ρόλο του κράτους και του μηχανισμού του  στην εδραίωση της καθεστωτικής ιδεολογίας, (ιεραρχικής, κυριαρχικής, εθνικιστικής, οικονομικής). Αυτό που πολλοί δεν γνωρίζουν είναι ακριβώς πως λειτουργεί αυτός ο μηχανισμός- διαχειριστής της εκάστοτε πολιτικής (φασιστικής, δημοκρατικής, κομμουνιστικής) και σε πιο βαθμό  .Αυτή μας η άγνοια δικαιολογείται  επειδή έχουμε ήδη «εμπλουτιστεί» με έναν μεγάλο αριθμό πλαστών , διαστρεβλωμένων και παραποιημένων πληροφοριών ,από την προπαγάνδα του κράτους, ολοκληρώνοντας έτσι ένα σύστημα αξιών το οποίο ακόμα και όταν ανακαλύπτουμε ότι μπάζει από παντού, αδυνατούμε να  βρούμε από πού ακριβώς μπάζει.

Το θέμα μας έχει να κάνει με το εκπαιδευτικό σύστημα και την στρατευμένη προπαγάνδα που γίνεται από πλευρά κράτους ώστε να αποθηκευτούν  στα μυαλά χιλιάδων πιτσιρικάδων , πληροφορίες και ανακρίβειες οι οποίες μπορούν εύκολα να μετατρέψουν τα «απάτριδα» παιδιά σε υπηκόους και κατ’ επέκταση άτυπους στρατιώτες και προστάτες της κρατικής ,αδιαπραγμάτευτης ,κυριαρχίας. Για να γίνουμε συγκεκριμένοι, παίρνουμε τα παραδείγματα του ελληνικού και τουρκικού κράτους και τα σχολικά βιβλία ιστορίας του δημοτικού, ως εργαλεία πλύσης εγκεφάλου.  Αυτά τα βιβλία παίζουν ίσως τον πιο καθοριστικό ρόλο στην «ολοκλήρωση» των υπηκόων και αυτό επειδή πλασάρουν μια αλήθεια βασισμένη σε ανακρίβειες, αντιφάσεις, γεγονότα που ποτέ δεν υπήρξαν και «εθνικές αξίες» χιλιάδων χρόνων που  κατασκευάστηκαν μόλις έναν αιώνα πριν. Τα παιδιά μαθαίνουν ότι ανήκουν σε ένα ανώτερο, μοναδικό , πολιτισμένο, αρχαίο έθνος (αν όχι το αρχαιότερο) ενώ ο «άλλος»-γείτονας- σε ένα κατώτερο, βάρβαρο , απολίτιστο και νέο. Χαρακτηριστικό των βιβλίων αυτών είναι ότι παραλείπουν εσκεμμένα και διακριτικά τα δικά «μας» λάθη και εγκλήματα, όπως επίσης τις αξιέπαινες πράξεις του «άλλου». Σε περιπτώσεις όπου «εμείς» λειτουργήσαμε  επιθετικά και επεκτατικά αυτό συμβαίνει επειδή « αναγκαστήκαμε και έπρεπε να το κάνουμε» κ.α πολλά

Για να καταλάβουμε ακόμα περισσότερο την εθνικιστική προπαγάνδα μπορούμε να ρίξουμε μια ματιά στη λογοτεχνία, παίρνοντας ως παράδειγμα την εικόνα του έλληνα στην τουρκική λογοτεχνία, από συγγραφείς (βλ. Ömer Seyfettin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edip Adıvar) που έζησαν στην οθωμανική αυτοκρατορία , άρα και με έλληνες. Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι σε δυο διαφορετικά ήδη λογοτεχνίας, μυθιστορήματα και απομνημονεύματα, έχουμε και δυο τελείως διαφορετικά πορτρέτα του έλληνα από τους ίδιους συγγραφείς. Στα μυθιστορήματα, όπου παρουσιάζεται η «εθνική» εικόνα του «άλλου», ενώ παραμερίζονται οι προσωπικές εμπειρίες της συνύπαρξης,  ο έλληνας είναι «ανέντιμος», «δειλός» , «προδότης» κτλ. Στα απομνημονεύματα, ωστόσο, που βασίζονται στην προσωπική εμπειρία, ανακαλύπτουμε ότι ο έλληνας είναι «ευγενικός», «καλός» κτλ.  Το συμπέρασμα που βγάζουμε είναι ότι από τη στιγμή που τα μυθιστορήματα ,απευθύνονται στην ευρύτερη μάζα και το λαό, οφείλουν να προβάλουν εκείνη την εικόνα του «άλλου»  ,την οποία η κοινωνία έχει  εμπεδώσει και υιοθετήσει. Η οποιαδήποτε αλλαγή εικόνας του «άλλου» ,ισοδυναμεί με μη θετική αποδοχή  της από την ίδια την κοινωνία.  Η αρνητική εικόνα (στερεότυπα τα οποία έχουν και οι παραπάνω συγγραφείς) αναπαράγεται και έτσι συντηρείται μέσα στην κοινωνία καθημερινά, μετατρέποντάς την σε έναν άτυπο φορέα εθνικιστικών αντιλήψεων (αυτό δεν συμβαίνει μονάχα στον τομέα του εθνικισμού , αλλά και σε οτιδήποτε θέλει το κράτος να περάσει ως  κοινή γνώμη και αντίληψη των πραγμάτων) που με τον καιρό παύει  να αποτελεί προπαγάνδα καθώς επικρατεί η άγνοια και η εξωπραγματική «αλήθεια» (η προπαγάνδα προϋποθέτει γνώση της αλήθειας και διαστρέβλωσή της).

Ένα άλλο σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο , της όλης προπαγανδιστικής διαδικασίας, εντοπίζεται χωρίς πολύ ψάξιμο στην ελληνική ιστοριογραφία, όσον αφορά την οθωμανική περίοδο. Η οθωμανική αυτοκρατορία πλασάρεται ως «τουρκοκρατία» ( που τέτοια υπήρξε μόλις πριν την πτώση της) . Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για μια εποχή όπου δεν υπάρχουν έθνη , με εθνικούς όρους. Ναι οι Οθωμανοί ήταν τουρκικό φύλο ,αλλά τότε δεν υπήρχε εθνική ταυτότητα να διαχωρίζει τον κόσμο , καθώς δεν υπήρχε καν η ιδέα του έθνους,  αλλά θρησκευτική.  Η πλαστή αντίληψη που θέλει το ελληνικό έθνος σκλαβωμένο 400 χρόνια στους Τούρκους, με ότι αυτό συνεπάγεται , είναι ευρέως εμπεδωμένη και κυρίαρχη στα μυαλά των ελλήνων.  Αυτή η αντίληψη παράγεται και αναπαράγεται σε σχολεία, πανεπιστήμια , διάφορα ινστιτούτα μελετών και φυσικά την εκκλησία (η οποία εκκλησία, στην οθωμανική αυτοκρατορία,  είχε τέτοια εξουσία που επί βυζαντίου  δεν μπορούσε καν να φανταστεί). Στην Ελλάδα υπάρχει ένας καλά οργανωμένος παραλληλισμός της πορείας του ελληνικού έθνους με αυτή του Χριστού στοχεύοντας έτσι στην ιερότητα ενός έθνους που υποφέρει και στο τέλος καταφέρνει να αναστηθεί (βλ. μάρτυρες του χριστιανισμού- εθνομάρτυρες κ.α). Σε όλες τις περιπτώσεις το ελληνικό έθνος  θυματοποιείται  την ίδια στιγμή που η «τουρκοκρατία» φαίνεται να ευθύνεται για οτιδήποτε πάει στραβά για το ελληνικό κράτος, ακόμα και στις μέρες μας (πχ. Η τουρκοκρατία εμπόδισε το ελληνικό έθνος να εξελιχθεί). Οι αντιφάσεις του μύθου «Τουρκοκρατία» είναι τόσες πολλές και έντονες που αποδεικνύει για ακόμα μια φορά ότι η ιστορία είναι κατασκευασμένη.

Φτάνοντας στο τέλος αυτής της , λίγο μεγάλης, εισαγωγής κλείνουμε υπογραμμίζοντας την στράτευση της ακαδημαϊκής κοινότητας στον μηχανισμό προπαγάνδας. Η αντικειμενική κρίση  φαίνεται να μην εντοπίζεται εύκολα μέσα στις τάξεις της μορφωμένης / ακαδημαϊκής κοινότητας, η οποία συχνά νιώθει την ανάγκη να υποστηρίξει ανακρίβειες και ψέματα εν γνώση της βέβαια. Το να αποδεχόμαστε την επιστημονική «αλήθεια» πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι άκρος επικίνδυνο.

Για την ιστορία

Το ελληνικό κράτος ιδρύθηκε το 1829 μετά από έναν πόλεμο ανεξαρτησίας ενάντια στην Οθωμανική αυτοκρατορία , που κράτησε 7 χρόνια. Οι Οθωμανοί είχαν καταλάβει τα εδάφη που αργότερα αποτέλεσαν το βασικό κομμάτι του νέου ελληνικού κράτους, ήδη από τον 15^ο αιώνα, πολεμώντας κατά των Βυζαντινών , των Βενετών και των Γενοβέζων. Στην ελληνική ιστοριογραφία τα 400 χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας αναφέρονται ως «Τουρκοκρατία» ή αλλιώς τα «μαύρα χρόνια της σκλαβιάς». Η ελληνική επανάσταση, που κατά τη διάρκειά της κατάφερε να κινητοποιήσει μεγάλη μερίδα του χριστιανικού πληθυσμού της αυτοκρατορίας, έληξε θριαμβευτικά με τη βοήθεια της Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας.

Η απελευθερωμένη Ελλάδα του 1829 αποτελούσε μόνο ένα μικρό κομμάτι του σημερινού κράτους. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-13) θα βοηθήσουν την Ελλάδα να επεκτείνει τα σύνορά της  καταλαμβάνοντας τη Μακεδονία και τη Θράκη , όπως επίσης τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου, με τα Δωδεκάνησα να παραμένουν υπό ιταλική κατοχή. Με την ήττα και τον κερματισμό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ,με τη συνθήκη των Σεβρών, με το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, το ελληνικό κράτος με την υποστήριξη της Μεγάλης Βρετανία βρήκε την ευκαιρία να καταλάβει τη Σμύρνη και τα περίχωρα (δυτική Μικρά Ασία) το 1919. Ο ελληνικός στρατός εκμεταλλευόμενος την ευνοϊκή κατάσταση κινήθηκε ακόμα πιο πέρα φτάνοντας έξω από την Άγκυρα. Ο νέος στρατός του Mustafa Κemal, μετά από μια εξέγερση που είχε επιτυχώς οργανώσει  κατά του Σουλτάνου,  θα καταφέρει να συντρίψει τον ελληνικό στρατό. Το 1923 θα ακολουθήσει η Συνθήκη της Λοζάνης, όπου θα υπογραφεί η αναγκαστική ανταλλαγή πληθυσμών, με εξαιρέσεις τους ρωμιούς της Πόλης και τους μουσουλμάνους της Θράκης, και τη δημιουργία του τουρκικού κράτους.

Ο εθνικισμός των δυο κρατών φτάνει στο απόγειό του, με τα δυο κράτη να έχουν πολεμήσει το ένα εναντίον του άλλου (αν θεωρήσουμε ότι το τουρκικό κράτος είναι συνέχεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας)για την εθνική τους αναγνώριση. Πρώτα το ελληνικό κράτος και έναν αιώνα περίπου μετά, το τουρκικό, αντιμετωπίζοντας τον «άλλο» ως εμπόδιο και απειλή.

Τη δεκαετία του 30 θα ακολουθήσει μια περίοδος φιλίας με επικεφαλείς τους Βενιζέλο και Kemal , αφήνοντας πίσω τους τις επεκτατικές τάσεις Τουρκίας (μέσω της οθωμανικής πολιτικής του συνεχούς επεκτατισμού) και Ελλάδας (μέσω της περιβόητης Μεγάλης Ιδέας που ονειρευόταν την Κωνσταντινούπολη και μέρη των Βαλκανίων)

Αυτή η «επίθεση φιλίας» θα κλονιστεί για λίγο  χάρη σε δύο γεγονότα που συνέβησαν κατά τη διάρκεια και μετά του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου . Το πρώτο ήταν ο νέος φόρος περιουσίας  που εισήχθη το 1942 στη Τουρκία, ο οποίος φόρος κατηγοριοποιούσε τους φορολογούμενους σε μουσουλμάνους και μη, με τους τελευταίους να πληρώνουν δεκαπλάσιο φόρο από τους πρώτους. Εξαιτίας αυτής της πολιτικής οι έλληνες , αρμένιοι , και εβραίοι βρέθηκαν σε δύσκολη θέση, καθώς όσοι δεν μπορούσαν να πληρώσουν συλλαμβάνονταν και στέλνονταν σε στρατόπεδα εργασίας ( κάτι σαν αγροτικές φυλακές) στην Ανατολή. Εκείνο το διάστημα η Ελλάδα βρισκόταν υπό γερμανική κατοχή και δεν μπορούσε να διαμαρτυρηθεί ή να αντιδράσει. Η παραπάνω κατάσταση σταμάτησε μόνο όταν ο πόλεμος άρχισε να χάνεται από τους Ναζί.

Το δεύτερο γεγονός είχε να κάνει με την προσάρτηση των , μέχρι τότε ιταλικών, Δωδεκανήσων στην Ελλάδα το 1947 με τη συνθήκη του Παρισιού. Το τουρκικό κράτος αντέδρασε αρνητικά και οι τριβές ,χαμηλών παρόλα αυτά τόνων , δεν άργησαν να εμφανιστούν. Αυτή η αντιπαράθεση θα λήξη με την είσοδο και των δυο κρατών στο ΝΑΤΟ το 1952.

Τα δυο κράτη θα ξανά βρεθούν αντιμέτωπα το 1955 με την Τουρκία να αντιδρά στην ενδεχόμενη ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, η οποία θα οδηγήσει  στα βίαια επεισόδια των Σεπτεμβριανών του 1955, με την μειονότητα της Κων/πολης να γίνεται θύμα μιας καλά οργανωμένης κρατικής επίθεσης «αγανακτισμένων τούρκων πολιτών» σε μαγαζιά, σπίτια, εκκλησίες ,ακόμα και σε νεκροταφεία. Το 1974 η χούντα θα προσπαθήσει να ανατρέψει τον Μακάριο στην Κύπρο , παραβιάζοντας τη συνθήκη της Ζυρίχης (1960) η οποία όριζε την Κύπρο ως ανεξάρτητο κράτος, (προστατεύοντας τα δικαιώματα των τουρκοκυπρίων) και τα δυο κράτη εγγυήτριες δυνάμεις του νησιού. Έτσι η Τουρκία «νόμιμα» θα εισβάλει στο νησί για την προστασία του τουρκοκυπριακού πληθυσμού, αλλά θα παραμείνει «παράνομα». Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα τα προβλήματα των χορών θα αυξηθούν με κύρια θέματα της αντιπαράθεσης: τα χωρικά ύδατα, την υφαλοκρηπίδα, τον  εθνικό εναέριο χώρο, τα θέματα κυριαρχίας, την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, τις αεροναυτικές ασκήσεις κτλ..

Ο ρόλος της Ιστορίας

Ο κόσμος μπορεί πολύ εύκολα να φορτώσει όλες του τις προκαταλήψεις , τις έχθρες και τον εθνικισμό του στην ιστορία. Δεν είναι δύσκολο να πει κάποιος ότι έχει όλη την καλή διάθεση ,αλλά η «ιστορία» τον κάνει να βλέπει τα πράγματα αλλιώς. Το θέμα είναι ποια ιστορία. Υπάρχει μια ολόκληρη ιδεολογία που κατασκευάζει την ιστορία και το γράψιμο της. Υπάρχει μια ιδεολογία με συγκεκριμένα κίνητρα και πιστεύω. Και για να μην απομακρυνόμαστε από τα δυο κράτη μπορούμε πολύ απλά να πούμε ότι οι έλληνες και  οι τούρκοι έχουν εκπαιδευτεί να είναι εχθροί, αλλιώς χαλάει όλο το πράμα. Καταρρέει ο λόγος ύπαρξης του κράτους  , γεννιούνται χιλιάδες ερωτήματα για το περιβόητο παρελθόν, «την ελληνική ψυχή» , την εθνική ενότητα την ανακριβέστατη σύνδεση αρχαίας Ελλάδας- Βυζαντίου- ελληνικού κράτους κ.α πολλά.

ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Τα σχολικά βιβλία παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην κατασκευή της «αλήθειας» που ριζώνει βαθιά μέσα σε 7χρονα και 10χρονα μυαλά βιάζοντας την λογική τους πριν προλάβει καλά καλά να συνηθίσει στην  επεξεργασία των πληροφοριών που δέχεται. Φυσικά τα σχολικά βιβλία είναι άμεσα συνδεδεμένα με όλον τον υπόλοιπο μηχανισμό προπαγάνδας: ιστοριογραφία, δασκάλους, ΜΜΕ, κηρύγματα…. Καθώς μιλάμε για μια αλυσίδα μικρότερων μηχανισμών που ο ένας καλύπτει και ενισχύει τον άλλο. Παρόλα αυτά  θα σταθούμε μόνο στα βιβλία που  θεωρούμε τον πιο επικίνδυνο, απ τους  μηχανισμούς προπαγάνδας,  για τους πιτσιρικάδες καθώς όπως είπαμε και παραπάνω αποτελεί αδιάψευστο και αδιαμφισβήτητο κουβαλητή της «αλήθειας» στα μάτια ενός παιδιού και κατ επέκταση ενός γονιού που κρέμεται από οτιδήποτε κρύβεται κάτω απ τον μανδύα του «επίσημου» και του «μορφωμένου».

Στα σχολικά βιβλία παρατηρείτε ότι κάποια χρονικά διαστήματα προβάλουν τις «αλήθειες» πιο άμεσα και ωμά ,ενώ σε άλλα έμμεσα και «στολισμένα». Αυτή η διαφοροποίηση είναι που συνήθως αποκαλούν «δημοκρατική μεταρρύθμιση στα σχολικά βιβλία ιστορίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Δεν είναι λίγοι αυτοί που πέφτουν στην παγίδα του «εκδημοκρατισμού και της προόδου» αγνοώντας φυσικά ότι όταν προβάλλονται οι αλλαγές στα «ξεπερασμένα και συντηρητικά» βιβλία του παρελθόντος , το κράτος είτε ρίχνει το βάρος του σε κάποιον άλλο κρίκο της αλυσίδας του μηχανισμού προπαγάνδας χωρίς να χάνεται η αναγκαία ισορροπία που το ίδιο ορίζει , είτε καμουφλάρει τον ίδιο κρίκο (σχολικά βιβλία) με τέτοιο τρόπο ώστε να μην χάνεται η δυναμική του και τα θεμιτά αποτελέσματα.

Το έργο…..

Το πρώτο και πιο βασικό που καλλιεργείτε , κυρίως στις ηλικίες των 9 με 12, είναι ότι ανήκουν σε ένα ανώτερο έθνος. Στα σχολικά βιβλία ιστορίας ( κυρίως μέχρι και τις αρχές του 90) η αντίληψη περί ισότητας μεταξύ λαών , ή οι αλληλεπιδράσεις πολιτισμών και κουλτουρών , δεν υπάρχουν ούτε για δείγμα. Οι Έλληνες καλλιεργούν με χίλιους δυο τρόπους την αντίληψη ότι αποτελούν τους «ιδρυτές» του παγκόσμιου πολιτισμού ,ενώ οι τούρκοι διδάσκουν ότι οι αρχαίοι πολιτισμοί του Αιγαίου (συμπεριλαμβανομένων των ελλήνων) εξελίχθηκαν χάρη στους τούρκους.

Με βάση το ελληνικό βιβλίο ιστορίας 6^ης δημοτικού (1989) ,το ελληνικό έθνος είναι γύρω στα 4000 χρόνια.

Σε γενικές γραμμές μαθαίναμε ότι Μετά κάτι πολέμους με τους Πέρσες , ένας νέος ελληνικός πολιτισμός δημιουργήθηκε τον οποίο σέβεται όλη η ανθρωπότητα ακόμα και στις μέρες μας. ..Αυτός ο πολιτισμός μετά διαδόθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο στα βάθη της ανατολής . Όταν οι έλληνες υποτάχθηκαν στους ρωμαίους , ο πολιτισμός μας εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και έτσι αποτέλεσε τα θεμέλια του σημερινού πολιτισμού. Κατά τη διάρκεια του Βυζαντίου (το οποίο παραδόξως παρουσιάζεται ως ελληνικό)οι έλληνες πολέμησαν κατά των βαρβάρων για να σώσουν τον πολιτισμό τους και τον χριστιανισμό (εδώ έχουμε και το επίσης παράλογο πάντρεμα αρχαιοελληνισμού και χριστιανισμού). Ό Μωάμεθ ο Πορθητής σκέπασε αυτόν τον πολιτισμό ο οποίος όμως σώθηκε επειδή έλληνες διανοούμενοι κατάφεραν να αποδράσουν στην Ευρώπη και να σώσουν τον πολιτισμό… Οι έλληνες ήταν σκλάβοι των τούρκων για καμιά 400άρα χρόνια , αλλά  χάρη στην πίστη στο θεό και την πατριωτική ευλάβεια ..η ελληνική φυλή αναστήθηκε……

Τα τουρκικά σχολικά βιβλία της ίδιας περιόδου λένε μια άλλη απίστευτη ιστορία.

Αρχαιολογικές ανασκαφές και έρευνες στην Κεντρική Ασία έχουν δείξει ότι ο παλαιότερος πολιτισμός στον κόσμο μας ήταν η δημιουργία των Τούρκων .... Τούρκοι από την Κεντρική Ασία μετανάστευσαν σε διάφορα μέρη του κόσμου και βοήθησαν τους ιθαγενείς οι οποίοι ζούσαν ακόμη στην παλαιολιθική εποχή  να περάσουν  στη νεολιθική εποχή..

Στα ελληνικά βιβλία ιστορίας έχουμε τον Μέγα Αλέξανδρο να φέρνει τον πολιτισμό στους ανθρώπους της Ασίας. Στα τουρκικά από την άλλη τα πράγματα είναι ακριβώς ανάποδα:

τα πρώτα ανθρώπινα όντα ζούσαν στην Ασία..οι μεγάλες θρησκείες έχουν γεννηθεί στην Ασία .. Οι ασιάτες ήταν οι πρώτοι που εφεύραν  την πυρίτιδα, η μαγνητική πυξίδα, το χαρτί, την  πορσελάνη, το μετάξι, το γυαλί, το ημερολόγιο και τη  γραφή..

Η αφέλεια των παραπάνω ιστοριών δεν έχει να κάνει με το ότι είναι γραμμένη με έναν απλοϊκό τρόπο , για τα  μικρά παιδιά. Η παραπάνω γελοία ιστορία είναι σεβαστή και αποδεχτή ως η «επίσημη ιστορία μας»  σε Ελλάδα και Τουρκία και μπορούμε να την βρούμε  σε πολλά  ακαδημαϊκά βιβλία .

Μειώνοντας και δυσφημώντας τον «γείτονα»                

Η ανωτερότητα είναι πάντα σχετική και φυσικά απαιτεί να απαξιωθεί η άλλη πλευρά. Για να ενισχυθεί η άποψη ότι ένα έθνος είναι πολιτισμένο  θα πρέπει το παρελθόν , η καταγωγή και ο «χαρακτήρας» του γειτονικού έθνους να είναι βάρβαρο δηλαδή απολίτιστο. Γεγονότα του παρελθόντος κατασκευάζονται , μεγαλοποιούνται ή αξιολογούνται από αναχρονιστικά μοντέρνα πρότυπα, δίχως κανένα ιστορικό πλαίσιο και γνώση.

Οι τούρκοι μέχρι πρόσφατα παρουσιάζονταν στα παιδιά του δημοτικού κάπως έτσι:

Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος .. έκανε προετοιμασίες για την άμυνα της Κωνσταντινούπολης, , ενώ γνώριζε, όπως κάποτε ο Λεωνίδας στις Θερμοπύλες γνώριζε επίσης, ότι οι βάρβαροι τελικά θα κερδίσουν .. Ο Μωάμεθ ο πορθητής .. καλλιεργούσε το φανατισμό των Τούρκων στρατιωτών από τα πολλά υποσχόμενα πλούτη σε αυτή τη ζωή και την ευτυχία στον παράδεισο  .. Τρόμος και φρίκη ακολούθησε την κατάληψη της πόλης από τις σφαγές, τη λεηλασία, την υποδούλωση, τους βανδαλισμούς και άλλους βαρβαρισμούς. Εκείνοι που αναζήτησαν καταφύγιο στο ναό της Αγίας Σοφίας έπεσαν θύματα της  μανίας των γενιτσάρων.

Στις  αλλαγές που έγιναν στα βιβλία αργότερα ,τα περί  φανατισμένων τούρκων στρατιωτών, τρόμου και φρίκης , απομακρύνθηκαν , και έμειναν μόνο τα περί βανδαλισμών, λεηλασιών και σκοτωμών.

Στην  6η δημοτικού (1989) το πορτραίτο του τούρκου, γινόταν πιο ξεκάθαρο..

Είναι αδύνατο να φανταστεί κανείς μια μεγαλύτερη καταστροφή για το έθνος από την υποδούλωση μας  στους Τούρκους. Οι Τούρκοι όντας άγριοι και χωρίς πολιτισμό…  δεν παραχώρησαν ούτε ένα  δικαίωμα στο υπόδουλου έθνος..

Σε νεότερα σχολικά βιβλία παρατηρείται μια ενδιαφέρουσα αντίφαση, μέσα από την οποία μπορούμε να πούμε ότι ξεκινά η προοδευτική προσέγγιση της ιστορίας και την εντοπίζουμε σε πολλά «καταγεγραμμένα» γεγονότα. Ο ιστορικός μαθαίνει στα πιτσιρίκια πως ο χριστιανικός πληθυσμός με τη βία αναγκαζόταν να ασπαστεί το Ισλάμ, πως οι εκκλησίες μετατράπηκαν σε τζαμιά, πως «σατανικές, αηδιαστικές και ανελέητες» απαγωγές παιδιών ενίσχυαν τις τάξεις των Γενιτσάρων και πως οι έλληνες έπρεπε να πληρώνουν μεγάλους φόρους για να επιβιώσουν μέσα από ταπεινώσεις και αδικία. Το επόμενο κεφάλαιο ,ωστόσο, αναφέρεται ,χωρίς κανένα σχόλιο σε ότι προηγήθηκε, στα προνόμια και την αυτονομία που είχε η ελληνορθόδοξη εκκλησία στην Οθωμανική αυτοκρατορία , με τις εκκλησίες να λειτουργούν κανονικά όπως επίσης και τα σχολεία.

Η ελληνορθόδοξη εκκλησία πρέπει να ξέρουμε ότι είχε απόλυτη αυτονομία και εξουσία πάνω στην χριστιανική κοινότητα σε ζητήματα διδασκαλίας, θρησκείας, κουλτούρας και δικαιοσύνης (ο πατριάρχης ήταν ταυτόχρονα και δικαστής όλων των υποθέσεων που αφορούσαν το εσωτερικό της ορθόδοξης κοινότητας -Run milleti). Δεν είναι τυχαίο ότι το πατριαρχείο και η ορθόδοξη εκκλησία ήταν ενάντια στην επανάσταση το 1821, γιατί με αυτόν τον τρόπο έχανε την προνομιακή της θέση , που φυσικά δεν είχε ούτε επί Βυζαντίου.

Δεν υπάρχει σημείο όπου οι τούρκοι να μην παρουσιάζονται   όπως παρακάτω:

η σφαγή της Χίου έδειξε σε ολόκληρο τον κόσμο την κτηνωδία των Τούρκων και τον απώτερο στόχο τους, την εξόντωση της ελληνικής φυλής..

..εκατοντάδες έλληνες άμαχοι σφαγιάστηκαν από τους τούρκους το 1922, την περίοδο του πολέμου..

Στα τουρκικά σχολικά βιβλία η κατάσταση δεν διαφέρει και πολύ, με βάση βιβλίο της 4^ης δημοτικού:

το 1200 π.Χ. βάρβαρες φυλές .. εισέβαλαν στην περιοχή η οποία αποτελεί την σημερινή  Ελλάδα . Με τον τρόπο αυτό  κατέστρεψαν την περιοχή και άσπλαχνα σκότωσαν τους ιθαγενείς. Οι Ρωμαίοι αποκάλεσαν αυτές τις άγνωστες φυλές

« Έλληνες»

Ενώ στην 5^η δημοτικού….

αυτοί οι Έλληνες αναμείχτηκαν  με άλλες φυλές που ήλθαν από την Ανατολία.. Στη συνέχεια αναμίχθηκαν με τους Μακεδόνες, τους Ρωμαίους, τους  Σλάβους και τους Αλβανούς. Γι’αυτό  οι Έλληνες του σήμερα δεν έχουν τίποτα το κοινό με τους αρχαίους Έλληνες, αλλά μια κοινή γλώσσα και ορισμένα έθιμα…

Έτσι η ιστορία «αποδεικνύει» το επιθυμητό σημείο! Το ότι δηλαδή οι «άλλοι» είναι πρόσφατοι ,ενώ «εμείς» παλιοί. Παρόλα αυτά υπάρχουν και διδάγματα τα οποία πρέπει να εμπεδωθούν…

Η Ελλάδα επιτέθηκε στην Οθωμανική  αυτοκρατορία (1912-13) όταν αυτή  βρισκόταν σε αδυναμία. Κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου οι επιτιθέμενοι ενήργησαν με σκληρότητα. Σκότωσαν τους Τούρκους χωρίς  οίκτο…  Ως ότου οι Έλληνες  εκτιμήσουν  τις φιλικές μας διαθέσεις θα πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί .. με την γείτονα. Τα τουρκόπουλα ,αγόρια και κορίτσια, πρέπει να το συνειδητοποιήσουν αυτό..

Το 1821 οι περισσότεροι απ τους τούρκους που ζούσαν στην Πελοπόννησο και τα νησιά δολοφονήθηκαν απ τους έλληνες..γύρω στις 45 με 50 χιλιάδες πέθαναν

Κατά τη διάρκεια του τουρκικού πολέμου ανεξαρτησίας ο ελληνικός στρατός σκότωνε αμάχους χωρίς δισταγμό , γυναίκες και παιδιά , και πυρπολούσε πόλεις και χωριά..

Και ως τελευταία δόση, κερασάκι στην τούρτα ,  για να είναι σίγουρο ότι θα προκαλέσει ανεπανόρθωτες «βλάβες»  στα παιδιά όσον αφορά τα «ευσυγκίνητα χρόνια» , καθώς και απόδειξη του αδιάλλακτου ανελέητου ελληνικού χαρακτήρα, οι «ιστορικοί» τονίζουν ότι το 1821 «οι Έλληνες έδειξαν με τις πράξεις τους ότι είναι ικανοί να σκοτώσουν χωρίς έλεος ακόμη και μωρά στις κούνιες τους»

Παραλήψεις

Στα σχολικά βιβλία ιστορίας, δύο είναι οι βασικές κατηγορίες γεγονότων οι οποίες, επιδέξια,  απουσιάζουν. Η μια αφορά τις άσχημες και δυσάρεστες πράξεις «μας» και η δεύτερη τις αξιέπαινες πράξεις των «άλλων». Τα παιδιά του δημοτικού ποτέ δεν ακούν και δεν μαθαίνουν, αν η  φοβερή χώρας τους έβλαψε ή πλήγωσε ποτέ την άλλη πλευρά.

Στα τουρκικά βιβλία παρατηρούμαι ότι «όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν την Κων/πόλη(το 1453) κανένας δεν πληγώθηκε ή τραυματίστηκε και ούτε φυσικά  πειράχτηκε κανενός  η περιουσία » ενώ στα ελληνικά « όταν στις 23 Σεπτέμβρη του 1821 οι έλληνες κατέλαβαν την Τρίπολη , ο ελληνικός στρατός όρμησε μέσα στην πόλη ..το τι ακολούθησε είναι δύσκολο να περιγραφεί»

Αυτό που ακολούθησε ήταν σφαγή. Ο Κολοκοτρώνης  στα απομνημονεύματα του γράφει « Από την Παρασκευή μέχρι την Κυριακή οι έλληνες στρατιώτες έσφαζαν γυναίκες, παιδιά και άντρες. 32.000 σκοτώθηκαν γύρω απ την Τρίπολη . Ένας άντρας από την Υδρα, είχε σκοτώσει μόνος του 90…στο τέλος στάλθηκε εντολή και η σφαγή σταμάτησε..»

Οι επεκτατικές και επιθετικές πολιτικές των «δικών» μας παρουσιάζονται είτε ως ανθρωπιστικές είτε ως κινήσεις καλής διάθεσης και θέλησης.

Ο Μέγας Αλέξανδρος δεν ήταν μόνο σπουδαίος κατακτητής ..αλλά ένας άντρας που εκπολίτισε (την ανατολή)..Σεβάστηκε τη θρησκεία , τις παραδόσεις και τα έθιμα των κατακτημένων..

Ο Μωάμεθ ο πορθητής ( Sultan Mehmet II) είναι το καλύτερο παράδειγμα της μεγαλοσύνης και της ανθρωπιστικής προσέγγισης του τουρκικού έθνους. Άφησε τους κατοίκους (της Κωνσταντινούπολης) να ζήσουν όπως πριν και σεβάστηκε τη θρησκεία τους, τις παραδόσεις και τα έθιμά τους..

                                                         

Οι επεκτατικοί πόλεμοι έγιναν όλοι επειδή  συνήθως «δεν υπήρχε άλλη επιλογή» οι αρχαίοι έλληνες είχαν να αντιμετωπίσουν πολλές δυσκολίες [ όταν χτίζαν τις αποικίες τους]. Η μεγαλύτερη ήταν η συμπεριφορά των ανθρώπων που ζούσαν εκεί. Οι ντόπιοι ήταν κάποιες φορές φιλικοί και κάποιες εχθρικοί [εννοώντας, υπερασπίστηκαν τον τόπο τους]. Στη δεύτερη περίπτωση οι έλληνες αναγκαζόταν να πολεμήσουν..

Ο Μουσταφά Κεμάλ (το 1919) δεν σεβάστηκε την συνθήκη των Σεβρών. Εξεγέρθηκε.. και ξεκίνησε πόλεμο εναντίων των ελλήνων [εννοώντας, υπερασπίστηκε τον τόπο του] Η Ελλάδα αναγκάστηκε να επιβάλει τη συνθήκη με τα όπλα…

Το Βυζάντιο… η Κωνσταντινούπολη είχε συμπιεστεί ανάμεσα σε τουρκικές περιοχές. Τα στενά του Βοσπόρου ήταν πολύ σημαντικά και δεν θα μπορούσαν να αφεθούν στον εχθρό..

Το Οθωμανικό κράτος δεν ήταν επιθετικό. Όταν όμως οι γείτονες το απείλησαν , και μόνο τότε, ενήργησε πρώτο για να αποτρέψει τον κίνδυνο..

Η θετική πλευρά του γείτονα  αγνοείται και απουσιάζει. Τα παιδιά στα σχολεία της Τουρκίας διδάσκονται ότι οι Ίωνες ήταν άνθρωποι «τελείως άσχετοι με τους αρχαίους έλληνες» και η οποιαδήποτε αναφορά στον Όμηρο ή τον Δημόκριτο , ή και στη γλώσσα που μιλούσαν αποφεύγεται διακριτικά .  Στα ελληνικά σχολεία δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά για την κληρονομιά του ισχυρού οθωμανικού πολιτισμού. Για τους έλληνες, ανήλικους και ενήλικους, η οθωμανική αυτοκρατορία με τον βαρβαρισμό είναι συνώνυμα. Οι πόλεμοι ανεξαρτησίας και των δυο λαών, και ότι αυτοί σήμαιναν για την εποχή τους επίσης μένει στην αφάνεια . Η επανάσταση του 1821 ήταν σημείο καμπής για την ιστορία των βαλκάνιων και την εξέλιξή τους, ενώ ο αγώνας των τούρκων για ανεξαρτησία ήταν ένας από τους πρώτους αντι-ιμπεριαλιστικούς πολέμους στην ιστορία. Παρόλα αυτά οι τούρκοι διδάσκουν ότι επί οθωμανικής αυτοκρατορίας όλα ήταν μια χαρά στα Βαλκάνια ..Η Ρωσία ξεσήκωσε την Ελλάδα χωρίς λόγο να επαναστατήσει ..όλη η Ευρώπη βοήθησε τους έλληνες …και μετά την παρέμβαση Γαλλίας Αγγλίας η Ελλάδα έγινε ανεξάρτητη.. Οι έλληνες διδάσκουν ότι Τον Μάιο του 1919 ο ελληνικός στρατός αποβιβάστηκε στη Σμύρνη..Ο Κεμάλ αρνήθηκε να συμμορφωθεί με τη συνθήκη των Σεβρών και πολέμησε εναντίων των ελλήνων..Αργότερα με τις μεγάλες δυνάμεις να τον στηρίζουν , κατάφερε να μας νικήσει..

Κανένας λόγος , καμία αναφορά στους ανθρώπους, σε προσωπικούς αγώνες ελευθερίας, στις έννοιες της αυτονομίας, της ανεξαρτησίας (όχι απαραίτητα εθνικής), την αυτοδιάθεσης  και αυτοδιεύθυνσης.  Το μόνο που πρέπει να ξέρουν οι πιτσιρικάδες είναι ότι κάτι δεν πάει καλά με τα σύνορα μας και ίσως μας ανήκει κάτι παραπάνω. Φαίνεται πάρα πολύ απλό και αστείο το όλο «ιστορικό παραμύθι» παρόλα αυτά αν σκεφτεί κανείς ότι πρόκειται για μια συνεχή πλύση εγκεφάλου από τον 6^ο και 7^ο χρόνο της ηλικίας μέχρι όσο πάει , μπορεί εύκολα να καταλάβει τη ζημιά που γίνεται.  Οι τροποποιήσεις των βιβλίων ,όσο κι αν αλλάζουν την εικόνα , δεν απομακρύνονται από τον βασικό στόχο ο οποίος είναι η δημιουργία υπάκουων υπηκόων .

Άλλωστε η αλήθεια απέχει πολύ από την κατασκευασμένη ιστορία. Η αλήθεια μας επιβεβαιώνει πολύ εύκολα ότι οι βαρβαρότητες των κρατών δεν συγκρίνονται με τίποτε άλλο ….

Τουρκικός Εθνικισμός και η δημιουργία του Tουρκικού κράτους (17.4.2010)

Τουρκικός Εθνικισμός και η δημιουργία του Tουρκικού κράτους

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΥ

Μπορούμε να πούμε ότι ο Τουρκικός εθνικισμός έχει τις ρίζες του στις απαντήσεις που δόθηκαν μέσα από μια απλή ερώτηση: Πώς να σώσουμε την Οθωμανική αυτοκρατορία. Το πνεύμα της δυτικοποίησης και του μοντερνισμού, όπως επίσης η αναζήτηση και κατασκευή εθνικών ταυτοτήτων (Σε όλη τη διάρκεια της οθωμανικής αυτοκρατορίας , η εθνικότητα δεν αποτελούσε στοιχείο  ταυτότητας) είχε ταρακουνήσει την οθωμανική αυτοκρατορία, η οποία φαινόταν ανήμπορη να ακολουθήσει τα νέα δεδομένα.

Για τους Οθωμανούς διανοούμενους το ζητούμενο δεν ήταν η εθνική κυριαρχία, αλλά η σωτηρία της αυτοκρατορίας. Από την αναζήτηση τους σε απαντήσεις στο αρχικό ερώτημα δημιουργήθηκαν τρεις βασικές εθνικιστικές τάσεις οι οποίες και έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξέλιξη του Τουρκικού εθνικισμού:

•           Ο Οθωμανισμός , που μιλούσε για Οθωμανική πατρίδα και υπηκοότητα.

•           Ο Ισλαμισμός, που καλούσε τους Οθωμανούς να προστατέψουν το Ισλάμ από τις επιρροές και τις παρεμβάσεις της δύσης.

•           Και τέλος, ο Τουρκισμός, που έκανε λόγο για ένα έθνος κράτος βασισμένο στην «τουρκικότητα».

Οθωμανισμός: Ο Οθωμανισμός γεννήθηκε , κατά κάποιο τρόπο, σε μια μυστική οργάνωση έξι Οθωμανών, μεταξύ των οποίων και ο γνωστός ποιητής Namık Kemal, που δημιουργήθηκε το 1865. Αυτή η οργάνωση ονομάστηκε Νέο-Οθωμανοί εμπνευσμένη από τα παρόμοια ,αλλά παλαιότερα ευρωπαϊκά κινήματα των Νέο-Γάλλων και των Νέο-Ιταλών. Χαρακτηριστικά της οργάνωσης ήταν ο «οθωμανικός πατριωτισμός» και «η συνταγματική κυβέρνηση» που προπαγάνδιζε. Το κίνημα των Νέο-Οθωμανών ήταν αρκετά θρησκευόμενο και η πατρίδα για την οποία καναν λόγο δεν ήταν λιγότερο Ισλαμική από Οθωμανική. Η κριτική του Namık Kemal προς τις μεταρρυθμίσεις του Tanzimat (1839-1876) που διναν πολλά προνόμια στις μη μουσουλμανικές κοινότητες της αυτοκρατορίας (προνόμια τα οποία ενίσχυαν και την δύναμη της ελληνορθόδοξης ελίτ της Κων/πολης), στόχευε στην αδυναμία της αυτοκρατορίας να προστατέψει την ισλαμική παράδοση από τις επιρροές της δύσης και των αλλόδοξων. Το κίνημα πίστευε ότι το κράτος έπρεπε να εκμοντερνιστεί , επιστρέφοντας στις παραδοσιακές του ρίζες, την χρυσή εποχή του κλασικού ισλαμικού πολιτισμού και όχι ακολουθώντας τα χνάρια της Ευρώπης. Το κίνημα του Οθωμανισμού έφτασε στο απόγειο του το 1876 με τη διακήρυξη ενός Συντάγματος.

Ισλαμισμός: Από το 1878 και μετά το κίνημα των Οθωμανών αντικαθιστάτε κατά κάποιο τρόπο ,από ένα άλλο πολιτικό ρεύμα, αυτό του ittihad-ı İslam (ισλαμική ενότητα). Ήδη από τις αρχές του 1870 γίνονται καλέσματα προς τους Οθωμανούς να αντισταθούν στον Ευρωπαϊκό και δυτικό πειρασμό, παρόλα αυτά μόνο επί του Abdulhamid II κατάφερε ,ο ισλαμισμός, να γίνει επίσημη πολιτική γραμμή μέσα στην αυτοκρατορία. Αυτό το κίνημα βασιζόταν στον φόβο και την απειλή του Ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού και την  πρόσφατα προνομιακή θέση  που’χαν αποκτήσει οι Χριστιανοί Οθωμανοί.

Στο τέλος πάντως και οι δυο παραπάνω τάσεις απέτυχαν και αυτό επειδή δεν υπήρχε κάποιος οργανωμένος μηχανισμός να στηρίξει μια συστηματική προπαγάνδα προς όφελος του εθνικισμού. Αυτοί που στρατεύτηκαν με τα παραπάνω ρεύματα ήταν κυρίως μικρές ομάδες τουρκόφωνων των Βαλκανίων και τίποτα περισσότερο.

Τουρκισμός: Η πιο ουσιαστική  έκβαση της αποτυχίας των μεταρρυθμίσεων που λαμβάνει χώρα στην αυτοκρατορία , ήταν η γέννηση της ιδέας ενός έθνους-κράτους βασισμένο στην «τουρκικότητα». Αυτή ήταν η τρίτη και τελευταία πολιτική πρόταση –πρόγραμμα των Οθωμανικών ελιτ και φαινόταν ο μοναδικός τρόπος για να σωθεί η υπο διάλυση αυτοκρατορία. Αυτή η τάση διευκολύνθηκε μέσω των μεταρρυθμίσεων κατά την περίοδο του Abdulhamid II, από το 1876 μέχρι το 1909, όπου η θεαματική βελτίωση στα μέσα επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου του τύπου και του εκπαιδευτικού συστήματος , έδινε περιθώρια για μια καλά οργανωμένη προπαγάνδα. Σε σχολές όπως την Ακαδημία Δημόσιας Διοίκησης (Mülkiye) και  την Ακαδημία Πολέμου (Harbiye), καθηγητές και μαθητές άρχισαν να διαβάζουν γραπτά του  Namık Kemal  και των Νέο-Οθωμανών περι ελευθερίας και πατρίδας. Σημείο καμπής θα αποτελέσει και η δημοσίευση ,την περίοδο του Ελληνο-Οθωμανικού πολέμου το 1897, μιας συλλογής ποιημάτων με τίτλο Türkçe Şiirler (ποιήματα στα τουρκικά) γραμμένα σε απλά λαικά τουρκικά από τον νεαρό ποιητή Mehmet Emin ο οποίος περήφανα ανακήρυξε τον εαυτό του ως «Τούρκο».

Άλλο σημαντικό και ουσιαστικό εργαλείο στην προπαγάνδα του Τουρκισμού αποτέλεσε η δουλειά Ευρωπαίων ασιανολόγων (ερευνητών ανατολικών πολιτισμών) οι οποίοι είχαν μελετήσει την γλώσσα των λεγόμενων «προ-ισλαμικών τούρκων».  Παρόμοια ,αν όχι μεγαλύτερης σημασίας, επιρροή  ασκήθηκε από τον Ούγγρο λόγιο Arminius Vambery ο οποίος μίλησε για την κοινή προέλευση των Τούρκων και των Ούγγρων, μια θεωρία η οποία αναπτύχθηκε από Ούγγρους Τουρκολόγους, εν μέρει σε αναζήτηση υποστήριξης από τους οθωμανούς έναντι της κοινής τους απειλής, του παν-σλαβισμού.

Εκτός από αυτές τις επιρροές γεγονός που σημάδεψε  την όλη διαδικασία ήταν η μετανάστευση των Τούρκων από τη Ρωσία που ξεχύθηκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά την ώθηση της Ρωσίας προς τον νότο και την ανατολή, στα τέλη του 18ου  αιώνα. Οι περισσότεροι από αυτούς τους μετανάστες ήταν  διανοούμενοι που είχαν συμμετάσχει ενεργά στο κίνημα του εκσυγχρονισμού της μουσουλμανικής κοινότητας στη Ρωσία. Μερικές από τις ηγετικές μορφές του κινήματος, όπως ο İsmail Gasprinski από την Κριμαία, κάναν λόγο  για  πνευματική και γλωσσική ενότητα μεταξύ των Τούρκων της Ρωσίας, σε μια προσπάθεια να ενώσουν τον τουρκόφωνο πληθυσμό.

Κύριο λόγο για τη διάδοση  των παραπάνω ιδεών ήταν η εβδομαδιαία Tercüman (Δηερμηνέας) που χρησιμοποιούσε ως βασικό σύνθημα  το ‘Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ (Ενότητα στη Γλώσσα, τη Σκέψη και τη Δράση). Η  εφημερίδα ήταν ευρέως διαδεδομένη  στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθώς  ήταν γραμμένη σε μια διάλεκτο κοντά στην οθωμανική τουρκική.

Οι πατέρες του Τουρκισμού: Yusuf Akçura και Ζiya Gökalp

Αλλες προσωπικότητες αυτού του κινήματος ήταν οι Hüseyinzade Ali και Ahmed Ağaoğlu από το Αζερμπαϊτζάν, οι οποίοι είχαν διατηρήσει στενούς δεσμούς με τους εξόριστους Νεότουρκους στην Ευρώπη και έπαιξαν  σημαντικό ρόλο στη διάδοση των ιδεών του Τουρκισμού  μεταξύ των φοιτητών. Ωστόσο  αυτός με την μεγαλύτερη επιρροή ήταν  ο ,γεννημένος στη Ρωσία, Yusuf Akçura.

Ο Αkçura προσδιόρισε τρεις πολιτικές θεωρίες που είχαν σχεδιαστεί στα πλαίσια του οθωμανικού εθνικισμού:

 1. Η πρώτη επιδιώκε να δημιουργήσει ένα έθνος οθωμανικό φέρνοντας τις διάφορες εθνότητες της  αυτοκρατορίας κάτω από μια κυριαρχία.

2. η δεύτερη φιλοδοξούσε να ενοποιήσει όλους τους μουσουλμάνους ,πολιτικά, με το προνόμιο του Χαλιφάτου,

3. και η τρίτη είχε  στόχο τη δημιουργία μιας «τουρκικής πολιτικής ιθαγένειας με βάση τη φυλή»

            Ο Αkçura ακολούθησε την τρίτη πολιτική ,κύρια προτεραιότητα της οποίας ήταν  «η ενοποίηση όλων των Τούρκων οι οποίοι ήταν σκορπισμένοι  σε ένα μεγάλο μέρος της Ασίας και  στο ανατολικό τμήμα της Ευρώπης και  που ανήκουν στην ίδια ομάδα γλωσσών, το ίδιο έθνος και ως επί το πλείστον την ίδια θρησκεία ".

            Ο δεύτερος «πατέρας» του Τουρκισμού ήταν ο Ζiya Gökalp, διανοούμενος από το Çermik, βορειοδυτικά του Diyarbakir, ο οποίος ξεκίνησε το έργο του από εκεί  που σταμάτησε ο Akçura , αναλύοντας  τις επιπτώσεις των τριών ρευμάτων σκέψης –οθωμανισμού , ισλαμισμού και τουρκισμού- για το  μέλλον της χώρας. Ο Ζiya Gökalp ισχυρίστηκε ότι οι Τούρκοι δέχτηκαν το πρώτο από τα τρία ρεύματα επειδή αποτελούσε στην ουσία την ιδεολογία όσων πίστευαν ότι το οθωμανικό κράτος πρέπει να μεταρρυθμιστεί και να εκμοντερνιστεί και αυτό επειδή ήταν οι ίδιοι που νοιαζόταν για την αυτοκρατορία καθώς ήταν αυτοί που την είχαν ιδρύσει (εννοώντας τους τούρκους σαν γένος). Η λύση του Gökalp στο δίλλημα της ταυτότητας ήταν η σύνθεση – τρίπτυχο «Τουρκισμός-Ισλαμισμός-Μοντερνισμός» που με λίγα λόγια συνοψίζονταν στο σύνθημα «Να ανήκεις στο τουρκικό έθνος ,την ισλαμική θρησκεία και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό».

Κατά τον  Ζiya Gökalp υπήρχε ένας διαχωρισμός μεταξύ παράδοσης- κουλτούρας (hars) και πολιτισμού (medeniyet).Η παράδοση- κουλτούρα αποτελείται από ένα σύνολο συναισθημάτων που δεν μπορεί να αναπτυχθεί τεχνητά και δεν μπορεί να μεταδοθεί από έθνος σε έθνος. Ο πολιτισμός από την άλλη, δεν είναι μοναδικός γιατί αποτελείται από έννοιες και τεχνικές  που έχουν αναπτυχθεί  σύμφωνα με ορισμένες μεθόδους και μεταδίδονται από έθνος σε έθνος. Με τη διάκριση αυτή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο μοντερνισμός απαιτεί την αποδοχή των «θεωρητικών και πρακτικών επιστημών και τεχνικών» από την Ευρώπη, αλλά όχι την έγκριση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής ". Για τον Gökalp η λύση για τους Τούρκους ήταν να αποκτήσουν τα πάντα σε τεχνικές από την Ευρώπη, αλλά να βρουν τον πολιτισμό τους, μόνο στην εθνική ψυχή τους. Η πατριωτική ηθική θα πρέπει να είναι πάνω απ 'όλα. Ο ορισμός που έδινε για το έθνος ήταν ότι πρόκειται για μια ομάδα που αποτελείται από άνδρες και γυναίκες που έχουν περάσει από την ίδια παιδεία, οι οποίοι έχουν  την ίδια  ιστορία, γλώσσα,  θρησκεία , ηθική και αισθητική. Κατά τα λεγόμενά του «Οι άνθρωποι θέλουν να ζουν μαζί με εκείνους που μοιράζονται την ίδια γλώσσα και την ίδια πίστη όχι με αυτούς που φέρουν το ίδιο αίμα στις φλέβες τους».

Επιτροπή για την Ένωση και την Πρόοδο & το κίνημα των Νεότουρκων

Ο τελευταίος σημαντικός παράγοντας στον Τουρκισμό ήταν η Επιτροπή για την Ενωση και την Πρόοδο που δημιουργήθηκε το 1889 από τέσσερις φοιτητές της ιατρικής: τον Ιbrahim Temo, ένας Αλβανός από την Οχρίδα, τον Μεχμέτ Reşid, ένας Κιρκάσιος  από τον Καύκασο, και τους Αμπντουλάχ Cevdet και Ishak Sükuti, δύο Κούρδοι από το Arabkir και το Diyarbakir. Παραδόξως κανείς τους δεν ήταν τουρκικής καταγωγής , όλοι τους προέρχονταν από μη τουρκικές μουσουλμανικές κοινότητες οι οποίοι παρόλα αυτά είχαν αναπτύξει μια έντονη αίσθηση του εθνικισμού. Η οργάνωση αναπτύχθηκε ραγδαία, βρίσκοντας υποστηρικτές στις τάξεις  των δόκιμων αξιωματικών και τους σπουδαστές  πολιτικών, στρατιωτικών, ναυτικών,  και ιατρικών σχολών της Κωνσταντινούπολης.

Η Επιτροπή για την Ένωση και την Πρόοδο , όπως και οι υποστηρικτές των προηγούμενων πολιτικών ρευμάτων εθνικισμού, δημιουργήθηκε με στόχο να σωθεί η αυτοκρατορία. Παρόλα αυτά από το 1902 απέκτησε μια πιο τουρκική «γραμμή» στην πολιτική της, τονίζοντας το τουρκικό στοιχείο στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας. Αυτή η πολιτική στροφή της οργάνωσης μπορεί να ερμηνευτεί  ως αντίδραση στην εξάπλωση του εθνικισμού στα Βαλκάνια και όχι ως καθαρά δογματική εθνικιστική πολιτική του κινήματος. Ενα άλλο στοιχείο που μας οδηγεί σε αυτό το συμπέρασμα είναι ότι η οργάνωση ,από το 1908, χρησιμοποιεί τον Οθωμανισμό, τον Τουρκισμό και τον παν-ισλαμισμό εναλλακτικά στην προπαγάνδα της , μερικές φορές απλά αντικαθιστώντας τον όρο «Τούρκος» με το «Οθωμανός» και αντίστροφα. Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι οι Νεότουρκοι, είχαν στις τάξεις τους πολλούς Άραβες, Αλβανούς και Εβραίους ,ενώ στα πρώτα στάδια του κινήματος , Ελληνες και Αρμένιους . Άλλωστε δεν ήταν λίγοι οι Έλληνες Οθωμανοί οι οποίοι αντιμετώπιζαν το νέο ελληνικό κράτος ως κάτι ξένο, διασπαστικό και κατ’επέκταση προδοτικό απέναντι στην Οθωμανική αυτοκρατορία, της οποίας παιδιά ήταν  και οι πολίτες του  ελληνικού κράτους.

Οι αντίπαλοι της επιτροπής και του κινήματος είδαν την εκδοχή του Οθωμανισμού ως μια διαδικασία εκτουρκισμού, δεδομένου ότι τα σύμβολα που χρησιμοποιούσε η οργάνωση για να προκαλέσει μια υπερ-εθνική ταυτότητα, συμπεριλαμβανομένης της γλώσσας, ήταν ουσιαστικά τουρκικά. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι από το 1902, αλλά κυρίως μετά το 1908 σημειώνεται πολύ μικρή πρόοδος στον τομέα των μη- μουσουλμάνων , όσον αφορά την ένταξή τους στις γραμμές του κινήματος. Οι μόνες  ομάδες που ανταποκρίθηκαν κάπως θετικά στην πρόσκληση ήταν εκείνοι οι οποίοι ήταν ήδη ευχαριστημένοι με την υπάρχουσα τάξη, όπως οι  Έλληνες Φαναριώτες (ισχυρή ελληνική ελίτ στην Οθωμανική αυτοκρατορία η οποία κατείχε σημαντικές πολιτικές και οικονομικές θέσεις) και οι Εβραίοι.

Η Επιτροπή για την Ένωση και την Πρόοδο θα εξελιχθεί στην πιο σκληρή και βάρβαρη εθνικιστική οργάνωση , η οποία θα παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο  στην προετοιμασία του εδάφους για την κατασκευή του νέου τουρκικού κράτους.

ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΣΕ ΠΑΤΡΙΔΑ-

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΚΤΟΥΡΚΙΣΜΟΥ (1923-1934)

Ο  σχηματισμός του έθνους-κράτους βασίστηκε  στον εκτουρκισμό (1923-34), που στην ουσία σήμαινε  μετατροπή της χώρας σε  "πατρίδα", με τη βοήθεια κυρίως της ομογενοποίησης του πληθυσμού και τη μετατροπή του οθωμανικού γεωγραφικού εδάφους  σε κάτι  αποκλειστικά Τουρκικό. Για να επιτευχθεί αυτό, οι νεότουρκοι  κήρυξαν  διαρκή ιδεολογικό πόλεμο εναντίον των «άλλων», εθνοτικών, θρησκευτικών και γλωσσικών ομάδων που ζούσαν  στην ίδια γεωγραφική περιοχή.

Ομογενοποίηση του πληθυσμού μέσω δημογραφικής αλλαγής (1913-23)

Η όλη διαδικασία του εκτουρκισμού συνδέεται με το κίνημα των Νεότουρκων μέσω της επιτροπής τους, της Ένωσης και Προόδου, που ήρθε στην εξουσία με πραξικόπημα τον Ιανουάριο του 1913. Μια περίοδο κατά την οποία ο οθωμανικός στρατός μόλις είχε ηττηθεί στον πρώτο Βαλκανικό Πόλεμο και το οθωμανικό κράτος είχε χάσει το 83 %  του ευρωπαϊκού εδάφους του και το 69 % του πληθυσμού που ζούσε στην Ευρώπη. Είναι η εποχή όπου γίνεται η πρώτη προσπάθεια  μετατροπής της «γης των Τούρκων» σε  «τουρκική πατρίδα». Η διαδικασία που επιλέχθηκε ήταν αυτή της δημογραφικής αλλαγής , που τέθηκε σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου και έπειτα.

Την περίοδο αυτή, η ανατολική Θράκη ήταν υπο Βουλγαρική κατοχή. Η πρώτη ομάδα Οθωμανών που υπέφερε ήταν οι μουσουλμάνοι της Ρούμελης (τουρκόφωνοι των Βαλκανίων) που ζούσαν στην καρδιά του πολέμου.Ο βουλγαρικός στρατός κατάφερε να φτάσει στα περίχωρα της Κων/πολης , αναγκάζοντας 250.000 μουσουλμάνους να μεταναστεύσουν, πλημμυρίζοντας την οθωμανική πρωτεύουσα.  Για αυτούς τους πρόσφυγες, ψιφίστηκε ο  ειδικός νόμος,  με την ονομασία «Νόμος για τη διευθέτηση των μεταναστών»που  τέθηκε σε ισχύ στις 13 Μάη 1913. Μέσω αυτού του νόμου δημιουργήθηκε η «Γενική Διεύθυνση Εγκατάστασης των Φυλών και των Προσφύγων», με απόφαση του τότε υπουργού εσωτερικών Talat Paşa , αργότερα αρχιτέκτονα της σφαγής των Αρμενίων του 1915. Η εν λόγω οργάνωση – διεύθυνση  , υπό τον έλεγχο της Επιτροπής για την Ένωση και την Πρόοδο ,  διέταξε την εγκατάσταση των προσφύγων στις πόλεις των περιοχών του Αιγαίου (παράλια Μικράς Ασίας), όπου το ελληνικό στοιχείο ήταν ακόμα έντονο. Ο ελληνικός πληθυσμός άρχισε να παρενοχλείτε από τις ομάδες προσφύγων οι οποίες οπλίζονταν από την  Επιτροπή για την Ένωση και την Πρόοδο, για αυτόν  ακριβώς τον σκοπό. Έτσι μεγάλες μερίδες ελλήνων άρχισαν σιγά σιγά να μεταναστεύουν προς τα νησιά του Αιγαίου και την ηπειρωτική Ελλάδα. Υπολογίζεται πως πριν το ξέσπασμα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου είχαν ήδη μεταναστεύσει γύρω στους 150.000 έλληνες από τα παράλια .

Σε πολιτικό επίπεδο τώρα, ο τούρκος διπλωμάτης Galip Kemali είχε προτείνει στον Ελευθέριο Βενιζέλο , εθελοντική ανταλλαγή πληθυσμών, με τον τελευταίο να συμφωνεί. Ο πόλεμος θα ξεσπάσει τον Αύγουστο του 1914 και η ανταλλαγή  θα μείνει μετέωρη.  Οι δύο πλευρές θα υπογράψουν τη συμφωνία  για την ανταλλαγή των μειονοτήτων τους, στις 30 Ιανουαρίου 1923. Για το σκοπό αυτόν επισημοποίησαν το υπάρχον status quo , υπήρχαν 950.000 Έλληνες της Ανατολής ήδη σε ελληνικά νησία και την ηπειρωτική Ελλάδα, με ένα νομικό πλαίσιο. Έτσι, 1,2 εκατομμύρια Έλληνες της Ανατολίας και σχεδόν 400,000 Μουσουλμάνοι της Ρούμελης (τούρκοι των Βαλκανίων)  μετανάστευσαν από τη μια πλευρά στην άλλη. Η συμφωνία ανταλλαγής πληθυσμών με τη συνθήκη της Λοζάνης,  ήταν η πρώτη διπλωματικά  διαπραγματεύσιμη  και διεθνώς επικυρωμένη εθνοκάθαρση του 20ου αιώνα.

Σύμφωνα με οθωμανικά αρχεία από πρόσφατες έρευνες , είχε συσταθεί μια «επιστημονική επιτροπή» (Encumen-I Ilmiye Heyeti) μέσα στην Γενική Διεύθυνση Εγκατάστασης των Φυλών και των Προσφύγων, για τη μελέτη κατανομής των εθνοτικών, γλωσσικών και θρησκευτικών μειονοτήτων . Αυτή η επιτροπή λοιπόν, είχε συγκεντώσει ένα τεράστιο αρχείο πληροφοριών και δεδομένων σε εθνογραφικό επίπεδο για ολόκληρη την περιοχή της Ανατολίας. Οι πληροφορίες μαζεύονταν στην Κων/πολη και ανανεόνονταν κάθε τρεις μήνες καταγράφοντας αναλυτικά τις όποιες αλλαγές στην εθνοτική και θρησκευτική σύνθεση του τοπικού πληθυσμού.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου η Επιτροπή για την Ενωση και την Πρόοδο  εφάρμοσε συστηματικά την πολιτική της για μια μακροπρόθεσμη  δημογραφική αλλαγή με απώτερο σκοπό τον εκτουρκισμό σε μαζική κλίμακα.

Η διαδικασία αυτή βασίστηκε σε τρία βασικά σημεία:

• Ο δείκτης των μη μουσουλμάνων σε καμία από τις επαρχίες δεν θα είναι περισσότερο από 5 %.

• Οι Αρμένιοι  ,που   είχαν ήδη εξοριστεί στην έρημο της Συρίας, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν  το 10 % του πληθυσμού της περιοχής αυτής.

• Τα σπίτια και οι περιουσίες που είχαν  εκκενωθεί από την απέλαση / σφαγή των Αρμένιων  θα δοθούν στους  εισερχόμενους  πρόσφυγες των Βλακανίων

Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι σε περιπτώσεις όπου η μείωση των μη μουσουλμάνων δεν ήταν εύκολη μέσω της «ανάμειξης των πληθυσμών», όπως με την υπόθεση των Αρμενίων, εφαρμόζονταν η  μέθοδος σφαγής και εθνοκάθαρσης.

Στόχος της όλης παραπάνω διαδικασίας ήταν να δημιουργηθεί μια ασφαλή και ισχυρή τουρκική πλειοψηφία η οποία θα μπορούσε να συντρίψει οποιαδήποτε συλλογική διεκδίκηση «εθνικής αυτό-διάθεσης και αυτό-διεύθυνσης» από πλευράς μειονοτήτων, κάτι το οποίο προσπάθησε να κάνει η ελληνική μειονότητα (ρωμιοί), κυρίως  Κων/πολης και Σμύρνης ,  την περίοδο 1919-1922, όπου είχε ταχθεί ανοιχτά με τον ελληνικό στρατό κατοχής και τις μεγάλες δυνάμεις.

Οργανώνοντας τις μετονομασίες

           

            Το 1916, οργανώθηκαν σε τοπικό επίπεδο ,με εντολή του αρχηγού της  επιτροπής για την Ένωση και την Πρόοδο Enver Pasa, επιτροπές για τις μετονομασίες όλων των γεωγραφικών οντοτήτων (χωριά, πόλεις, βουνά κτλ) που είχαν μη- τουρκικά ονόματα.

Τα αποτελέσματα του εκτουρκισμού

Αν ρίξουμε μια ματιά στις αλλαγές που έλαβαν χώρα λόγω των παραπάνω  πολιτικών πρωτοβουλιών από την Επιτροπή για την Ένωση και την Πρόοδο, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το ένα τρίτο του μουσουλμανικού πληθυσμού της Μικράς Ασίας μεταφέρθηκε σε μέρη  πολύ μακριά από τον τοπό του, αντικαθιστώντας τα 1,2 εκατομμύρια Έλληνες και πάνω από το 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων που εξορίστηκαν ή αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν έμμεσα. Πριν από τον πόλεμο το 20 % (ένας στους πέντε) του πληθυσμού ήταν μη μουσουλμανικό, ενώ μετά τον πόλεμο ο αριθμός είχε μειωθεί δραματικά σε 2,5% (ένας στους  σαράντα) Μπορούμε επίσης να   καταλάβουμε ότι οι συνέπειες της διαδικασίας εκτουρκισμού δεν εξασφάλισαν μόνο τη νίκη κατά του ελληνικού στρατού κατοχής, αλλά άνοιξαν επίσης τον δρόμο για την οικοδόμηση του τουρκικού έθνους-κράτους το 1923.

Η δημιουργία μια εθνικής αστικής τάξης

Οι διωγμοί Ελλήνων και Αρμενίων σήμαινε ότι το πιο παραγωγικό μέρος του πληθυσμού είχε εγκαταλείψει τη χώρα. Οι ελληνικές και αρμενικές κοινότητες αποτελούσαν τη μεσαία και αστική τάξη της οθωμανικής Αυτοκρατορίας.  Η Επιτροπή για την Ένωση και την Πρόοδο έκανε  τα πάντα για να καλέσει το τουρκικό / μουσουλμανικό στοιχείο να λειτουργεί ως επιχειρηματίας σε ένα ιδιαίτερα προστατευόμενο οικονομικό περιβάλλον.

•           Στα πλαίσια δημιουργίας της νέας αστικής τάξης  θα δημιουργηθούν εθνικές επιχειρήσεις  καταργώντας όλα τα προνόμια που είχαν οι ξένοι επιχειρηματίες σε τουρκικό έδαφος.

•           Τον Μάη του 1915, τέθηκε σε ισχύ η λεγόμενη «μεταρρύθμιση γλώσσας» όπου απαγόρευε την μέχρι τότε χρήση Αγγλικών και Γαλλικών στο εμπόριο. Με αυτόν τον τρόπο αυξήθηκε η απασχόληση τούρκων μορφωμένων σε εταιρίες .

•           Η νέα αστική τάξη στηρίχτηκε μέσα από τον νεποτισμό και την ανάδειξη ορισμένων δημόσιων δραστηριοτήτων (πχ.  λόγω των διαφορών των τιμών των βασικών τροφίμων  μεταξύ  μεγάλων πόλεων και της Ανατολίκης υπαίθρου, καθένας που έπαιρνε ειδική άδεια  για τη μεταφορά εμπορευμάτων προς την Κωνσταντινούπολη μέσω τον τότε αυστηρά  ελεγχόμενων  σιδηροδρόμων , μπορούσε και γινόταν  πλούσιος από μια μέρα στην άλλη).

•           Οι τοπικές και ξένες εταιρείες αλλά και οι επιχειρήσεις, οι καταστηματάρχες ακόμα και οι επαγγελματίες όπως οι γιατροί και οι δικηγόροι είχαν δεχτεί πιέσεις να απορρίψουν τους  μη μουσουλμάνους  υπαλλήλους τους και να προσλάβουν τούρκους.

•           Ψηφίστηκαν ειδικοί νόμοι όπου απαγόρευαν την άσκηση «φιλελεύθερων» επαγγλεμάτων (δικηγόροι, γιατροί, φαρμακοποιοί κ.α) στους μη τούρκους –μουσουλμάνους πολίτες .Αυτό οδήγησε πολύ κόσμο να κλείσει τις δουλειές του και να ζητήσει απασχόληση σε άλλα επαγγέλματα ή και να μεταναστεύσει στην Ευρώπη.

•           Τη δεκαετία του ‘30 τα πράγματα χειροτέρεψαν . Το 1932 θα ψηφιστεί ο νόμος με τίτλο « Περιορισμός ορισμένων επαγγελμάτων και οικονομική δραστηριότητα για τους Τούρκους πολίτες μόνο» με τον κατάλογο να περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό επαγγελμάτων (κουρέας, καφετζής, σερβιτόρος κ.α) .Λόγο αυτού του νόμου σχεδόν 9.000 Έλληνες που δεν είχαν φύγει με την ανταλλαγή του ‘23, έχασαν τις δουλειές τους και μετανάστεψαν στην Ελλάδα για πάντα.

Παρ 'όλες τις προσπάθειες της κυβέρνησης της Άγκυρας να δημιουργήσει μια τουρκική ελίτ μουσουλμάνων καπιταλιστών το σχέδιο ναυάγησε.  Η αντικατάσταση της ελληνικής και αρμένικης μεσαίας και αστικής τάξης , που αποτελούσε  πάντα τη ραχοκοκαλιά της οθωμανικής  οικονομίας, αποδείχτηκε μια απίστευτα δύσκολη διαδικασία η οποία κράτησε πάνω από 10 χρόνια.

Το νέο Τουρκικό κράτος , υπό την καθοδήγηση των Κεμαλιστών, έγινε απόλυτα ξενοφοβικό και αυτό- προστατευτικό. Οτιδήποτε δεν ήταν «τουρκοποιημένο» αποτελούσε εν δυνάμει απειλή για τη χώρα και τον κρατικό μηχανισμό. Η παραπάνω διατύπωση εξηγεί και την στάση του Τουρκικού κράτους απέναντι στις όποιες θρησκευτικές (Αλεβίδες, Μπεκτασίδες κ.α), γλωσσικές και εθνοτικές ( Κούρδοι, Αραβες, Σλαβόφωνοι, Γεωργιανοί κ.α) μειονότητες «ξέμειναν» στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Hit n Run

(εκπομπή 17.4.2010)